Thông tin mới nhất về dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam

Sáng ngày 13/1, ông Trịnh Minh Hoàng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa chủ trì cuộc họp với các sở, ban, ngành và địa phương liên quan nhằm nghe báo cáo tiến độ triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh) và dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải).

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện hai dự án điện hạt nhân

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến nay, dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đã hoàn thành công tác kiểm kê khu vực xây dựng nhà máy, đạt 100% trên tổng diện tích 449,37 ha.

Bên cạnh đó, việc xác minh nguồn gốc đất đạt 89% tổng số trường hợp bị ảnh hưởng, tương ứng với 93% diện tích (417,69 ha). Đối với khu tái định cư phục vụ dự án này, công tác kiểm kê và xác minh nguồn gốc đất đã hoàn tất đối với 129 trường hợp. Dự kiến, lễ khởi công xây dựng hạ tầng khu tái định cư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 sẽ được tổ chức vào ngày 15/1.

Trong khi đó, đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, các cơ quan chức năng đã hoàn thành 100% công tác kiểm kê và xác minh nguồn gốc đất đối với 534 hộ người dân bị ảnh hưởng. Đồng thời, phương án bố trí hạ tầng phục vụ di dân, vị trí xây dựng khu tái định cư cũng đã được Ban Thường vụ Tỉnh ủy thống nhất vào cuối tháng 12/2025.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động, nỗ lực của các sở, ban, ngành và địa phương trong việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện hai dự án điện hạt nhân. Trên cơ sở đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục chuẩn bị chu đáo, bảo đảm tổ chức thành công lễ khởi công xây dựng khu tái định cư phục vụ dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1; đồng thời tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đối với cả hai dự án .

Ngoài ra, ông cũng đề nghị các địa phương tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách của Nhà nước, qua đó tạo sự đồng thuận trong người dân, góp phần bảo đảm quá trình triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 diễn ra đúng kế hoạch.

Công trình điện hạt nhân đầu tiên trong lịch sử Việt Nam

Năm 2009, Quốc hội lần đầu thông qua chủ trương xây dựng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận với quy mô 2 nhà máy, tổng công suất 4.000 MW trên diện tích hơn 1.600 ha. Đây không chỉ là dự án năng lượng trọng điểm mà còn được kỳ vọng mở ra kỷ nguyên mới cho khoa học – công nghệ hạt nhân của Việt Nam.

Tuy vậy, đến năm 2016, dự án buộc phải tạm dừng do nhiều sức ép: vốn đầu tư quá lớn, bối cảnh kinh tế vĩ mô chưa ổn định và đặc biệt là những lo ngại về an toàn sau sự cố hạt nhân Fukushima ở Nhật Bản.

Gần một thập kỷ sau, dấu mốc quan trọng đã xuất hiện. Ngày 25/11/2024, tại Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, đồng thời định hướng nghiên cứu lâu dài về chương trình điện hạt nhân của Việt Nam. Chỉ vài ngày sau, ngày 30/11/2024, Quốc hội thông qua nghị quyết tiếp tục chủ trương đầu tư, tạo bước ngoặt pháp lý để dự án hồi sinh.

Song hành với đó, Luật Điện lực (sửa đổi) bổ sung các quy định liên quan đến điện hạt nhân, và Chính phủ cũng đưa Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) vào chương trình xây dựng luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho lĩnh vực đặc thù này. Tín hiệu quyết tâm còn được khẳng định khi ngày 5/12/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm trực tiếp khảo sát địa điểm Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, yêu cầu chuẩn bị đầy đủ điều kiện và triển khai nhanh chóng, tránh lặp lại tình trạng kéo dài nhiều năm ở giai đoạn trước.

Trong bối cảnh nhu cầu điện năng của Việt Nam tăng trưởng liên tục, quyết định tái khởi động càng có ý nghĩa. Theo Quy hoạch điện VIII, đến năm 2030, công suất nguồn điện cần đạt khoảng 150.000 MW, và có thể lên tới hơn nửa triệu MW vào năm 2050. Với mức tăng trưởng trung bình 10% mỗi năm, nền kinh tế cần một nguồn năng lượng ổn định và bền vững.

Điện mặt trời, điện gió dù phát triển nhanh nhưng vẫn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, còn nhiệt điện than lại vướng bài toán giảm phát thải theo cam kết Net Zero.

Trong bối cảnh đó, điện hạt nhân nổi lên như một lựa chọn chiến lược: cung ứng ổn định, giá thành hợp lý, phát thải thấp, vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh.