Bị tẩy chay đến mức lỗ 14 triệu USD, Starbucks tại nước ASEAN này phải đóng cửa hàng, đưa ra thông báo bất thường

Trong suốt thời gian này, người dân địa phương và khách du lịch có thể nhận ra bảng thông báo được in cỡ lớn đặt tại các cửa hàng Starbucks trên đường phố Kuala Lumpur (Malaysia). Trên đó ghi dòng chữ "Starbucks Malaysia proudly Malaysian owned and operated!" (tạm dịch: Starbucks Malaysia tự hào là thương hiệu do người Malaysia sở hữu và điều hành!), bên dưới là logo Starbucks và quốc kỳ Malaysia. Đây là bảng thông báo bất thường trong hệ thống nhượng quyền Starbucks trên toàn cầu.

Bảng thông báo này nhằm xoa dịu làn sóng kêu gọi tẩy chay các thương hiệu bị cho là "liên quan Israel". Chiến dịch tẩy chay tạo ra những thay đổi nhìn thấy được trong ngành bán lẻ cũng như ngành ăn uống (F&B) tại Malaysia.

Trong đó, doanh nghiệp chịu ảnh hưởng rõ nhất là hệ thống cà phê Berjaya Food Bhd - đơn vị nhượng quyền Starbucks tại Malaysia - báo lỗ 5 quý liên tiếp; riêng 6 tháng kết thúc 31/12/2024 doanh thu giảm 46% còn RM247,3 triệu (khoảng 52-53 triệu USD), lỗ trước thuế RM67,1 triệu (xấp xỉ 14 triệu USD). Theo Malay Mail, công ty đã nêu thẳng nguyên nhân gây lỗ này là do "tâm lý liên quan xung đột Trung Đông".

Hồi cuối năm 2024, Maybank - ngân hàng lớn nhất Malaysia - đã cảnh báo Berjaya Food Bhd sẽ phải đối mặt với tình trạng doanh số sụt giảm dài hạn do sự tức giận của người tiêu dùng xung quanh xung đột tại Trung Đông.

Cũng những tháng cuối năm 2024, cuộc tẩy chay đã buộc Starbucks Malaysia phải tạm thời đóng cửa 50 trong số 408 cửa hàng. Kéo dài đến nay, chi tiêu của người tiêu dùng đã chuyển sang các thương hiệu cà phê đối thủ mặc dù Starbucks là công ty địa phương và sử dụng hơn 5.000 người Malaysia.

Tác động không chỉ dừng ở cà phê. Tháng 4/2024, QSR Brands - đơn vị vận hành KFC và Pizza Hut - cho biết tạm đóng một số cửa hàng KFC, viện dẫn điều kiện kinh doanh khó khăn trong bối cảnh nhiều thương hiệu phương Tây ở các nước Hồi giáo bị tẩy chay vì chiến sự tại Gaza. Cũng ở mảng đồ ăn nhanh, McDonald's Malaysia đã kiện phong trào tẩy chay vì "gây thiệt hại", đòi bồi thường 6 triệu ringgit (khoảng 1,3 triệu USD).

Những diễn biến này cho thấy chi tiêu đang dịch chuyển theo cảm xúc và mạng xã hội, với thiệt hại tập trung ở doanh nghiệp nhượng quyền trong nước.

Ở cấp độ nền kinh tế, Bộ Kinh tế Malaysia đưa ra thông điệp thận trọng: tác động vĩ mô "không đáng kể" vì F&B chỉ chiếm 2,4% GDP quý 1/2024. Cơ quan này ghi nhận hành vi chuyển sang dùng thương hiệu nội địa của người tiêu dùng, hàm ý "tác động ròng" ở quy mô quốc gia khá nhỏ khi chi tiêu được tái phân bổ giữa các nhãn.

Căn nguyên của làn sóng tẩy chay tại Malaysia đến từ lập trường ủng hộ Palestine lâu nay của xã hội và phản ứng tức thời với chiến sự Gaza, cộng hưởng bởi mạng xã hội và các chiến dịch kêu gọi hành động.