Thị Trường Lạc (Đậu Phộng) Tháng 10/2026: Neo Cao Kỷ Lục Ở Mức 1.563 USD/Tấn Và Áp Lực Chuỗi Cung Ứng Toàn Cầu

Thị trường nông sản quốc tế bước vào tháng 10/2026 với nhiều biến động đáng chú ý, trong đó mặt hàng lạc nhân (đậu phộng) đang thu hút sự quan tâm lớn của giới thương nhân và các doanh nghiệp chế biến thực phẩm. Sau nhịp tăng trưởng mạnh mẽ đưa giá lạc từ mức trung bình 1.250,00 USD/tấn (khoảng 32,37 triệu VNĐ/tấn) của giai đoạn trước lên mốc 1.563,00 USD/tấn (tương đương khoảng 40.473.104 VNĐ/tấn), thị trường trong suốt giai đoạn từ 01/10/2026 đến 31/10/2026 tiếp tục duy trì trạng thái tích lũy đi ngang ở vùng giá đỉnh lịch sử mới. Với mức biến động lũy kế lên tới +25,04% (+313,00 USD/tấn), ngành hàng đậu phộng đang thiết lập mặt bằng giá mới phản ánh sự thắt chặt nguồn cung trên quy mô diện rộng.

1. Diễn biến thị trường lạc thế giới và Việt Nam trong tháng 10/2026

Trong suốt tháng 10/2026, đường xu hướng giá lạc quốc tế duy trì trạng thái ổn định ở mức cao sau đợt bứt phá ngoạn mục hồi cuối quý 3. Biên độ giá 30 ngày dao động trong khoảng từ 1.250,00 đến 1.563,00 USD/tấn, phản ánh sự giằng co quyết liệt giữa áp lực chi phí nguyên liệu đầu vào và sức mua từ các nhà máy ép dầu cũng như các chuỗi sản xuất bánh kẹo toàn cầu.

Tại thị trường quốc tế, nguồn cung từ các quốc gia xuất khẩu chủ lực như Ấn Độ, Argentina, Mỹ và Senegal đều ghi nhận mức chào hàng cao. Nhu cầu nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc và các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) vẫn rất vững chắc, đặc biệt đối với các lô hàng đạt tiêu chuẩn cao về kiểm soát dư lượng Aflatoxin.

Tại Việt Nam, giá lạc nguyên liệu tại các vùng trọng điểm như Nghệ An, Hà Tĩnh, Đắk Lắk và Tây Ninh cũng neo ở mức cao chưa từng có:

• Lạc củ khô (chưa bóc vỏ): Dao động từ 28.000 - 32.000 VNĐ/kg tùy theo phẩm cấp và độ ẩm.
• Lạc nhân chọn lọc (phục vụ chế biến bánh kẹo, xuất khẩu): Đạt mức 43.000 - 48.000 VNĐ/kg tại kho nhà máy, tăng xấp xỉ 20 - 25% so với cùng kỳ năm trước.
• Lạc nguyên liệu ép dầu: Duy trì ở ngưỡng 38.000 - 41.000 VNĐ/kg trong bối cảnh các dòng dầu ăn thực vật tự nhiên đang được người tiêu dùng nội địa ưu tiên lựa chọn.

2. Phân tích nguyên nhân cốt lõi dẫn đến đợt bứt phá giá (+25,04%)

Sự tăng vọt hơn 313 USD/tấn chỉ trong thời gian ngắn và thiết lập nền giá 1.563,00 USD/tấn bắt nguồn từ sự kết hợp của nhiều yếu tố cung - cầu thực tế:

Hiện tượng thời tiết cực đoan làm giảm sản lượng mùa vụ

Năm 2026 chứng kiến sự chuyển pha thời tiết phức tạp với các đợt nắng nóng kéo dài tại các vùng trồng lạc trọng điểm của Bắc Mỹ và các đợt mưa trái mùa cục bộ trong thời kỳ thu hoạch tại một số bang của Ấn Độ. Tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, mưa bão bất thường cuối quý 3 đã gây ảnh hưởng đến tiến độ thu hoạch và phơi sấy lạc vụ hè thu, khiến tỷ lệ hao hụt tăng cao và sản lượng lạc đạt chuẩn thương phẩm sụt giảm nghiêm trọng.

Tồn kho chuyển tiếp xuống mức thấp kỷ lục

Lượng tồn kho dự trữ từ niên vụ trước tại các kho cảng lớn đã cạn kiệt đáng kể sau khi nhu cầu ép dầu công nghiệp và tiêu thụ thực phẩm ăn liền bùng nổ trong nửa đầu năm. Khi bước vào chu kỳ tích trữ chuẩn bị cho dịp lễ tết cuối năm (Quý 4), các nhà nhập khẩu buộc phải chấp nhận các mức chào giá cao để ký kết hợp đồng kỳ hạn, đẩy giá giao ngay lẫn giá tương lai tăng vọt hơn 25%.

Chi phí sản xuất và vật tư nông nghiệp gia tăng

Chi phí phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và đặc biệt là chi phí nhân công thu hoạch lạc đã tăng bình quân 12 - 18% so với các niên vụ trước. Do đặc tính canh tác đậu phộng tại nhiều khu vực vẫn phụ thuộc lớn vào lao động thủ công (từ nhổ, vặt củ đến phơi sấy), chi phí nhân công leo thang đã phản ánh trực tiếp vào giá thành xuất xưởng của sản phẩm.

3. Tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô

Thị trường lạc trong tháng 10/2026 không vận động riêng lẻ mà chịu sự chi phối mạnh mẽ từ bức tranh kinh tế vĩ mô toàn cầu:

Biến động tỷ giá USD/VND và chính sách tiền tệ

Đồng Đô la Mỹ duy trì sức mạnh tương đối trong bối cảnh các ngân hàng trung ương thận trọng với lộ trình nới lỏng tiền tệ. Tỷ giá quy đổi hiện ở mức khoảng 25.895 VNĐ/USD khiến giá lạc nhập khẩu tính bằng tiền đồng trở nên đắt đỏ hơn đáng kể (mức 1.563 USD/mt tương đương trên 40,47 triệu VNĐ/tấn). Điều này tạo lực đỡ vững chắc cho giá nông sản nội địa, đồng thời tạo áp lực lớn lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp chế biến phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu từ Ấn Độ hay châu Phi.

Chi phí logistics và chuỗi vận tải biển

Mặc dù giá cước vận tải biển đã hạ nhiệt so với các giai đoạn căng thẳng trước đây, nhưng việc áp dụng các quy định khắt khe hơn về giảm phát thải carbon hàng hải cùng các khoản phụ phí nhiên liệu đã khiến chi phí vận chuyển container đường dài tăng thêm. Đậu phộng là mặt hàng đòi hỏi điều kiện bảo quản thông gió hoặc container chuyên dụng để tránh nấm mốc sinh độc tố Aflatoxin, do đó chi phí bảo quản và vận chuyển tăng đã đẩy giá CIF tại các cảng đích lên mức cao kỷ lục.

Sự cạnh tranh trong nhóm hạt có dầu và dầu thực vật

Giá dầu đậu nành, dầu cọ và dầu hạt cải toàn cầu trong tháng 10/2026 duy trì ở vùng giá trung bình cao do các chính sách bắt buộc về pha trộn nhiên liệu sinh học (biodiesel) tại Indonesia, Mỹ và Brazil. Khi giá các loại dầu thực vật thay thế đắt đỏ, nhu cầu sử dụng hạt lạc để ép dầu thủ công lẫn công nghiệp tại các thị trường châu Á tăng vọt, tạo thêm một kênh tiêu thụ cạnh tranh khốc liệt với phân khúc hạt làm thực phẩm ăn vặt.

4. Triển vọng và khuyến nghị cho doanh nghiệp, nông dân giai đoạn cuối năm 2026

Sau khi neo giữ thành công mốc 1.563 USD/tấn trong suốt tháng 10/2026, thị trường lạc được dự báo sẽ tiếp tục duy trì trạng thái ổn định với xu hướng phân hóa chất lượng trong các tháng cuối năm:

• Đối với người trồng lạc: Đây là giai đoạn thuận lợi để tiêu thụ sản phẩm vụ đông với mức giá bán buôn có lợi nhuận cao. Tuy nhiên, bà con cần chú trọng khâu phơi sấy và bảo quản thoáng khí, kiểm soát độ ẩm dưới 9% để phòng ngừa nấm mốc, tránh tình trạng bị thương lái ép giá do lạc bị thâm vỏ hoặc nhiễm nấm.
• Đối với doanh nghiệp chế biến và thương mại: Cần chủ động rà soát lượng hàng tồn kho cho đợt cao điểm sản xuất bánh kẹo Tết Nguyên đán. Với mức giá nguyên liệu cao như hiện nay, việc mua đuổi số lượng lớn tiềm ẩn rủi ro khi các vùng trồng Nam bán cầu (như Argentina) bước vào giai đoạn gieo trồng mới. Các doanh nghiệp nên đa dạng hóa đối tác cung ứng, đồng thời cân nhắc các công cụ phòng vệ giá (hedging) trên thị trường kỳ hạn quốc tế để cố định biên độ chi phí đầu vào.

Nhìn chung, thị trường lạc tháng 10/2026 đã khẳng định vị thế của một chu kỳ tăng giá mới dựa trên nền tảng thiếu hụt nguồn cung chất lượng cao. Với mức giá 1.563,00 USD/tấn (hơn 40,4 triệu VNĐ/tấn), ngành hàng lạc đang mở ra biên lợi nhuận tốt cho người sản xuất nhưng cũng đặt ra bài toán tối ưu hóa chi phí đầy thách thức cho toàn bộ chuỗi giá trị chế biến nông sản trong quý cuối cùng của năm 2026.