Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Getty)
Người Tây Ban Nha tin rằng nếu bạn ăn hết cả 12 quả kịp thời - một quả cho mỗi tiếng chuông - thì cả năm sẽ gặp nhiều may mắn, thịnh vượng và điều tốt lành.
Hành động này được thực hiện vào đúng khoảnh khắc giao thừa, khi tiếng chuông bắt đầu điểm, thường là 12 tiếng chuông đánh trong khoảng thời gian ngắn. Mỗi người ăn 12 quả nho - biểu tượng cho 12 tháng trong năm. Mỗi quả được xem như một cơ hội để gửi gắm một điều ước, mục tiêu hoặc mong muốn cụ thể, như sức khỏe, tình yêu, công việc hay tài lộc, tương ứng với từng tháng.
Người ta thường chuẩn bị sẵn nho đã rửa sạch, thậm chí bóc bỏ hạt trước để dễ ăn nhanh, vì thời gian giữa các tiếng chuông rất ngắn.
Truyền thống này bắt nguồn ở Tây Ban Nha vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX và đã trở thành một phần không thể thiếu của lễ đón năm mới .
Một giả thuyết cho rằng vào năm 1909, nông dân trồng nho ở vùng Alicante đã có mùa thu hoạch bội thu. Để bán hết sản phẩm, họ nghĩ ra cách này để khuyến khích mọi người ăn nho vào khoảnh khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới để cầu may.
Một giả thuyết khác nói rằng phong tục này bắt nguồn từ giới thượng lưu Tây Ban Nha, những người thường ăn nho và uống champagne khi ăn mừng, sau đó được nhân dân lao động bắt chước và trở nên phổ biến hơn.
Dần dần, truyền thống này gắn liền với Puerta del Sol - quảng trường chính ở Madrid, nơi hàng ngàn người tụ tập vào đêm giao thừa để cùng nhau ăn nho theo tiếng chuông từ chiếc đồng hồ cổ.
Hiện nay “las doce uvas de la suerte” (12 quả nho may mắn) không chỉ tồn tại ở Tây Ban Nha mà đã lan sang một số nước nói tiếng Tây Ban Nha khác như Mexico, Argentina, Ecuador, Peru, Colombia…
Ngày nay, nhiều người Tây Ban Nha và cộng đồng người Tây Ban Nha ở nước ngoài tổ chức truyền thống này một cách vui vẻ.
Ngoài việc ăn 12 quả nho theo tiếng chuông, một số biến thể thú vị khác đang được áp dụng rộng rãi hoặc lan truyền trên mạng xã hội.
Một số người tin rằng nếu ăn 12 quả nho dưới gầm bàn trong khi đồng hồ đếm ngược, điều này sẽ mang lại may mắn hoặc tình yêu trong năm mới . Đây là biến thể hiện đại, được lan truyền trên mạng xã hội chứ không phải truyền thống gốc.
Ở Tây Ban Nha , một số người còn mặc đồ lót đỏ trong đêm giao thừa như để cầu may.
Đoán may, đập phá và… đánh nhau
Ở các nước Bắc Âu và Trung Âu như Phần Lan , Áo hay Đức , một số người dân thực hiện nghi thức “tiên tri” cho năm mới . Một phong tục lâu đời là đun chảy kim loại (trước đây thường là chì, nay thay bằng vật liệu an toàn hơn) rồi đổ nhanh vào nước lạnh.
Kim loại đông cứng sẽ tạo thành những hình thù ngẫu nhiên, từ đó người ta “đọc” vận mệnh năm tới: Hình con thuyền báo hiệu những chuyến đi xa, hình trái tim tượng trưng cho tình yêu, còn hình sắc nhọn là lời nhắc về thử thách.
Người dân một số nước Bắc Âu có tục lệ nấu chảy kim loại vào năm mới . Ảnh: Vogue
Đan Mạch và Đức lại nổi tiếng với phong tục… đập phá. Vào đêm giao thừa, người dân mang bát đĩa cũ đập trước cửa nhà bạn bè, người thân. Càng nhiều mảnh vỡ trước cửa, gia chủ càng được cho là sẽ gặp nhiều may mắn và có nhiều mối quan hệ tốt đẹp trong năm mới . Riêng ở Đan Mạch, đúng thời khắc giao thừa, mọi người đứng lên ghế và nhảy xuống cùng lúc, với niềm tin rằng họ đang “nhảy” thẳng vào một năm mới tràn đầy hy vọng.
Tại Nam Mỹ, phong tục đón năm mới mang màu sắc mạnh mẽ và giàu tính biểu tượng. Ở Ecuador , người dân làm những hình nộm lớn đại diện cho năm cũ, có thể là nhân vật nổi tiếng hoặc những điều không may mắn đã qua. Khi đồng hồ điểm nửa đêm, các hình nộm này sẽ bị đốt cháy, tượng trưng cho việc thiêu rụi điều xui xẻo, mở đường cho một khởi đầu mới. Ở một số vùng Peru có lễ hội đánh nhau mang tính nghi thức, để “giải quyết dứt điểm” mọi mâu thuẫn trước khi bước sang năm mới .
Châu Á cũng có không ít phong tục độc đáo. Tại Philippines , hình tròn được coi là biểu tượng của tiền tài và thịnh vượng. Vì vậy, trong đêm giao thừa, nhiều gia đình mặc quần áo chấm bi, bày biện hoa quả tròn như cam, nho, dưa hấu và thậm chí mang theo những đồng xu trong túi, với mong muốn của cải sẽ “chảy” vào nhà suốt năm mới .
Ở Nhật Bản , không khí đón năm mới lại mang vẻ trầm lắng và thiêng liêng hơn. Các chùa Phật giáo rung chuông 108 lần, tượng trưng cho việc gột bỏ 108 phiền não của con người, để tâm hồn thanh tịnh bước vào năm mới .
Một trong những phong tục gây nhiều tò mò nhất diễn ra tại Chile , nơi một số gia đình chọn cách đón năm mới trong nghĩa trang. Họ mang theo đồ ăn, thắp nến và quây quần bên mộ người thân, tin rằng năm mới sẽ trọn vẹn hơn khi được đón cùng cả những người đã khuất. Phong tục này phản ánh quan niệm sâu sắc về sự gắn kết giữa người sống và người đã qua đời.