Từng phải tạm dừng 8 năm, hai dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam dự kiến vận hành sau 5 năm nữa

Ngày 2/12, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn ký Quyết định số 2634/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Danh mục các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng. Trong đó nổi bật là dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 tại Khánh Hòa (mỗi nhà máy có công suất 2.000-3.200MW) dự kiến sẽ vận hành giai đoạn 2030-2035.

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội phê duyệt lần đầu vào năm 2009 với tổng công suất 4.000 MW, chia thành 2 nhà máy trên diện tích 1.642 ha. Tuy nhiên, đến năm 2016, Quốc hội ra nghị quyết tạm dừng dự án vì nhiều yếu tố khách quan.

Sau gần một thập kỷ tạm dừng, ngày 30/11/2024, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết đồng ý tiếp tục chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Như vậy, dự án ĐHN Ninh Thuận được khởi động lại sau 8 năm phải tạm dừng.

Mới đây, từ ngày 01 đến 11/12, tại Hà Nội, Bộ KH&CN, đầu mối là Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, chủ trì, phối hợp các bộ, ngành có liên quan của Việt Nam làm việc với Đoàn công tác của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) để đánh giá toàn diện cơ sở hạ tầng điện hạt nhân quốc gia (Intergrated Nuclear Infrastructure Review Mission – INIR Mission).

Đây là hoạt động quan trọng trong lộ trình chuẩn bị triển khai Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận và các dự án tương tự trong tương lai.

Theo hướng dẫn của IAEA, cơ sở hạ tầng điện hạt nhân bao gồm 19 nội dung chủ yếu thể hiện tất cả các hoạt động và công tác chuẩn bị về mọi mặt từ cơ sở vật chất, trang thiết bị, địa điểm, công trình phụ trợ, văn bản quy phạm pháp luật đến các nguồn lực kinh tế và con người nhằm phục vụ cho chương trình phát triển điện hạt nhân.

Đối với quốc gia mới bắt đầu chương trình điện hạt nhân đầu tiên như Việt Nam, quá trình phát triển cơ sở hạ tầng phải trải qua 3 giai đoạn được đánh dấu bằng 3 cột mốc tương ứng.

Các giai đoạn và cột mốc tương ứng như sau:

Giai đoạn 1 – Chuẩn bị để đưa ra quyết định khởi động chương trình điện hạt nhân, được đánh dấu bằng Cột mốc số 1 – Sẵn sàng đưa ra quyết định chủ trương triển khai dự án điện hạt nhân đầu tiên;

Giai đoạn 2 – Chuẩn bị cho việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân, được đánh dấu bằng Cột mốc số 2 – Sẵn sàng mời thầu dự án đầu tiên;

Giai đoạn 3 – Xây dựng và đưa vào vận hành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên, được đánh dấu bằng Cột mốc số 3 – Sẵn sàng đưa vào vận hành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên.

Đoàn công tác INIR lần này tập trung vào việc xem xét, đánh giá khách quan và toàn diện trên tất cả 19 nội dung cơ sở hạ tầng điện hạt nhân so với Cột mốc số 2 theo hướng dẫn của IAEA.

Để chuẩn bị cho Đoàn công tác, Tổ công tác đánh giá cơ sở hạ tầng điện hạt nhân của Việt Nam do Bộ KH&CN thành lập đã hoàn thành xây dựng Báo cáo tự đánh giá và gửi cho IAEA vào tháng 10/2025.

Thông qua đợt làm việc, Đoàn INIR sẽ có báo cáo tổng hợp gửi Chính phủ Việt Nam, trong đó chỉ ra những nhiệm vụ đã đạt được, các lĩnh vực còn cần tiếp tục hoàn thiện, đồng thời đưa ra các khuyến cáo quan trọng nhằm hỗ trợ Việt Nam xây dựng Kế hoạch tổng thể phát triển cơ sở hạ tầng điện hạt nhân, góp phần triển khai Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận bảo đảm tiến độ, hiệu quả, an toàn, an ninh, đáp ứng các tiêu chuẩn của IAEA và quốc tế.