Vì sao giá kim cương giảm mạnh?

Hết thời mua kim cương không lo mất giá

Vụ việc buôn lậu kim cương gây chấn động khiến thị trường này càng thêm chao đảo. Chiều 2.7, Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố vụ án buôn bán kim cương xuyên quốc gia trái phép, khởi tố 22 bị can trong đường dây, trong đó có bị can Đặng Ngọc Thảo (52 tuổi, ngụ P.Bình Thạnh, TP.HCM), nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV giám định PNJ (P-Lab). Đường dây này thu mua kim cương từ Ấn Độ, sau đó tập kết ở Hồng Kông trước khi đưa vào VN tiêu thụ. Tính từ năm 2024 đến khi bị bắt, các đối tượng trong đường dây đã thực hiện 141 lần vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương các loại từ Hồng Kông về VN tiêu thụ, với tổng doanh thu khoảng 280 tỉ đồng. Đây là vụ buôn lậu kim cương với khối lượng lớn từ trước đến nay.

Thực tế, kim cương là một trong những mặt hàng nhập lậu nhiều thời gian qua. Tháng 10.2024, Cơ quan công an TP.HCM đã phát hiện vụ buôn lậu kim cương với khối lượng 716 viên từ Ấn Độ vào VN ước tính hàng chục tỉ đồng. Hay vụ 362 viên kim cương được đựng trong 15 gói nilon giấu dưới đáy 2 hộp đựng kẹo của hành khách quốc tịch Ấn Độ tên D.A.K nhập cảnh từ Hồng Kông vào TP.HCM bị phát hiện cho thấy thị trường này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Nhìn lại từ cuối năm 2025 đến nay, thị trường kim cương liên tục chao đảo. Đầu tiên là giá kim cương lao dốc không phanh. Ông Nguyễn Ngọc Trọng, Giám đốc Công ty vàng Đối tác mới, cho biết mấy chục năm trong nghề trang sức, chưa khi nào ông thấy giá kim cương thế giới giảm mạnh như những năm gần đây. Chỉ tính riêng 2 năm trở lại đây, giá kim cương giảm khoảng 60%. Một viên kim cương hoàn hảo, có "nước đẹp" kích thước 3,6 ly trước đây khoảng 450 USD thì nay chỉ còn 220 USD; viên 4,5 ly trước đây 1.300 USD thì nay khoảng 550 - 570 USD; viên 5,4 ly trước đây 3.200 USD nay còn 1.300 - 1.600 USD… Còn thị trường trong nước, một viên kim cương trước đây có giá 100 triệu đồng thì nay chỉ còn hơn 40 triệu đồng. Đà giảm giá của kim cương đã kéo dài trong vòng 5 năm. Theo thống kê của một tổ chức nước ngoài, từ năm 2022 đến 2025, kim cương tự nhiên 1 carat giảm 26%, và kim cương nhân tạo giảm mạnh tới 74%.

Nguyên nhân khiến kim cương tự nhiên mất đi phần nào sức hút đối với người tiêu dùng là do sự bùng nổ của kim cương nhân tạo. Đặc biệt, trong năm 2025, khi Trung Quốc sản xuất kim cương nhân tạo đã khiến giá của loại đá quý này càng giảm sâu. Điều này làm trầm trọng thêm sự khủng hoảng niềm tin của người tiêu dùng khi xem kim cương là vĩnh cửu. Đó chính là lý do tiếp theo khiến loại đá cực kỳ quý giá này giảm thêm.

Kim cương "mua đâu bán đó"

Không chỉ là đồ trang sức xa xỉ, nhiều người mê kim cương và cố gắng sở hữu loại đá quý này vì chung một niềm tin là không mất giá. Hầu hết các doanh nghiệp (DN) bán kim cương đều khẳng định sẽ thu mua lại với mức 92 - 95% giá bán ra. Kim cương "vĩnh cửu" là như vậy. Thế nhưng thực tế ngược lại, kim cương không những mất giá mà nhiều người còn rơi vào tình trạng không thể bán lại được khi DN đã "biến mất".

Chị Nguyễn Nhung (trú tại TP.HCM) kể vào năm 2008, chị tiết kiệm được 160 triệu đồng, lúc này giá vàng chỉ tầm 35 triệu đồng/lượng. Thay vì mua vàng, chị muốn đeo "hột xoàn" nên mượn mẹ thêm 100 triệu đồng nữa để mua nhẫn kim cương. "Hồi đó nghe kim cương chỉ có tăng giá, nếu có bán hay đổi thì cũng mất 5 - 8% giá trên hóa đơn nên tôi yên tâm. Không ngờ cửa hàng tôi mua ở khu vực chợ Bến Thành nay đã đóng cửa, đem ra tiệm khác thì họ không thu hoặc mua vào với giá rất thấp. Đó là chưa so sánh với vàng. Thời điểm đó mà mua vàng thì cũng được 7 lượng, giá hiện nay cũng tầm 1 tỉ đồng", chị Nhung thở dài sườn sượt.

Khi thị trường kim cương xảy ra hàng loạt vụ khủng hoảng, chị L.H.A, một doanh nhân, cũng chia sẻ trên Facebook: Cách đây 20 năm, kim cương được bán bởi những thương hiệu trang sức có uy tín lâu năm, mỗi viên đá đều có giấy kiểm định quốc tế hoặc giấy chứng nhận trong nước. Họ còn cam kết mua lại bất cứ lúc nào với mức giảm chỉ khoảng 3 - 5% cho kim cương lớn, giá trị cao; 8 - 10% cho kim cương nhỏ, giá trị thấp so với giá bán. Nghe những cam kết ấy, ai cũng yên tâm. Đến năm đại dịch Covid-19, chị A. định bán bớt trang sức để làm từ thiện và liên hệ cửa hàng mình mua thì cửa hàng đóng cửa, chủ tiệm sang Canada định cư. Mang sản phẩm đến các cửa hàng khác, họ không mua lại vì không phải sản phẩm của họ. Kim cương thật, giấy kiểm định thật nhưng không ai sẵn sàng mua. Nơi chấp nhận mua thì giá thấp hơn từ 40 - 50%, thậm chí thấp hơn.

"Kim cương là tài sản có giá trị nhưng là giá trị sử dụng, thẩm mỹ và giá trị thị trường không phải lúc nào cũng giống nhau. Nếu xem kim cương như một kênh đầu tư hay một tài sản có thể dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt bất cứ lúc nào, thì cần tìm hiểu thật kỹ về thị trường mua lại trước khi quyết định", chị L.H.A chia sẻ. Một số trường hợp cho biết thêm, "mua giá cao, bán lại rẻ bèo" như mua 1 viên kim cương 1,2 carat với giá 24.000 USD nhưng về sau bán được 4.000 USD.

Để tạo niềm tin cho khách, các cửa hàng kim cương còn chạy quảng cáo trên các nền tảng trực tuyến rằng mỗi viên có tới 3 giấy kiểm định thay vì 2 giấy như trước đây. Cụ thể, ngoài 2 giấy chứng nhận kim cương được tổ chức quốc tế và công ty giám định trong nước công nhận, các công ty còn bổ sung một giấy nhập khẩu để tạo niềm tin cho khách.

Ông Nguyễn Văn Dưng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ kim hoàn TP.HCM, giải thích kim cương là mặt hàng được nhập khẩu, thường có giấy kiểm định của Viện Ngọc học quốc tế GIA. Thế nhưng giấy kiểm định GIA có thể bị sửa hay nhân bản, nên người tiêu dùng VN không đủ niềm tin, cần một "giấy khai sinh" cho viên kim cương này của DN bán trong nước. Nếu 2 giấy khớp nhau về chất lượng, trọng lượng thì họ mới yên tâm.

"Giấy kiểm định quyết định giá trị của viên kim cương nhưng lại thật giả lẫn lộn nên giờ đây niềm tin của người tiêu dùng giảm sút. Thêm vào đó, thị trường kim cương từ năm ngoái đến nay xáo trộn, nhiều vụ việc xảy ra dẫn đến khách đến bán nhiều hơn mua vào, giá càng giảm sâu", ông Dưng nói.