Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành có tổng diện tích khoảng 5.000 ha, tổng vốn đầu tư giai đoạn 1 khoảng 109.110 tỷ đồng (khoảng 4,6 tỷ USD). Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị liên quan đã rất nỗ lực, tập trung triển khai thực hiện và đã hoàn thành được khối lượng công việc rất lớn.
Trong đó, tổng sản lượng hiện đạt khoảng 76%, nhiều hạng mục công trình đã hoàn thành có thể vận hành như: Trụ sở cơ quan quản lý nhà nước; đài kiểm soát không lưu; hạng mục đường cất hạ cánh số 1; đường lăn, sân đỗ tàu bay; hệ thống cung cấp nhiên liệu cho máy bay; hệ thống giao thông kết nối…
Tháng 6/2015, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, với 428/461 đại biểu có mặt tại hội trường tán thành, 17 đại biểu không tán thành, 16 đại biểu không biểu quyết. Dự án được xây dựng trên diện tích hơn 5.000 ha tại xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai.
Tổng mức đầu tư khái toán cho toàn bộ dự án là 336.630 tỷ đồng (tương đương 16,03 tỷ USD, áp dụng đơn giá của năm 2014). Công suất thiết kế dự án đạt 100 triệu hành khách/năm và 5 triệu tấn hàng hóa/năm. Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV ) làm chủ đầu tư.
Theo Nghị quyết số 174/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư, dự án giai đoạn 1 phải hoàn thành trong năm 2026. Tuy nhiên, dự án đang đình trệ do vi phạm pháp luật của một số cá nhân, tổ chức cùng các vướng mắc về công tác điều hành, thanh toán, thiếu hụt nhân lực và biến động giá vật tư. Khẳng định đây là dự án trọng điểm quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu xử lý nghiêm sai phạm theo tinh thần "không có vùng cấm", đồng thời phải có giải pháp kịp thời tháo gỡ khó khăn, không để tiến độ bị gián đoạn thêm.
Thủ tướng đề nghị các cơ quan quán triệt Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị, cho phép xử lý vướng mắc dự án đồng thời với quá trình xử lý trách nhiệm vi phạm, bảo đảm không hợp pháp hóa sai phạm và có phương án khắc phục thiệt hại. Người đứng đầu Chính phủ ghi nhận nỗ lực của Bộ Công an trong việc chủ động phối hợp với ACV tháo gỡ các nút thắt về thanh toán ngay trong kỳ nghỉ vừa qua.
Với khối lượng thực hiện đã đạt 76% (tương đương 70.000 tỷ đồng), việc để dự án đình trệ sẽ gây lãng phí nguồn lực rất lớn và ảnh hưởng đến niềm tin của người dân, doanh nghiệp. Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu đưa dự án vào khai thác thương mại trong năm 2026 là nhiệm vụ bắt buộc. Do đó, các bộ, ngành và đơn vị liên quan phải thực hiện nghiêm túc, bảo đảm tiến độ và chất lượng, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng chậm trễ, thất thoát.
Toàn cảnh cuộc họp kiểm điểm tình hình, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy triển khai dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1. Ảnh: VGP
Ưu tiên tập trung giải quyết ngay và dứt điểm 2 vấn đề
Để tiếp tục triển khai thực hiện, hoàn thành dự án đúng tiến độ, chất lượng, Thủ tướng yêu cầu các chủ thể tham gia dự án thực hiện nghiêm, đầy đủ các Nghị quyết, Kết luận, chỉ đạo liên quan đến dự án.
Trong đó, trước mắt, các bộ ngành, cơ quan liên quan cần ưu tiên tập trung giải quyết ngay và dứt điểm 02 vấn đề về: Kiện toàn vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc của ACV để tăng cường trách nhiệm, hiệu quả, hiệu lực trong công tác chỉ đạo điều hành; tháo gỡ vướng mắc để thanh toán ngay cho các nhà thầu khối lượng đã thực hiện.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an chỉ đạo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) khẩn trương đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và tạo điều kiện để các gói thầu thuộc dự án triển khai đúng tiến độ.
Bộ Tài chính chỉ đạo Tổ công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác thanh toán; thông qua chủ trương về nhân sự của ACV trước ngày 7/5 và trên cơ sở chủ trương của Bộ Tài chính, ACV khẩn trương thực hiện việc kiện toàn nhân sự.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng chỉ đạo Tổ công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến vật liệu xây dựng chủ động, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ được giao; phối hợp với UBND tỉnh Đồng Nai để xử lý các vướng mắc liên quan đến nguồn cung ứng, giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng cho dự án; kịp thời tổ chức kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình, hạng mục công trình của dự án khi đủ điều kiện theo quy định; thường xuyên theo dõi tổng hợp, định kỳ báo cáo tình hình thực hiện, các khó khăn, vướng mắc và giải pháp tháo gỡ trong quá trình triển khai thực hiện.
ACV chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng dự án thành phần 3 và các nhiệm vụ khác có liên quan; xây dựng kế hoạch, bảng tiến độ thực hiện dự án và hằng tuần báo cáo các bộ, ngành liên quan biết, chỉ đạo; rà soát hồ sơ khối lượng nghiệm thu đã hoàn thành của từng nhà thầu đến nay để thanh toán theo quy định, đồng thời yêu cầu các nhà thầu có giải pháp tăng cường nguồn lực thi công; đề nghị TPHCM, Đồng Nai hỗ trợ về nguồn nhân lực nếu cần thiết.
Đặc biệt, các khó khăn, vướng mắc hiện nay đều thuộc thẩm quyền của nhà đầu tư, do đó ACV phải chủ động phối hợp với các bộ ngành, địa phương và nhà thầu để có phương án xử lý phù hợp, không để ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.
Các cơ quan đề nghị Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán ngay các gói thầu, hạng mục công việc đã thực hiện của dự án để hỗ trợ các chủ đầu tư, nhà thầu chủ động phòng ngừa, có giải pháp xử lý các sai sót trong quá trình triển khai thực hiện.
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai chịu trách nhiệm, chủ động có giải pháp bảo đảm nguồn cung nhiên liệu, vật liệu cho dự án với giá cả hợp lý; chỉ đạo các nhà đầu tư tuyến ống dẫn nhiên liệu khẩn trương hoàn thiện thủ tục, triển khai thi công bảo đảm tiến độ.
Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trực tiếp chỉ đạo các công việc liên quan; các bộ, ngành, cơ quan có liên quan chủ động rà soát, xử lý các nhiệm vụ theo thẩm quyền và chủ động, kịp thời báo cáo các vấn đề vượt thẩm quyền nếu có; chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai từng nhiệm vụ làm cơ sở theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo.