Từ hôm nay, thêm chính sách giúp người lao động cải thiện lương hưu

Kể từ ngày 15-5, Nghị định 87/2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo chính thức có hiệu lực. Đây được xem là bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh thị trường quảng cáo, đặc biệt trên môi trường số, phát triển nhanh nhưng thiếu kiểm soát.

Người tiêu dùng lãnh đủ

Thời gian qua, hoạt động quảng cáo qua người có ảnh hưởng (KOL/Influencer) bùng nổ mạnh mẽ. Theo khảo sát của AsiaKOL, có tới 77% người tiêu dùng trực tuyến tại Việt Nam từng mua hàng theo gợi ý của KOL/KOC. Trong khi đó, ResearchAndMarkets dự báo thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam có thể đạt 5 tỉ USD vào năm 2025, cho thấy vai trò ngày càng lớn của các KOL trong nền kinh tế số.

Điều lo ngại là cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hình thức này là những hệ lụy mà nó gây ra. Không ít KOL quảng cáo khi chưa kiểm chứng sản phẩm, thổi phồng công dụng, điều này gây ảnh hưởng sức khỏe, thiệt hại tài chính đối với người tiêu dùng. Điển hình như trong năm 2025, vụ kẹo rau củ Kera với quảng cáo gây hiểu nhầm "thay thế rau xanh" nhưng kiểm nghiệm cho thấy hàm lượng bột rau chỉ 0,61%-0,75% thay vì 28% như công bố. Hay vụ "Siro ăn ngon Hải Bé" và một số sản phẩm giảm cân bị phát hiện chứa chất cấm, không đúng chất lượng công bố. Ngân 98 cũng bị khởi tố liên quan hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm với các sản phẩm giảm cân chứa chất cấm như sibutramine, phenolphthalein, gây nguy hại sức khỏe người tiêu dùng.

Vừa qua, Công an tỉnh Thanh Hóa cũng đã triệt phá đường dây lừa đảo "Hoàng Minh Đường", bán gần 87.000 đơn thuốc qua mạng xã hội. Nhóm này lập nhiều fanpage, chạy quảng cáo trên Facebook, TikTok, Zalo, cắt ghép hình ảnh, mạo danh các hiệp hội đông y và quảng bá "bài thuốc 3 đời", cam kết chữa khỏi nhiều bệnh xương khớp, thu lợi bất chính hơn 227 tỉ đồng.

Theo báo cáo của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), trong năm 2025, cơ quan chức năng đã xử phạt với tổng số tiền lên tới 3,55 tỉ đồng, trong đó 555 triệu đồng đối với hành vi liên quan đến quảng cáo sai quy định thông qua KOL/người nổi tiếng.

Cơ quan này cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các kế hoạch kiểm tra đã đề ra, đồng thời tăng cường công tác giám sát thị trường, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, qua đó góp phần xây dựng môi trường tiêu dùng minh bạch, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường.

Giám sát, hậu kiểm chặt chẽ

Các chuyên gia cho rằng Nghị định 87/2026 thiết lập một khung pháp lý riêng biệt và nghiêm khắc dành cho người Influencer/KOL - nhóm đối tượng vốn chưa được định danh rõ ràng trong các quy định cũ. Cụ thể, KOL có thể bị phạt từ 80-100 triệu đồng nếu quảng bá sản phẩm khi chưa tìm hiểu hoặc chưa nắm rõ thông tin; từ 60-80 triệu đồng nếu không thông báo rõ nội dung quảng cáo trong và trước khi đăng tải, tức phải công khai đây là quảng cáo ngay từ đầu video hoặc bài đăng. Nghị định cũng bổ sung chế tài với quảng cáo mỹ phẩm và thực phẩm chức năng. Hành vi quảng cáo sai công dụng, gây hiểu nhầm như thuốc có thể bị phạt đến 40 triệu đồng; sử dụng hình ảnh bác sĩ, nhân viên y tế để quảng cáo mỹ phẩm bị phạt từ 15-20 triệu đồng.

Với thực phẩm chức năng, các vi phạm như thiếu cảnh báo "không phải là thuốc", quảng cáo như chữa bệnh hoặc dùng trải nghiệm người bệnh để chứng minh hiệu quả có thể bị phạt từ 5-30 triệu đồng.

Trong trường hợp vi phạm nhiều lần, tổ chức, doanh nghiệp còn có thể bị tước giấy công bố sản phẩm hoặc giấy xác nhận nội dung quảng cáo trong thời gian dài.

Bà Vũ Thị Huyền, Giám đốc Công ty Luật TNHH THB LAW, cho rằng Nghị định 87/2026 cùng với việc siết chặt hoạt động quảng cáo là bước đi cần thiết nhằm dẹp loạn quảng cáo sai sự thật, nhất là trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội.

Theo bà Huyền, đi đôi với tăng nặng chế tài, điều quan trọng hơn là phải kiểm soát chặt từ khâu đánh giá, thẩm định và cấp phép nội dung quảng cáo đối với các sản phẩm liên quan đến sức khỏe, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng. Bên cạnh đó, cần đặc biệt chú trọng cơ chế giám sát và hậu kiểm sau khi quảng cáo được đăng ký, công bố. "Thực tế có nhiều trường hợp nội dung được duyệt một kiểu nhưng khi quảng cáo thực tế lại bị cắt ghép, thêm thắt công dụng hoặc sử dụng hình ảnh gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Nếu không tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm các trường hợp tái phạm thì rất khó tạo tính răn đe" - bà Huyền nhấn mạnh.

Ở góc độ người tiêu dùng, ông Vũ Văn Trung, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, kỳ vọng các quy định "siết" quảng cáo sẽ làm sạch môi trường mạng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Theo ông Trung, để các quy định phát huy hiệu quả cần có sự vào cuộc mạnh mẽ hơn của các cơ quan quản lý như Bộ Công Thương, Bộ Y tế… nhằm buộc nhà sản xuất, người bán hàng và những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội tuân thủ quy định, không tiếp tay cho hàng kém chất lượng hay lừa đảo người tiêu dùng.