Theo các nguồn tin từ truyền thông Iran, lực lượng chức năng đã bắt đầu dừng một số tàu chở dầu đi qua Hormuz. Đồng thời, các quan chức cũng cảnh báo rằng bất kỳ tàu nào di chuyển mà không có sự chấp thuận đều có thể bị đánh chặn hoặc phá hủy.
Động thái này cho thấy Tehran vẫn giữ quyền kiểm soát chặt chẽ eo biển, bất chấp các tuyên bố trước đó về việc cho phép “đi lại an toàn”.
Cụ thể, Iran cho biết các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz đã bị chặn lại sau khi cáo buộc Israel vi phạm thoả thuận ngừng bắn khi nước này thực hiện các cuộc tấn công vào Lebanon.
Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý bởi nó xảy ra ngay sau khi hai bên đạt được một lệnh ngừng bắn được xem là bước ngoặt nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Trước đó, Iran tuyên bố sẽ cho phép tàu thuyền đi qua Hormuz trong thời gian hai tuần, với điều kiện phải phối hợp với lực lượng quân sự và tuân thủ các “giới hạn kỹ thuật”.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại cho thấy bức tranh hoàn toàn khác. Dù đã có một số tàu hiếm hoi đi qua, phần lớn các công ty vận tải vẫn “án binh bất động”. Theo dữ liệu thị trường, khoảng 800 tàu, bao gồm tàu dầu, LNG và hàng hóa, vẫn đang mắc kẹt ở hai đầu eo biển, chờ tín hiệu rõ ràng hơn trước khi quyết định di 2 .
Trước chiến sự, mỗi ngày có hơn 130 tàu đi qua Hormuz. Nhưng trong hơn một tháng xung đột, tổng số tàu vượt eo biển chỉ khoảng 120, một con số cho thấy mức độ tê liệt chưa từng có. Ngay cả khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, giới chuyên gia nhận định phải mất nhiều tháng để hoạt động vận tải trở lại bình thường.
Một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường dè dặt là sự thiếu rõ ràng trong các điều kiện đi lại. Iran khẳng định sẽ kiểm soát và “tổ chức” lưu thông qua eo biển, trong khi Mỹ lại tuyên bố Hormuz đã được mở lại hoàn toàn. Sự khác biệt này khiến các hãng tàu và công ty bảo hiểm không dám mạo hiểm.
Một chuyên gia cho biết: “Chỉ cần một sự cố nhỏ, như một quả thủy lôi hay một vụ quấy rối, cũng đủ khiến toàn bộ hệ thống mất niềm tin.” Trên thực tế, trong suốt cuộc chiến, Iran đã rải thủy lôi và tiến hành các cuộc tấn công rải rác vào tàu thuyền, biến Hormuz thành một trong những khu vực nguy hiểm nhất thế giới.
Không chỉ vậy, vấn đề chi phí cũng đang nổi lên như một rào cản lớn. Có thông tin cho rằng Iran có thể áp dụng phí quá cảnh đối với các tàu đi qua eo biển, điều chưa từng xảy ra trước đây. Nếu được thực thi, đây sẽ là một thay đổi mang tính bước ngoặt.
Theo Guardian; NY Times