Doanh nghiệp nhà nước

Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới, Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị được xem là bệ phóng thể chế quan trọng, tạo điều kiện để khu vực kinh tế nhà nước, thực hiện rõ nét hơn vai trò chủ đạo và dẫn dắt trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Nghị quyết số 79-NQ/TW vừa được Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành đã xác định kinh tế nhà nước là thành phần đặc biệt quan trọng, giữ vai trò chủ đạo, đồng thời đặt ra hệ thống chỉ tiêu định lượng chi tiết về vị thế quốc tế của các tập đoàn kinh tế và năng lực tài chính quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Chính phủ ban hành Nghị định số về giám sát, kiểm tra, đánh giá, xếp loại, báo cáo và công khai thông tin trong quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 366/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Đại diện các doanh nghiệp Nhà nước như Vietnam Airlines, Mobifone đều kiến nghị có cơ chế riêng, đặc thù và linh hoạt hơn trong phê duyệt đầu tư... để phát huy vai trò doanh nghiệp dẫn dắt, đi đầu các lĩnh vực.

Doanh nghiệp Nhà nước đang đối diện với các thách thức lớn như: Vai trò dẫn dắt chưa rõ nét, khả năng tạo chuỗi giá trị và liên kết với khối tư nhân còn hạn chế; nguồn lực vốn, tài sản chưa được khơi thông do quy định pháp lý còn chặt chẽ; tính chủ động và cạnh tranh còn thấp, nhiều quyết định kinh doanh phải chờ phê duyệt gây chậm cơ hội...

Đặt ra yêu cầu doanh nghiệp nhà nước tiên phong đổi mới, chuyển đổi số để giữ vai trò trò trụ cột, dẫn dắt tăng trưởng, thì nên có cơ chế thử nghiệm để doanh nghiệp nhà nước nghiên cứu, phát triển, làm chủ công nghệ chiến lược.

Theo Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines, Việt Nam là một trong những thị trường hàng không phát triển vượt bậc. Song 7 hãng hàng không trong nước (tính cả Sun Air) đang phải cạnh tranh với gần 70 hãng bay quốc tế tại thị trường Việt Nam.

Thủ tướng chỉ đạo các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp Nhà nước báo cáo Bộ Tài chính về kết quả tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh 3 quý đầu năm 2025.

Trong thành tựu kinh tế 80 năm qua, doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò chủ đạo. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, doanh nghiệp nhà nước không thể tồn tại trong tư duy “được bao cấp, không cần cạnh tranh”. Cần một cuộc đại phẫu: Vừa từ thể chế Nhà nước (trao quyền), vừa từ nội tại doanh nghiệp (tự làm mới).