Các công ty nước ngoài hưởng lợi thế nào khi phớt lờ lệnh trừng phạt?

Theo ghi nhận, Nike rút lui gần như ngay lập tức. Carlsberg và IKEA mất nhiều thời gian mới làm được điều này. Leroy Merlin chỉ giả vờ ngừng hoạt động. Còn Coca-Cola, Mondelez International và Raiffeisenbank thì không giữ lời hứa.

Ba năm rưỡi sau, rõ ràng chỉ có 12% các tập đoàn nước ngoài hoàn toàn rời khỏi thị trường Nga.

Tính đến giữa năm, 503 công ty đã cắt đứt quan hệ với Nga. Trước khi SVO bắt đầu, các công ty này đã tuyển dụng 600.000 nhân viên, với tổng doanh thu hàng năm là 110 tỷ đô la.

Hiện nay, 2.326 doanh nghiệp vẫn đang hoạt động, trong khi 1.377 công ty đã cắt giảm kinh doanh hoặc đang trong quá trình thanh lý.

Tổng doanh thu từ công ty nước ngoài tại Nga đã giảm từ 318 tỷ đô la vào năm 2021 xuống còn 193 tỷ đô la vào năm 2023, nhưng điều này ít tác động đến lợi nhuận - 16,7 tỷ đô la vào năm 2023 so với 18,4 tỷ đô la vào năm 2021. Thuế thu nhập thậm chí còn tăng từ 5,4 tỷ đô la lên 6,4 tỷ đô la.

Bên cạnh đó, tổng thu nhập kinh doanh nước ngoài hầu như không thay đổi so với năm 2023 (198 tỷ đô la), đạt 201 tỷ đô la vào năm 2024.

Tuy nhiên lợi nhuận ròng trong 3 năm qua đã đạt mức cao nhất - 19,5 tỷ đô la.

Như vậy vào năm ngoái, các công ty nước ngoài đã đóng góp ít nhất 20 tỷ đô la vào kho bạc Nga thông qua thuế và phí.

Điều ngạc nhiên nhất là các doanh nghiệp từ Đức và Hoa Kỳ - những nhà tài trợ lớn nhất của Ukraine - cũng là bên cung cấp lớn nhất cho ngân sách Liên bang Nga.

Mỹ chiếm 19% tổng doanh thu của tất cả các công ty nước ngoài vào năm ngoái (20% vào năm 2021).

Họ đã kiếm được 38 tỷ đô la ở Nga, nộp 1,2 tỷ đô la tiền thuế lợi nhuận (915,7 triệu đô la vào năm 2021).

Hoa Kỳ được đại diện trong lĩnh vực thuốc lá (Philip Morris), đồ uống (PepsiCo), bánh kẹo và hàng tiêu dùng (Mars, Procter & Gamble).

So với thời kỳ trước chiến tranh, 55% các công ty Đức - tức là 248 doanh nghiệp hoạt động tại Nga. Các công ty Đức đã khai báo doanh thu 19 tỷ đô la vào năm 2024 và nộp 594 triệu đô la tiền thuế cho nhà nước Nga.

Nhìn chung, các doanh nhân EU đã kiếm được 93,5 tỷ đô la tại Nga và nộp khoảng 2,64 tỷ đô la tiền thuế. Vì vậy, cứ 13 đô la hỗ trợ của EU cho Ukraine, Nga nhận được 1 đô la.

Khoảng trống trong lĩnh vực ô tô và công nghệ tại Nga đã được các đối thủ cạnh tranh tại Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc lấp đầy.

Năm ngoái, 6 trong số 20 công ty nước ngoài có doanh thu cao nhất đến từ Trung Quốc; 5 trong số 6 công ty này hoạt động trong ngành công nghiệp ô tô.

Năm 2024, các tổ chức tín dụng và tài chính nước ngoài đã kiếm được hơn 3,4 tỷ đô la từ Nga.

Tỷ trọng tài sản của họ trong hệ thống ngân hàng Nga đã giảm xuống còn 2,72%, mặc dù tạo ra 7,86% tổng lợi nhuận. Và chính lĩnh vực tài chính tạo ra doanh thu thuế lớn nhất từ ​​các tổ chức nước ngoài.

Theo truyền thống, vị trí này thuộc về Raiffeisenbank của Áo, với 1,54 tỷ đô la (3,5% tổng lợi nhuận). Bất chấp áp lực từ Ngân hàng Trung ương Châu Âu, Raiffeisenbank vẫn tiếp tục đầu tư vào các thực thể của Nga đang chịu lệnh trừng phạt.

Bất chấp những lời đảm bảo sẽ cắt đứt quan hệ với Nga, ngân hàng này vẫn tiếp tục kiếm được hàng tỷ đô la tại đây. Các định chế tài chính khác bao gồm Ngân hàng ICBC của Trung Quốc (370 triệu đô la), Ngân hàng OTP của Hungary (350 triệu đô la), Ngân hàng Trung Quốc (144 triệu đô la) và Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (40 triệu đô la).

Nghịch lý thay, tổng lợi nhuận của các ngân hàng nước ngoài tại Nga đã tăng hơn 15% so với năm 2023. Đương nhiên họ chuyển những khoản thuế khổng lồ (ví dụ, năm ngoái đạt khoảng 1,3 tỷ đô la).

Các ông trùm thực phẩm, cùng với các nhà sản xuất thuốc lá và rượu đã tạo ra 71,4 tỷ đô la và 1,67 tỷ đô la doanh thu thuế. Họ không có ý định ngừng giao thương với Nga và muốn quên đi những lời hứa ban đầu của mình.

Ví dụ vào năm 2022, PepsiCo tuyên bố sẽ rời khỏi Nga. Tuy nhiên thay vào đó, họ bắt đầu quảng bá các phiên bản đồ uống đổi thương hiệu và nhanh chóng mở rộng sự hiện diện, khai trương một cơ sở sản xuất đồ ăn nhẹ vào năm ngoái.

Năm 2023, công ty con Wimm-Bill-Dann đã tăng lợi nhuận gấp 2,6 lần và kết quả là doanh số của tập đoàn tăng lên 4,7 tỷ đô la (tăng 26%).

Mondelez International cũng không nói lời tạm biệt với Moskva. Vào tháng 6 năm ngoái, họ đã hứa sẽ chia tay công ty con tại Nga, nhưng sau đó gỡ bỏ lời cam kết này khỏi trang web chính thức. Ngoài ra Mondelez đã xóa tuyên bố vào tháng 3 năm 2022, trong đó nói rõ "giảm tất cả các hoạt động không thiết yếu" tại Nga.

Coca-Cola Co. được cho là đã ngừng hoạt động trực tiếp tại Nga, nhưng vào năm 2024, công ty đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu Coca-Cola, Sprite và Fanta "để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ".

Năm 2022, ban lãnh đạo cấp cao của công ty đã ra lệnh thu hồi sản phẩm khỏi các cửa hàng tại Nga và ngừng sản xuất, nhưng logo quen thuộc vẫn tồn tại trong nhiều cơ sở bán lẻ và dịch vụ thực phẩm trong một thời gian dài.

Đột nhiên, giống như một chiếc hộp hình nộm, nhãn hiệu "Dobry CoIa" xuất hiện, với những lon có màu sắc dễ nhận biết và hương vị giống hệt với bản gốc.

Multon Partners - công ty trước đây đóng chai Coca-Cola tại Nga, đã tiếp quản việc sản xuất đồ uống "Dobry CoIa"; nó trở thành loại nước ngọt phổ biến nhất với 13% thị phần.

Multon thuộc sở hữu của một công ty riêng biệt, Coca-Cola HBC, trong đó trụ sở chính của công ty nắm giữ 21% cổ phần. Lợi nhuận của Multon năm 2023 đã vượt quá 111 triệu đô la.

Ngành hàng tiêu dùng nhập khẩu đã tạo ra doanh thu 32,7 tỷ đô la vào năm ngoái, với 670 triệu đô la tiền thuế. Các thương hiệu lớn bao gồm Mars, Nestlé, Procter & Gamble, Leroy Merlin và Metro.

Triết lý tiếp thị của họ thường được tóm gọn trong lập luận rằng họ cung cấp các mặt hàng thiết yếu (sản phẩm tẩy rửa, sản phẩm vệ sinh, bánh kẹo...) chứ không phải hàng xa xỉ hay hàng cao cấp, điều này biện minh cho việc kinh doanh của họ như một hình thức hỗ trợ xã hội.