TP.HCM đào tạo hàng trăm cán bộ lên thạc sĩ, tiến sĩ chuyên ngành metro

Đề án nhằm mục tiêu bổ sung nhân lực kỹ thuật và vận hành để phục vụ 7 tuyến metro vào năm 2035 và mạng lưới 10 tuyến vào năm 2045. Theo tính toán của UBND TP, trong năm 2025, hệ thống metro cần khoảng 720 nhân sự vận hành, khai thác. Đến năm 2035, khi 7 tuyến metro đi vào vận hành, nhu cầu này tăng lên 11.840 người. Đến năm 2045, khi mạng lưới mở rộng lên 10 tuyến, thành phố cần khoảng 17.730 nhân sự vận hành, khai thác.

ẢNH: NGUYỄN ANH

UBND TP.HCM đánh giá đội ngũ cán bộ quản lý Nhà nước và quản lý dự án metro hiện nay còn rất thiếu và yếu. Phần lớn cán bộ được điều động, kiêm nhiệm từ các lĩnh vực có liên quan như giao thông, xây dựng, quy hoạch đô thị... Do thiếu kiến thức, chưa được đào tạo bài bản về chuyên ngành metro , đội ngũ này gặp nhiều khó khăn khi thực hiện các nhiệm vụ.

Thành phố vẫn đang phụ thuộc nhiều vào chuyên gia nước ngoài, đặc biệt trong khâu thiết kế, công nghiệp đường sắt, vận hành thử nghiệm, chuyển giao công nghệ và giám sát khai thác.

Do đó, đối với cán bộ, công chức, viên chức quản lý nhà nước về đường sắt đô thị (khoảng 60 người), TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có ít nhất một nửa số cán bộ được đào tạo chuyên sâu, trong đó từ 5 - 10 người đạt trình độ thạc sĩ.

Giai đoạn 2030 - 2035, tỉ lệ được đào tạo chuyên sâu tăng lên 80%, với tối thiểu 30% cán bộ đạt trình độ thạc sĩ và khoảng 10% tiếp tục học lên tiến sĩ. Đến giai đoạn 2035 - 2045, 100% cán bộ được chuẩn hóa về đào tạo chuyên sâu, trên 50% có trình độ thạc sĩ và 10 - 20% đạt trình độ tiến sĩ.

Đối với viên chức quản lý dự án đường sắt đô thị, giai đoạn 2025 - 2030 sẽ có 160 viên chức đạt trình độ đại học phù hợp, trong đó ít nhất một nửa được đào tạo chuyên sâu và từ 10 - 15 người học thạc sĩ.

Đến năm 2035, đội ngũ này tăng lên 310 người, với 80% được đào tạo chuyên sâu, ít nhất 30% có trình độ thạc sĩ và khoảng 10% tiếp tục học tiến sĩ. Năm 2045, viên chức quản lý dự án đường sắt đô thị đạt 400 người, 100% được đào tạo chuyên sâu, tối thiểu 50% có trình độ thạc sĩ và 20% đạt trình độ tiến sĩ.

Đối với lãnh đạo UBND TP.HCM và các sở, ngành liên quan trực tiếp đến lĩnh vực đường sắt đô thị, tất cả phải tham gia các lớp bồi dưỡng tổng quan và nâng cao về quản lý, pháp luật, công nghệ theo kế hoạch hằng năm.

Chương trình đào tạo được xây dựng theo 11 chuyên ngành cốt lõi, bao quát toàn bộ các khía cạnh của hệ thống đường sắt đô thị, từ hạ tầng - công trình, tín hiệu - điều khiển, điện khí hóa, phương tiện, quản lý vận hành và bảo trì, đến công nghệ thông tin, kinh tế vận tải, quy hoạch TOD và quản trị an toàn.

Các khóa bồi dưỡng tổng quan và nâng cao giúp lãnh đạo, cán bộ chuyên môn nắm vững chiến lược phát triển, cơ chế chính sách, mô hình tài chính - đầu tư, quy hoạch - thiết kế, vận hành, kiểm soát rủi ro và ứng dụng công nghệ mới trong lĩnh vực metro .

Ngoài đào tạo trong nước, TP.HCM đặt mục tiêu ít nhất 50% cán bộ trong hệ thống quản lý metro và lãnh đạo doanh nghiệp đường sắt đô thị được cử đi bồi dưỡng, tham quan, học tập tại các quốc gia có hệ thống metro tiên tiến.

Ngoài lực lượng trực tiếp vận hành, thành phố cũng cần hàng nghìn kỹ sư, công nhân cho lĩnh vực thiết kế, xây dựng, bảo trì và quản lý dự án. Riêng nhóm kỹ sư và công nhân phục vụ thi công và lắp đặt hệ thống metro được ước tính lên tới hơn 21.000 người vào năm 2035 và hơn 20.000 người vào năm 2045.

TP.HCM kỳ vọng việc đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ một cách đồng bộ, bài bản và theo chuẩn quốc tế sẽ nâng cao năng lực quản lý, làm chủ công nghệ thiết kế, thi công, vận hành, giảm phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài, đồng thời hướng tới xây dựng một hệ thống giao thông đô thị hiện đại, thông minh và bền vững.