Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô toàn cầu và thị trường tài chính thế giới biến động không ngừng, từ chu kỳ lãi suất, những căng thẳng địa chính trị cho đến sự gián đoạn của công nghệ…khiến cho ngay cả những tổ chức đầu tư chuyên nghiệp về quản lý tài sản , tài chính cũng phải định hình lại các chiến lược phân bổ đa lớp tài sản . Những tư duy trước đây, ví dụ như coi những tài sản truyền thống từ vàng, trái phiếu … là an toàn thì thời gian vừa qua trước sự biến động không ngừng của những loại tài sản này cho thấy các quan điểm quản lý tài sản , tài chính đang dần phải thay đổi thích nghi với tình hình mới.
Trao đổi về vấn đề này trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF) nhận định rằng, trong bối cảnh các thị trường tài chính cùng nhiều loại tài sản biến động không ngừng trên toàn cầu trong thời gian qua đã đặt ra những thách thức khiến cách nhìn nhận về quản lý tài sản tài chính cần có sự thay đổi cho phù hợp với thực tế và hiệu quả hơn.
Thời gian qua, các loại tài sản trên thế giới biến động không ngừng, kể cả đến thời điểm hiện tại vẫn tiềm ẩn những rủi ro hơn giai đoạn trước, ông nhận xét như thế nào về điều này?
Ông Nguyễn Duy Anh: Theo đánh giá của tôi, biến động là bản chất tất yếu của mọi loại tài sản và sẽ không có kênh đầu tư nào chỉ tăng giá mà không trải qua những nhịp điều chỉnh ngắn hạn, do đó nhà đầu tư cần chuẩn bị sẵn tâm lý cho điều này.
Sở dĩ trong trung hạn vừa qua, chúng ta ít cảm nhận được sự rung lắc là do nền kinh tế đã ở trong môi trường lãi suất thấp quá lâu. Khi chi phí vốn rẻ, các lớp tài sản mang tính đầu tư và đầu cơ thường có xu hướng tăng giá mạnh, làm lu mờ đi những rủi ro hiện hữu. Tuy nhiên, nếu nhìn lại những cột mốc như đại dịch Covid-19 hay xa hơn là cuộc khủng hoảng giai đoạn 2008 - 2009, thị trường đã từng chứng kiến những giai đoạn biến động khốc liệt hơn hiện tại rất nhiều.
Bước sang giai đoạn này, khi các chính sách vĩ mô, đặc biệt là định hướng điều hành lãi suất còn nhiều bất định và chịu ảnh hưởng chéo từ kinh tế Mỹ, tình hình địa chính trị căng thẳng tại Trung Đông hay chiến tranh thương mại toàn cầu, tâm lý của thị trường sẽ trở nên vô cùng nhạy cảm. Bất kỳ sự kiện nào diễn ra lệch nhịp so với kỳ vọng, chẳng hạn như việc giữ nguyên hoặc tăng thay vì cắt giảm lãi suất, đều có thể làm đảo chiều tâm lý nhà đầu tư rất nhanh, từ đó trực tiếp kích hoạt đà biến động trên toàn bộ các lớp tài sản .
Và trong giai đoạn các loại tài sản biến động trên toàn cầu này có đặc điểm gì đáng chú ý theo quan sát của ông?
Ông Nguyễn Duy Anh: Theo quan điểm của tôi, điểm đáng chú ý nhất của thị trường trong giai đoạn này là mức độ phụ thuộc sâu sắc vào các động thái điều hành chính sách của Fed, cũng như sự luân chuyển của dòng tiền và bài toán chi phí vốn. Bên cạnh đó, các chu kỳ địa chính trị đang đóng vai trò là những biến số tác động mạnh mẽ đến tâm lý đầu tư.
Đặc biệt, nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ thấy tương quan giữa các lớp tài sản không còn sự phân hóa rõ nét như trước kia. Thay vào đó, thị trường đang thể hiện một mức độ đồng pha rất cao. Hệ quả là khi những dòng tiền lớn quyết định rút khỏi thị trường nhằm quản trị rủi ro, sự sụt giảm sẽ diễn ra đồng loạt trên hầu hết các loại hình tài sản .
Như vậy những quy luật trước đây mọi người hay truyền tai nhau ví dụ như là khi kinh tế kém tăng trưởng, nhiều rủi ro thì chuyển sang những tài sản an toàn như gửi tiết kiệm hay mua vàng, mua trái phiếu …trong bối cảnh mới hiện nay, những quan điểm đó hiện có còn phù hợp không, theo ông?
Ông Nguyễn Duy Anh: Trước đây, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, tâm lý phòng thủ thường dẫn nhà đầu tư quay về với vàng hay tiền gửi tiết kiệm. Điều này hoàn toàn dễ hiểu và đúng với quan niệm truyền thống của thế hệ đi trước. Khi đó, thị trường chưa có sự hiện diện của cổ phiếu hay trái phiếu , tiền gửi, vàng và bất động sản gần như là những lựa chọn duy nhất.
Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đòi hỏi một tư duy linh hoạt hơn. Theo các nghiên cứu thực chứng từ VCBF, một danh mục được phân bổ đa dạng hóa vào các lớp tài sản khác nhau sẽ luôn mang lại hiệu suất sinh lời tối ưu và độ ổn định cao nhất trong dài hạn, vượt trội hơn hẳn so với việc đặt cược vào một tài sản đơn lẻ. Bài học cốt lõi ở đây chính là kỷ luật phân bổ tài sản .
May mắn là hiện nay, thị trường đã cung cấp rất nhiều công cụ đắc lực để hiện thực hóa chiến lược này. Tiêu biểu như mô hình quỹ mở, cho phép mọi người tham gia đầu tư với số vốn rất nhỏ. Đây là giải pháp thông minh để ủy thác dòng tiền cho các chuyên gia quản lý chuyên nghiệp, giúp nhà đầu tư hoàn toàn an tâm và có thể tập trung tối đa vào công việc chuyên môn mà mình làm tốt nhất.
Giai đoạn này những đối tượng như thế nào dễ bị ảnh hưởng nhất theo ông?
Ông Nguyễn Duy Anh: Theo tôi, trong những giai đoạn thị trường rung lắc , nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất chính là các nhà đầu tư lạm dụng đòn bẩy tài chính. Khi môi trường lãi suất neo ở mức tương đối cao, chi phí vay mượn sẽ nhanh chóng bào mòn nguồn vốn. Áp lực dòng tiền buộc nhiều người phải ngậm ngùi bán tháo tài sản ở vùng giá đáy để trả nợ, tước đi cơ hội trụ vững qua các nhịp điều chỉnh ngắn hạn.
Tuy nhiên, nếu nhìn lại bức tranh lịch sử của thị trường , chúng ta sẽ thấy một quy luật: bất chấp những biến động ngắn hạn, việc nắm giữ các tài sản chất lượng hay cổ phiếu của những doanh nghiệp nền tảng tốt luôn mang lại sự tăng trưởng bền bỉ theo thời gian. Do đó, nguyên tắc bảo vệ thành quả đầu tư là phải hạn chế tối đa đòn bẩy và luôn kiên định với các mục tiêu dài hạn.
Những quan điểm về quản lý tài sản , tài chính cũng đang thay đổi dần trong bối cảnh mới. Vậy theo dự báo của ông, trong thời gian này cũng như giai đoạn tới, các ông dự báo giá các loại tài sản còn biến động nữa hay không và theo xu hướng nào?
Ông Nguyễn Duy Anh: Biến động tài sản không phải là câu chuyện của quá khứ, mà sẽ tiếp tục diễn ra như chính bản chất vốn có của thị trường . Điều này sẽ càng bộc lộ rõ nét trong môi trường vĩ mô đầy thách thức như hiện nay. Chúng ta đang đứng trước những ngã rẽ khó đoán định, từ căng thẳng địa chính trị toàn cầu cho đến sự thiếu rõ ràng trong chính sách điều hành của các ngân hàng trung ương. Thêm vào đó, những chính sách kinh tế và đối ngoại dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng là một biến số lớn, có thể sẽ tiếp tục tạo ra những diễn biến mới trên thị trường tài chính.
Vậy trong bối cảnh đó người dân nên phân bổ đa lớp tài sản như thế nào cho hiệu quả?
Ông Nguyễn Duy Anh: Để quản trị rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận, nhà đầu tư cần phân bổ nguồn vốn vào các lớp tài sản khác nhau nhằm đạt được tỷ lệ đa dạng hóa tốt nhất. Hơn thế nữa, chìa khóa để bảo vệ thành quả chính là kỷ luật tái cân bằng danh mục định kỳ.
Giả sử, chúng ta bước vào thị trường với tỷ trọng phân bổ 10% cho vàng. Sau một thời gian nắm giữ, đà tăng giá đẩy tỷ trọng vàng lên chiếm tới 25% tổng danh mục. Khi đó, hành động tái cân bằng sẽ diễn ra bằng cách chốt lời một phần để đưa tỷ lệ vàng về lại mốc 10% ban đầu. Dòng tiền dôi dư từ phần chốt lời đó sẽ được luân chuyển, tái đầu tư vào những lớp tài sản đang bị định giá thấp hoặc chưa sinh lời trong ngắn hạn, nhưng lại sở hữu dư địa tăng trưởng mạnh mẽ trong dài hạn.
Nhiều người dân vẫn đang nghĩ rằng phải thật sự giàu có mới có thể quản lý tài sản tài chính, nhưng thực tế có phải như vậy không thưa ông?
Ông Nguyễn Duy Anh: Chúng ta thấy nhiều người vẫn mang định kiến cho rằng quản lý tài sản là đặc quyền hay công việc của riêng người giàu, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Bất kỳ ai cũng cần biết cách quản trị dòng thu nhập và tài sản của mình một cách hợp lý, bởi đây chính là cội nguồn kiến tạo nên sự thịnh vượng tài chính trong tương lai. Bí quyết để đạt được tự do tài chính không nằm ở việc bạn đang có bao nhiêu tiền, mà nằm ở việc bạn có kỷ luật tiết kiệm và bắt đầu đầu tư sớm hay không. Nguyên lý này là kim chỉ nam dành cho tất cả mọi người, chứ không chỉ gói gọn trong nhóm những người đã sở hữu sẵn một khối gia sản đồ sộ.