'Thay áo mới' cho chợ Gà - chợ Gạo và Mả Lạng

Cư dân ở đây kỳ vọng các ô phố xập xệ sẽ được khoác lên mình chiếc áo mới, cùng với đó là giấc mơ về một ngôi nhà mới khang trang, tiện nghi hơn.

Chấp hành chủ trương của TP

Theo chỉ đạo mới của UBND TP.HCM, khu chợ Gà, chợ Gạo thuộc P.Bến Thành và tứ giác Nguyễn Cư Trinh (thường gọi là Mả Lạng) thuộc P.Cầu Ông Lãnh sẽ được triển khai lập quy hoạch đồng bộ nhằm cải thiện hạ tầng đô thị, điều kiện sinh sống và bảo đảm an toàn cho cư dân. Các khu vực này hiện không còn đáp ứng yêu cầu về PCCC, diện tích ở tối thiểu cũng như tiêu chuẩn hạ tầng kỹ thuật đô thị.

Trong đó tứ giác Mả Lạng từ lâu được xem là một trong những khu dân cư "đặc biệt" của trung tâm Q.1 cũ. Nơi đây tồn tại hàng trăm căn nhà nhỏ, san sát nhau trong những con hẻm chật hẹp, hệ thống điện nước cũ kỹ và mật độ dân cư cao. Trong khi đó, khu chợ Gà - chợ Gạo cũng nằm trong tình trạng tương tự với nhiều công trình xuống cấp và thiếu không gian công cộng. Những sạp chợ được cơi nới trở thành nơi kinh doanh mua bán và an cư của hàng trăm hộ dân.

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Theo kế hoạch, Sở Xây dựng TP.HCM được giao xác định ranh giới thực hiện dự án để trình UBND TP xem xét phê duyệt. Sau đó, chính quyền địa phương sẽ tiến hành đo đạc, xác định diện tích đất, chuẩn bị hồ sơ thu hồi đất và hoàn thiện các thủ tục kỹ thuật liên quan. Đáng chú ý, TP.HCM đã chấp thuận chủ trương giao Công ty Khang Điền tổ chức lập quy hoạch đô thị và nông thôn cho các dự án này. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tái khởi động kế hoạch chỉnh trang đã nhiều năm đình trệ do vướng mắc về pháp lý, giải phóng mặt bằng và nguồn vốn đầu tư.

Khi nghe thông tin dự án sẽ được triển khai trở lại, anh Dũng nhà ở đường Nguyễn Cư Trinh (khu Mả Lạng) nói từ năm 2000 TP.HCM đã có chủ trương giải tỏa, chỉnh trang khu Mả Lạng. Tuy nhiên, dự án "treo" thời gian dài không thể triển khai. Đến mãi năm 2023 TP quyết định thu hồi dự án, nhưng chỉ một thời gian sau lại ra thông báo giải tỏa. Cũng nhiều lần người dân được vận động di dời, nhường đất cho doanh nghiệp làm dự án chỉnh trang đô thị, giúp bộ mặt TP đẹp hơn, khang trang hơn. Thế nhưng tất cả đều giậm chân tại chỗ và nay lại có thông tin dự án khởi động trở lại. Anh Dũng nói rằng việc đi hay ở, dự án triển khai thế nào những người dân như anh đều chấp nhận nhưng với mức giá bồi thường hợp lý để có đủ tiền mua một căn nhà mới, ổn định cuộc sống, không thể mãi bấp bênh, phập phù lo lắng như hiện nay.

"Nhà tôi ở đây 3 đời, nhà nước đưa ra chủ trương thế nào chúng tôi sẽ chấp hành, không đòi hỏi nếu mức giá đưa ra hợp lý. Giá bất động sản mỗi ngày một tăng cao nên nhà tôi chỉ rộng hơn 30 m² sợ không đủ mua nhà tái định cư tại chỗ. Hàng xóm mới bán một căn ở đây về khu vực Bình Tân cũ mua được căn nhà rộng rãi hơn, nhưng chấp nhận đi xa hơn nên nếu được bồi thường với mức giá hợp lý tôi cũng sẽ đi mua nhà nơi khác", anh Dũng trần tình.

Mong được tái định cư tại chỗ

Cách đó không xa, khu chợ Gà, chợ Gạo khi nghe TP quy hoạch lại và có thể tiến hành giải tỏa người dân tiếp nhận với nhiều tâm thế khác nhau. Những căn nhà "tí hon" trước đây là các sạp chợ được cải tạo thành nhà nằm san sát nhau, từ nhà này có thể chạm tay đến nhà bên cạnh, lối đi chỉ đủ một chiếc xe máy lọt qua.

Ngồi trong căn nhà rộng chưa đến 9 m² đất và 27 m² sàn xây dựng, bà Đoàn Thị Hoa ở đường Yersin, P.Bến Thành, cho biết gia đình bà đã sống ở đây từ năm 1989, nhà dù nhỏ nhưng do nằm ở khu trung tâm TP nên có thể kiếm tiền dễ dàng bằng nhiều công việc khác nhau. Do vậy nguyện vọng của bà và những hộ dân nơi đây là được tái định cư tại chỗ với căn nhà lớn hơn, phần chênh lệch được mua trả góp dài hạn. Còn nếu đền bù thì thỏa đáng để có thể đi nơi khác mua căn nhà lớn hơn.

"Nhà chật hẹp lắm con ơi, xe cộ chạy qua ồn ào. Mấy hôm nay trời lại nắng như thiêu đốt, nên người dân ai cũng mong muốn có được chỗ ở mới tốt hơn. Không cần quá lớn, chỉ cần đủ để nương náu và có được công việc ổn định duy trì cuộc sống, học hành. Dù căn nhà nhỏ như vậy nhưng có đến 5 nhân khẩu sinh sống. Có lúc bày mâm cơm ra không có chỗ để ngồi ăn cùng nhau. Nhưng khéo ăn thì no, khéo co thì ấm. Tôi thì may quần áo, hai đứa con một đứa chạy xe ôm công nghệ, một đứa đi dọn nhà. Ở đây nhà thì nhỏ nhưng làm gì cũng có thể kiếm tiền được", bà Hoa nói.

Đối diện với nhà bà Hoa là căn nhà của bà Thạch Thị Vân, dù diện tích cũng tương đương nhưng căn nhà là chỗ ở của 3 thế hệ, với 18 con người gồm 6 người lớn và 12 trẻ nhỏ. Bà nói nếu bồi thường thỏa đáng là đi nhưng phương án tái định cư tại chỗ vẫn là ưu tiên. Dù nhà nhỏ, nhưng ở chợ đông đúc nên buôn gánh bán bưng vẫn kiếm sống qua ngày. Nếu giải tỏa đi nơi khác không biết làm gì để sống vì cả gia đình đều làm nghề tự do, không ổn định. "Giờ cầm tiền 1 - 2 tỉ đồng đi mua nhà thật sự không biết mua ở đâu trong địa bàn TP.HCM này, chắc phải về các tỉnh vùng ven. Ở đây bà con hàng xóm đùm bọc lẫn nhau, nhà nào thiếu thốn thì qua nhà khác vay mượn, xin một bữa, giải tỏa rồi không biết đi đâu, làm gì để sống. Tuy nhiên, TP làm thì người dân vẫn phải chấp nhận di dời để nhường đất chỉnh trang đô thị, giúp bộ mặt đô thị TP được khang trang hơn, đồng thời cải thiện chất lượng sống của người dân như chúng tôi", bà Vân bộc bạch.

Tiếp xúc với phóng viên, những cư dân ở đây đều hiểu việc cải tạo các khu vực này không chỉ giúp thay đổi diện mạo đô thị trung tâm TP.HCM mà còn tạo thêm quỹ đất phát triển nhà ở, thương mại dịch vụ hiện đại và thêm công viên, không gian công cộng. Tuy nhiên, họ cũng mong muốn được đảm bảo quyền lợi tái định cư, ổn định cuộc sống. Các chuyên gia thì cho rằng, chỉnh trang cần được thực hiện theo hướng hài hòa giữa phát triển hiện đại và gìn giữ ký ức đô thị của Sài Gòn xưa. Bởi chợ Gà, chợ Gạo hay Mả Lạng không chỉ là những khu dân cư cũ kỹ mà còn gắn với lịch sử hình thành và đời sống của nhiều thế hệ người dân TP.