Tăng trưởng thần tốc trên “núi nợ”, gã khổng lồ BĐS kích hoạt "quả bom" khiến nền kinh tế 18.000 tỷ USD rung lắc dữ dội

Được thành lập vào năm 1996, Evergrande nhanh chóng trở thành một trong những nhà phát triển bất động sản hàng đầu tại Trung Quốc. Công ty mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như xe điện, chăm sóc sức khỏe và thể thao, đồng thời niêm yết cổ phiếu tại Hồng Kông. Dưới tay Chủ tịch Evergrande Hứa Gia Ấn còn có một đoàn ca múa với tên tuổi lẫy lừng. Tuy nhiên, chiến lược mở rộng quá nhanh và vay nợ lớn đã khiến công ty trở nên dễ bị tổn thương khi thị trường bất động sản chững lại và chính sách siết cho vay của Chính quyền Trung Quốc.

Trong suốt quá trình, Evergrande đã thực hiện chiến lược tăng trưởng rất nhanh chóng, đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác ngoài bất động sản, như xe điện, chăm sóc sức khỏe và thể thao. Tuy nhiên, việc mở rộng này diễn ra chủ yếu dựa trên việc vay mượn nợ lớn, tạo ra một gánh nặng tài chính khổng lồ. Họ vay mượn hàng trăm tỷ đô la để tài trợ cho các dự án bất động sản lớn, nhưng không lường trước được những rủi ro khi nền kinh tế gặp khó khăn.

Evergrande đã mua nhiều đất đai để phát triển dự án, với hy vọng giá đất sẽ tiếp tục tăng. Tuy nhiên, khi thị trường bất động sản Trung Quốc chững lại, giá đất giảm và các dự án bất động sản của họ không bán được như kỳ vọng. Điều này khiến dòng tiền vào của công ty sụt giảm mạnh, không đủ để trả các khoản vay và trái phiếu.

Cú ngoặt xảy ra vào năm 2020, khi Chính phủ Trung Quốc áp dụng chính sách "ba lằn ranh đỏ" (three red lines) để kiểm soát nợ trong ngành bất động sản. Các quy định này hạn chế khả năng vay mượn của các công ty bất động sản, đặc biệt là Evergrande , vì công ty này đã vượt qua nhiều chỉ tiêu về mức độ nợ. Chính sách này khiến Evergrande không thể tiếp tục vay vốn để duy trì hoạt động và trả nợ trái phiếu.

Evergrande đã sử dụng tiền từ các khoản vay và trái phiếu để tài trợ cho các dự án bất động sản, nhưng lại thiếu tiền mặt và không có đủ dòng tiền để trả các khoản nợ. Khi các dự án không hoàn thành đúng hạn hoặc không thể bán được, Evergrande gặp khó khăn trong việc tạo ra đủ tiền để trả lãi cho các khoản vay và trái phiếu.

Bên cạnh đó, Evergrande còn sa lầy trong các khoản đầu tư khác như xe điện và thể thao, những ngành này yêu cầu vốn đầu tư lớn mà chưa mang lại lợi nhuận ngay lập tức. Việc phân bổ tài chính không hợp lý và thiếu sự kiểm soát chặt chẽ đối với các khoản đầu tư đã dẫn đến sự rủi ro tài chính gia tăng.

Khi Evergrande không thể thanh toán các khoản lãi trái phiếu vào tháng 9 năm 2021, niềm tin từ các nhà đầu tư và các tổ chức tài chính giảm sút mạnh. Điều này khiến họ khó có thể huy động thêm vốn hoặc tái cấu trúc nợ. Cổ phiếu của công ty cũng giảm mạnh, làm trầm trọng thêm tình hình tài chính của công ty.

Evergrande , dù không phải tác nhân, nhưng đã nổ phát súng đầu tiên về sự hỗn loạn trên thị trường bất động sản Trung Quốc, vốn đã có nhiều công ty dựa vào nợ để tăng trưởng. Trong khi nhiều tòa nhà bỏ dở vì thiếu vốn, người mua nhà Trung Quốc lại chẳng thể nhận được căn hộ dù đang vay ngân hàng để thanh toán.

Các nhà cung cấp của Evergrande cũng chịu vạ lây. Sự đình trệ trong các dự án của Evergrande kéo theo các nhà cung cấp vật liệu xây dựng và các đối tác liên quan không thể thu hồi các khoản nợ chưa thanh toán. Điều này khiến một số công ty trong ngành xây dựng và bất động sản Trung Quốc gặp khó khăn tài chính và rơi vào khủng hoảng.

Vì Evergrande là một trong những nhà phát triển lớn nhất, sự sụp đổ của nó đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng trong ngành bất động sản Trung Quốc. Sự sụt giảm giá trị tài sản, việc trì hoãn các dự án và các khoản vay không thể trả nợ đã làm cho thị trường bất động sản Trung Quốc trở nên bất ổn.

Trước tình cảnh này, Chính phủ Trung Quốc đã có những động thái can thiệp để hạn chế tác động của khủng hoảng này đối với nền kinh tế chung. Tuy nhiên, các biện pháp can thiệp không đủ để cứu vãn Evergrande và các nỗ lực giải quyết vẫn không mang lại hiệu quả ngay lập tức.

Evergrande đã cố gắng tái cấu trúc các khoản nợ quốc tế trị giá khoảng 23 tỷ USD bằng cách đàm phán với các chủ nợ và các tổ chức tài chính. Tuy nhiên, các nỗ lực này không thành công vì các chủ nợ không đồng ý với các điều kiện tái cấu trúc. Điều này khiến công ty không thể tiếp tục hoạt động bình thường.

Evergrande không thể huy động đủ vốn để tiếp tục các dự án dở dang. Hàng triệu người mua nhà không thể nhận được nhà đã thanh toán, làm gia tăng làn sóng bất mãn trong xã hội.

Vào tháng 8 năm 2023, Evergrande nộp đơn xin bảo vệ phá sản theo Chương 15 của Bộ luật Phá sản Hoa Kỳ, nhằm bảo vệ tài sản của công ty tại Mỹ trong khi tìm kiếm giải pháp tái cấu trúc. Điều này đã làm gia tăng sự lo ngại về sự bất ổn tài chính của công ty và tình hình của các nhà đầu tư quốc tế.

Vào tháng 1 năm 2024, Tòa án Hồng Kông đã ra lệnh thanh lý Evergrande sau khi công ty không thể đưa ra kế hoạch tái cấu trúc khả thi. Các tài sản của công ty, chủ yếu nằm tại Trung Quốc đại lục, được giao cho công ty Alvarez & Marsal để tiến hành quá trình thanh lý. Tuy nhiên, quá trình này dự kiến sẽ kéo dài nhiều năm, và những người bị ảnh hưởng, bao gồm người mua nhà, nhà đầu tư và các đối tác, vẫn phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng.

Sự sụp đổ của Evergrande là một bài học đắt giá về việc quản lý tài chính, sự mở rộng không bền vững và thiếu chuẩn bị đối phó với khủng hoảng. Tác động của sự kiện này không chỉ ảnh hưởng đến công ty mà còn tác động sâu rộng đến nền kinh tế Trung Quốc, nền kinh tế 18,74 nghìn tỷ USD tính theo năm 2024 và thị trường toàn cầu. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể học hỏi từ những sai lầm của Evergrande để xây dựng các chiến lược tài chính và đầu tư vững vàng hơn trong tương lai.

Nguồn: Tổng hợp