VAFI kiến nghị 'sốc', tính thuế giá trị gia tăng 10% lên vàng

Áp dụng phương pháp khấu trừ thuế đối với vàng

Công văn kiến nghị này được gửi đến Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Văn phòng Chính phủ, Ủy ban Kinh tế và tài chính của Quốc hội, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. VAFI kiến nghị việc kinh doanh vàng trang sức và vàng miếng phải chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ như các hàng hóa thông thường một cách bình đẳng về nghĩa vụ chịu thuế với thuế suất 10%. Nếu so sánh kinh doanh vàng như bất động sản (giống nhau) thì việc bán nhà đất theo phương thức khấu trừ thuế GTGT, cá nhân mua nhà phải chịu thuế GTGT 10%, khi bán nhà còn chịu thuế thu nhập cá nhân ở mức 2% theo giá bán nhà. Tóm lại, việc bán vàng miếng, vàng trang sức… (gọi chung là vàng vật chất) từ các cơ sở kinh doanh thì cần áp thuế 10% trên hóa đơn bán hàng. 

VAFI tin tưởng rằng, với việc sửa đổi chính sách này sẽ có tác dụng triệt tiêu hoàn toàn tình trạng đầu cơ ngắn hạn; chấm dứt hoàn toàn tình trạng đầu cơ lướt sóng, thổi giá kiếm lời. Đồng thời nhu cầu đầu cơ, đầu tư vào thị trường vàng sẽ giảm mạnh và dòng tiền sẽ chuyển hướng vào hệ thống ngân hàng; bảo vệ mạnh mẽ đồng nội tệ, dự trữ ngoại tệ tăng trong hệ thống ngân hàng.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Chính sách thuế hiện nay đối với kinh doanh vàng , theo VAFI là miễn thuế GTGT đối với vàng miếng, còn thuế GTGT đối với kinh doanh vàng nữ trang được xác định trên cơ sở lấy giá bán trừ giá mua nhân với thuế suất 10%. Nếu chênh lệch giữa giá mua và bán là 3 triệu đồng, số thuế đóng là 300.000 đồng. Trường hợp tính theo phương pháp khấu trừ thuế khi xuất hóa đơn với giá 110 triệu đồng, trong đó bao gồm thuế suất 10%, tương đương 10 triệu đồng. Như vậy, số thuế GTGT thu được chênh nhau 30 lần giữa phương pháp khấu trừ và phương pháp trực tiếp về thuế GTGT.

Phương thức tính trực tiếp đã được áp dụng trong vài chục năm qua. Mới đây, Bộ Tài chính có đề nghị bổ sung thêm sắc thuế khi bán vàng miếng thì phải chịu 0,1% trên giá trị chuyển nhượng, chẳng hạn bán 1 cây vàng SJC giá 100 triệu đồng thì người bán chỉ đóng thuế 100.000 đồng. Với mức thuế quá thấp này thì không có tác dụng gì trong việc hạn chế dòng tiền khổng lồ đổ vào thị trường vàng .

Tính thuế cao để vốn nhàn rỗi hàng trăm tỉ USD từ vàng

Theo VAFI, chính sách miễn thuế cho kinh doanh vàng miếng và thuế cực thấp với kinh doanh vàng trang sức trong nhiều năm qua gây ra các hệ quả. Đó là khuyến khích mạnh mẽ dòng tiền đầu cơ vào thị trường vàng , đầu cơ lướt sóng thoải mái mà phí mất ít, thậm chí tồn tại tình trạng tạo cung cầu giả tạo trong nhiều thời điểm để tạo hiệu ứng cho nhiều người tham gia và tạo cầu khổng lồ cho thị trường vàng . Theo ước tính khiêm tốn của VAFI, dự trữ vàng của nước ta khoảng trên 2.000 tấn, tương đương khoảng 250 tỉ USD theo thời giá hiện nay. Đa phần 2.000 tấn này mua xong và "được để dưới gầm giường", không trở lại hệ thống ngân hàng thương mại.

Về phương diện vĩ mô, tích lũy vàng nguy hại hơn ngoại tệ mạnh vì khi người ta mua ngoại tệ mạnh thì đa phần lượng ngoại tệ này trở lại hệ thống ngân hàng. Trong các năm qua, nếu có chính sách thuế GTGT với vàng như hàng hóa tiêu dùng thì hệ thống ngân hàng có thêm 100 tỉ USD thay vì mất đi và dùng ngoại tệ này để thanh toán xuất nhập khẩu. Đồng nội tệ cũng mạnh lên rất nhiều vì lượng ngoại tệ này và NHNN có thể dễ dàng bình ổn tỷ giá, hạ mạnh lãi suất huy động. Chính sách miễn thuế với kinh doanh vàng (kinh doanh vàng miếng là chủ yếu) đã làm tăng mạnh tình trạng vàng hóa nền kinh tế. Chính sách thuế hiện hành cho ngành kinh doanh vàng đang được hưởng ưu đãi nhiều nhất, hơn cả nhiều ngành nghề cần ưu đãi về thuế và cần được khuyến khích đầu tư.

Tại công văn, VAFI còn cho rằng, ở mức độ bình thường thì có nước coi vàng như là một loại hàng hóa và đánh thuế bình đẳng mà không ưu đãi kinh doanh vàng như ở nước ta. Có nhiều quốc gia coi vàng là hàng hóa đặc biệt, không khuyến khích đầu tư và đánh thuế cao hơn so với các hàng hóa thông thường. Nhìn chung, các nước đều có chính sách mạnh chống vàng hóa nền kinh tế nhằm ổn định tỷ giá, bảo vệ đồng nội tệ và đẩy mạnh dòng vốn nhàn rỗi đi vào hệ thống ngân hàng và thị trường chứng khoán nhờ đó cộng đồng doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế được hưởng lợi về đi vay lãi suất cực thấp.

Các nước đều đánh thuế trực tiếp và gián tiếp đối với việc mua bán vàng , đối với đầu tư ngắn hạn dưới 1 năm thì mức thuế cao hơn nhiều so với đầu tư trên 1 năm nhằm mục tiêu chống đầu cơ, lướt sóng vào thị trường vàng và từ đó các dạng đầu tư ngắn hạn là bất khả thi do thuế cao. Những quốc gia đánh thuế thấp với giao dịch vàng như Ấn Độ, Thái Lan thì tình trạng vàng hóa nhiều hơn. 7 quốc gia như Thuỵ Sĩ, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore không có tình trạng vàng hóa và người dân ít quan tâm tới chuyện đầu tư vàng , ngoại trừ mua vàng trang sức để làm đẹp bản thân.

"Nhu cầu mua vàng sẽ giảm mạnh khi có thêm các chính sách ổn định khác. NHNN nên duy trì chính sách ổn định tỷ giá trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn nhằm thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp nước ngoài, đồng thời tạo niềm tin mạnh cho người dân là đồng nội tệ không thể mất giá. Nền kinh tế thuận lợi của nước ta như là cường quốc xuất khẩu mạnh, du lịch phát triển và lượng kiều hối dồi dào thì hoàn toàn dễ dàng ổn định tỷ giá, thậm chí có thể tăng VND thêm 10% nếu điều đó có lợi. Trong giai đoạn hiện tại, NHNN nên có chính sách tăng lãi suất tiền gửi tiết kiệm ở mức hợp lý. Sau khi có chính sách thuế vàng mới và thuế tài sản ở mức hợp lý thì NHNN hoàn toàn có thể duy trì chính sách lãi suất thấp, thấp hơn nhiều so với mặt bằng hiện nay mà vẫn đảm bảo ổn định tỷ giá", công văn nêu.