TS. Võ Trí Thành: Chúng ta có tỷ lệ tiết kiệm khá cao nhưng việc chuyển hóa thành đầu tư hiệu quả vẫn còn hạn chế

Tại Lễ vinh danh FChoice 2025 và Hội thảo “Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và Cơ hội đầu tư năm 2026” do CafeF tổ chức diễn ra vào sáng 13/1, TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh phát biểu: "Tôi có 3 từ. Thứ nhất phi thường, tiếp đó là bất thường và làm sao đưa cái phi thường, bất thường thành bình thường. Đây chính là câu chuyện của tôi muốn chia sẻ bài học Việt Nam rút ra được trong năm 2025".

Cả thế giới bây giờ đang bất định, đằng sau sự bất định là các câu chuyện. Thứ nhất, đối đầu địa chính trị Trung Quốc, Hoa Kỳ. Thứ hai, biến đổi khí hậu, thảm họa thiên tai như năm 2025 chúng ta đã chứng kiến. Thứ ba, thế giới này đường biên về công nghệ đang mở rộng sâu và nhanh chưa từng có. Thứ tư, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cùng với đó là sự tái cấu trúc nền kinh tế trên toàn thế giới và dẫn dắt các tập đoàn lớn. Cùng với đó, dịch chuyển dân cư và đô thị.

"Chưa bao giờ giao thoa chính trị và địa chính trị, công nghệ và kinh tế sâu sắc và phức tạp. Cũng chưa bao giờ một bên toàn cầu hóa, thương mại, đầu tư, dựa trên luật lệ lại va đập. Và chưa bao giờ, người ta cùng nói về thảm họa và khát vọng", TS Thành nhấn mạnh..

TS Thành chia sẻ, khi đi dự các hội thảo quốc tế, ông thường xuyên bắt gặp hai câu hỏi lớn.

Câu hỏi thứ nhất là: Làm sao sống sót, vừa tạo được khả năng chống chịu, vừa duy trì được tăng trưởng thương mại trong bối cảnh thế giới biến động như vậy?

Câu hỏi thứ hai là: Làm sao tiếp tục con đường phát triển của Việt Nam trong bối cảnh đã đặt ra các mục tiêu dài hạn đến năm 2030 - 2045? Không chỉ Việt Nam mà một số nước ASEAN cũng đang đối mặt với nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình trong khoảng 20–25 năm tới, nếu không có những bước đi phù hợp để phát triển bền vững.

Để làm được điều đó thì có rất nhiều giải pháp, rất nhiều chính sách nhưng theo TS Thành có một số điểm quan trọng.

Thứ nhất, Việt Nam phải ứng xử rất khéo léo với môi trường quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ – hai thị trường rất lớn. Đồng thời, chúng ta cũng không được quên các thị trường khác như Liên minh châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ.

Thế giới có xu hướng phân mảnh hơn, chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, nhưng song song với đó, toàn cầu hóa, số hóa, dòng vốn đầu tư và thương mại vẫn tiếp tục dịch chuyển, đặc biệt trong khu vực Đông Nam Á và Việt Nam.

Thị trường trong nước của chúng ta cũng rất quan trọng. Với dân số gần 100 triệu người, tầng lớp trung lưu tăng nhanh, Việt Nam trở thành một thị trường rất tiềm năng cho sản xuất, tiêu dùng và đầu tư, không kém gì các thị trường bên ngoài.

Thứ hai là phải tăng cường nền tảng kinh tế vĩ mô. Kinh tế vĩ mô ổn định là nền tảng vô cùng quan trọng, vì ba lý do.

Lý do thứ nhất là nếu không có ổn định vĩ mô thì không thể có chính sách hỗ trợ hiệu quả.

Lý do thứ hai là phải tạo nền tảng để các nguồn lực được phân bổ vào sản xuất – kinh doanh, tạo ra tăng trưởng thực, thay vì chạy theo đầu cơ tài chính.

Lý do thứ ba rất quan trọng là để bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ các nhóm yếu thế trong những giai đoạn khó khăn.

Bài học của Việt Nam trong thời gian vừa qua cho thấy, chúng ta có dư địa chính sách nhất định. Nợ công của Việt Nam ở mức tương đối an toàn, thấp hơn nhiều so với ngưỡng cho phép. Tuy nhiên, chúng ta không thể duy trì tăng trưởng cao bằng mọi giá, không thể chạy theo những con số ngắn hạn.

Hiện nay, tỷ lệ đầu tư trên GDP của Việt Nam khoảng trên 30%, trong đó đầu tư tư nhân vẫn còn nhiều dư địa. Chúng ta có tỷ lệ tiết kiệm khá cao nhưng việc chuyển hóa thành đầu tư hiệu quả vẫn còn hạn chế. Đây là vấn đề về niềm tin, về thể chế và về môi trường đầu tư kinh doanh.

Thứ ba là cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Thể chế là khâu then chốt, dù khó nhưng phải làm. Hạ tầng, cả hạ tầng cứng lẫn hạ tầng số là điều kiện không thể thiếu. Và con người, nguồn nhân lực chất lượng cao, tài năng, đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định trong dài hạn.

"Cuộc cải cách và đổi mới của Việt Nam chưa bao giờ dừng lại. Chúng ta đang bước vào giai đoạn mới, với yêu cầu cao hơn về tự chủ chiến lược, về năng lực lựa chọn con đường phát triển của mình trong một thế giới đầy biến động", TS Thành nhấn mạnh.