Thời xe máy điện lên ngôi: Áp đảo thị phần của xe xăng

Bức tranh đảo chiều

Mới chỉ cách đây vài năm, hình ảnh những chiếc xe máy điện lướt đi êm ru trên đường phố đôi khi còn khiến nhiều người tham gia giao thông giật mình vì không nghe thấy tiếng động cơ quen thuộc, thậm chí không ít người vẫn hoài nghi về sức kéo hay quãng đường di chuyển của dòng xe này. 

Ảnh: GEMINI

Vậy mà giờ đây, chỉ sau một thời gian ngắn, xe máy điện đủ mọi kiểu dáng, phân khúc và thương hiệu đã phủ sóng dày đặc khắp mọi ngóc ngách, từ những đại lộ sầm uất tại thành thị cho tới các con đường làng vùng nông thôn.

Tốc độ bứt phá của xe máy điện được thể hiện rất rõ qua những con số thống kê.Theo báo cáo bán hàng từ 5 thành viên thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) - đại diện cho thị trường xe xăng truyền thống, doanh số năm 2023 đã sụt giảm tới 16,21% xuống mức hơn 2,5 triệu xe. Sang năm 2024, lượng tiêu thụ có sự hồi phục nhẹ lên hơn 2,6 triệu xe, nhưng sau đó lại nhanh chóng suy giảm 1,5% xe vào năm 2025 và gần như chỉ đi ngang quanh mốc 2,5 - 2,65 triệu xe/năm. 

Tuy nhiên, khi đối chiếu với số liệu toàn thị trường từ tổ chức nghiên cứu dữ liệu quốc tế MotorcyclesData, tổng lượng xe hai bánh tiêu thụ tại Việt Nam lại liên tục mở rộng: Năm 2023 đạt khoảng 2,78 triệu xe, năm 2024 tăng lên 2,96 triệu xe và đến năm 2025 đạt 3,35 triệu xe, tăng tới 13,3% so với năm trước đó. 

Việc quy mô toàn thị trường vẫn duy trì đà tăng trưởng trong khi doanh số của nhóm xe xăng VAMM đi ngang hoặc giảm nhẹ chứng minh một thực tế rõ ràng - sự tăng trưởng của toàn ngành không còn dựa vào xe xăng mà hoàn toàn do xe máy điện gánh vác. 

Đóng góp lớn nhất vào làn sóng này phải kể đến VinFast - đầu tàu của phân khúc xe máy điện tại Việt Nam. Năm 2025, VinFast đã tạo nên kỷ lục khi bàn giao 406.453 xe máy điện , tăng vọt 473% (gấp khoảng 5,7 lần) so với năm 2024. Đà tăng trưởng này tiếp tục bùng nổ trong năm 2026 khi chỉ trong 6 tháng đầu năm, hãng đã bàn giao 429.175 xe hai bánh trên toàn cầu, tăng 275% so với cùng kỳ năm trước, trong đó Việt Nam đóng vai trò là thị trường tiêu thụ trọng điểm. 

Báo cáo từ MotorcyclesData trong 7 tháng đầu năm càng làm nổi bật sự áp đảo này: Toàn thị trường Việt Nam tiêu thụ 513.742 xe hai bánh điện, tăng trưởng kinh ngạc 97,2% - gần như gấp đôi quy mô so với cùng kỳ, trong khi xe xăng chỉ nhích nhẹ 4,4% và tổng thị trường chung tăng 19,6%. Sự bứt phá này giúp thị phần xe máy điện tăng từ 16,8% lên 27,6% chỉ sau một năm - tức mở rộng thêm 10,8 điểm phần trăm, trực tiếp thu hẹp thị phần của xe xăng .

Xe máy xăng, vốn thống trị tuyệt đối trong hàng thập kỷ, đang dần tiến tới ngưỡng bão hòa.

Dư địa còn mở rất lớn

Chỉ trong vòng 12 tháng, việc chiếm thêm 10,8 điểm phần trăm thị phần (từ 16,8% lên 27,6%) cho thấy sức hút mạnh mẽ của xe điện . Tuy nhiên, dư địa phát triển của phân khúc này tại Việt Nam vẫn còn rất rộng mở nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố then chốt. Chuyên gia ô tô và công nghệ Nguyễn Thúc Hoàng Linh đánh giá 2026 chứng kiến một làn sóng mới khi các hãng lớn đều có kế hoạch bài bản và nghiêm túc hơn với xe máy điện đi cùng hàng loạt giải pháp mới.

Có thể thấy, các hãng đã xác định đây là năm "quyết chiến", vừa chinh phục thị trường vừa đẩy mạnh xe điện , điều hoàn toàn dễ hiểu trong bối cảnh các chính sách giảm phát thải sắp được triển khai.

Theo ông Nguyễn Hoàng Linh, có rất nhiều yếu tố thúc đẩy chuyển dịch xu hướng tiêu dùng của người dân từ xe xăng sang xe điện . Một chiếc xe máy điện tốt thực sự mang lại nhiều lợi thế cho người tiêu dùng so với xe dùng động cơ xăng.

Trước hết, xe điện sạch hơn vì không phải sử dụng xăng dầu và không có khói bụi. Thứ hai, chi phí sử dụng trước mắt rẻ hơn, do sạc điện rẻ và mức hao tổn thấp hơn. Một điểm quan trọng là xe điện có đặc thù sử dụng thuận tiện hơn xe xăng nếu xét riêng ở góc độ phương tiện: điện có thể đưa về nhà, sạc tại chỗ mà không cần ghé trạm xăng.

Thêm vào đó, mạng lưới trạm sạc công cộng và điểm đổi pin nhanh đang phủ dày tại các thành phố lớn cũng như dọc các tuyến quốc lộ, giải tỏa triệt để "nỗi lo hết pin" của người sử dụng. Việc xuất hiện thêm các dòng xe đổi pin sẽ giúp bức tranh xe máy điện ngày càng trở nên hoàn thiện hơn. Một tỉ lệ không nhỏ người dùng xe máy điện là các tài xế chạy dịch vụ, những người cần xe hoạt động liên tục và muốn giảm thời gian chờ sạc bằng cách đổi pin.

"Ở Việt Nam hiện nay, VinFast là một trong những nhà sản xuất nổi bật nhờ lợi thế bản địa, cùng cách tiếp cận thị trường rất quyết liệt và sát với nhu cầu thực tế. Có những việc mà các hãng nước ngoài khó làm, hoặc nếu làm được cũng không thể nhanh như VinFast , điều đó thực sự đáng ghi nhận. Bên cạnh đó, VinFast còn sở hữu danh mục sản phẩm rất đồ sộ, đáp ứng được nhu cầu đa dạng của người dùng, bởi thực tế không có hai người nào có nhu cầu hoàn toàn giống nhau. Chính vì vậy, trong năm tới VinFast vẫn sẽ giữ vai trò dẫn dắt thị trường. Từ nay đến mốc các đô thị thí điểm vùng phát thải thấp, chúng ta sẽ còn chứng kiến nhiều giải pháp mới và sáng tạo, thúc đẩy thị trường bùng nổ trong khoảng 2 - 3 năm tới" - chuyên gia này dự báo.

Bổ sung cề chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng, ông Trần Văn Hùng, chủ một đại lý kinh doanh xe hai bánh lâu năm tại Hà Nội, chia sẻ: Khách hàng hiện nay tính toán rất kỹ. Một chiếc xe máy điện tiêu thụ khoảng 2 - 3 kWh điện cho 100 km di chuyển, chi phí chỉ bằng 1/5 đến 1/4 so với tiền xăng của xe truyền thống. Hơn nữa, xe điện không có bugi, dầu máy, lọc gió hay hệ thống truyền động phức tạp nên chi phí bảo dưỡng định kỳ giảm từ 50% - 70%.

Cùng với đó, khả năng vận hành và tiện ích ngày càng thông minh giúp xe điện dễ dàng chinh phục khách hàng. Xe điện tăng tốc êm, không bị rung giật khi dừng đèn đỏ và hoàn toàn không lo chết máy khi ngập nước vào mùa mưa. Các tính năng thông minh như định vị GPS chống trộm, quản lý pin qua ứng dụng điện thoại và chẩn đoán lỗi tự động giúp việc vận hành an toàn và tiện lợi hơn hẳn.

Có thể thấy, sự kết hợp giữa đòn bẩy chính sách, bài toán kinh tế và sự trưởng thành của hạ tầng đang biến xe máy điện từ một làn sóng tiêu dùng mới trở thành động lực tăng trưởng chính cho toàn bộ thị trường xe hai bánh Việt Nam.