Trong khuôn khổ gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt lệnh cấm cung cấp một số thiết bị công nghệ cao cho Kyrgyzstan .
Động thái này đánh dấu lần đầu tiên EU áp dụng công cụ chống lách lệnh trừng phạt đối với một quốc gia thứ ba. Theo quy định mới, các loại thiết bị điều khiển số bằng máy tính (CNC), cũng như thiết bị thông tin liên lạc vô tuyến, bao gồm modem, bộ định tuyến và trạm phát thanh, đều bị cấm xuất khẩu sang Kyrgyzstan vì EU cho rằng chúng có nguy cao được tái xuất sang Nga, qua đó làm suy yếu lệnh trừng phạt hiện hành.
Brussels cho biết quyết định này được đưa ra sau khi phân tích dữ liệu thương mại cho thấy sự gia tăng xuất khẩu lại các mặt hàng ưu tiên thông qua Kyrgyzstan sang Nga. Chính đối với hai loại hàng hóa này mà EU lần đầu tiên kích hoạt cơ chế chống lại việc né tránh lệnh trừng phạt.
Đồng thời, EU mở rộng danh sách chung các mặt hàng bị hạn chế xuất khẩu, bao gồm dụng cụ thủy tinh phòng thí nghiệm, một số chất bôi trơn và phụ gia hiệu suất cao, vật liệu năng lượng, sản phẩm hóa học, cao su và các sản phẩm cao su lưu hóa, sản phẩm thép, dụng cụ gia công kim loại và máy kéo công nghiệp.
Theo các tài liệu của Hội đồng EU, giá trị của bộ quy định hạn chế xuất khẩu mới này vượt 360 triệu eu ro.
Ngoài các hạn chế thương mại, gói trừng phạt này còn bao gồm các hạn chế nhắm vào lĩnh vực tài chính. Danh sách trừng phạt cũng bao gồm một thực thể của Kyrgyzstan có liên hệ với một sàn giao dịch tiền điện tử.
Khi các lệnh trừng phạt hạn chế khả năng tiếp cận thị trường phương Tây của Nga, Moscow ngày càng coi Kyrgyzstan như một trung gian cho giao thương quốc tế, giới chức phương Tây nhận định.
Mối quan hệ kinh tế ngày càng sâu sắc sau khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra năm 2022. Kim ngạch thương mại song phương, vốn chỉ đạt khoảng 2 tỷ USD vào năm 2021, đã tăng lên 3,3 tỷ USD năm 2023 và 5 tỷ USD năm 2025.
Các lệnh trừng phạt đã hạn chế khả năng tiếp cận của Nga với nhiều loại máy móc, thiết bị điện tử, xe cộ và các mặt hàng khác có tiềm năng ứng dụng quân sự hoặc lưỡng dụng. Là thành viên của Liên minh Kinh tế Á Âu, Kyrgyzstan được hưởng lợi từ việc tiếp cận thị trường Nga dễ dàng hơn và kiểm soát biên giới hạn chế. Sau năm 2022, nhập khẩu từ Trung Quốc và EU tăng mạnh. Riêng nhập khẩu từ EU đã tăng từ 310 triệu USD năm 2021 lên gần 3 tỷ USD năm 2024, với một phần đáng kể sau đó được chuyển hướng sang Nga.
“Do các lệnh trừng phạt, quốc gia này trên thực tế đã trở thành một dạng trung tâm tài chính nước ngoài cho các công ty Nga sử dụng hệ thống tài chính của Kyrgyzstan để giải quyết các vấn đề của họ”, một nhà kinh tế Kyrgyzstan nhận định với Reuters.
Tổng hợp