Campuchia có một “mỏ vàng” 200 triệu USD: Nhu cầu gấp 13 lần sản lượng, nhưng... El Nino lại ập đến

Hãng thông tấn Bernama (Malaysia) mới đây đưa tin, ngành công nghiệp cà phê trị giá 200 triệu USD của Campuchia đang đối mặt với một thách thức lớn khi hiện tượng El Nino ngày càng gay gắt đe dọa năng suất cây trồng và sinh kế của người nông dân.

Trước tình hình đó, Hiệp hội Cà phê Campuchia đã kêu gọi các hộ nông dân quy mô nhỏ cải thiện công tác quản lý nguồn nước và hệ thống tưới tiêu nhằm bảo vệ mùa màng cũng như tăng cường khả năng chống chịu trước các điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Những người trồng cà phê với nguồn lực hạn chế tại Campuchia đặc biệt dễ bị tổn thương, khi nắng nóng gay gắt và thời tiết thất thường khiến cây cà phê – vốn rất nhạy cảm với khí hậu – phải chịu áp lực lớn về nhiệt độ và thiếu hụt nước.

"El Nino sẽ ảnh hưởng đến tất cả nông dân, nhưng mức độ tác động còn tùy thuộc vào sự chuẩn bị của họ để ứng phó với điều kiện thời tiết. Họ cần có nguồn nước và hệ thống tưới tiêu đầy đủ, cũng như sử dụng các chất kích thích sinh học để giúp cây trồng chống lại tình trạng sốc nhiệt", ông Piseth Duk - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Campuchia - chia sẻ với Bernama.

Khoảng 600 nông dân Campuchia đang miệt mài canh tác dưới cái nóng để sản xuất ra khoảng 1.500 tấn cà phê ; phần lớn sản lượng này được tiêu thụ ngay tại thị trường nội địa đang phát triển mạnh mẽ của nước này.

Theo số liệu từ Hiệp hội Cà phê Campuchia , khoảng 90% nông dân trồng cà phê của nước này canh tác giống cà phê Robusta, trong khi giống Arabica chiếm phần còn lại.

Vào đầu tháng 9, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết có gần 100% khả năng hiện tượng El Nino sẽ kéo dài đến tháng 2/2027, làm gia tăng nguy cơ xảy ra lũ lụt, hạn hán và nắng nóng cực đoan.

Chính phủ Campuchia dự báo El Nino sẽ đạt đỉnh điểm vào tháng 11, làm trầm trọng thêm tình trạng sốc nhiệt và thiếu nước đối với cây cà phê .

Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Campuchia Piseth - cũng là một người trồng cà phê tại tỉnh Mondulkiri của nước này - cho biết các kiểu biến đổi thời tiết đã gây ra hạn hán nghiêm trọng và những đợt mưa kéo dài, ảnh hưởng đến vườn cà phê của ông từ năm 2023.

"Vào năm 2026, hiện tượng El Nino mạnh đã gây ra các đợt nắng nóng khiến tình trạng hạn hán trở nên tồi tệ hơn và làm cây trồng bị khô héo. Khoảng 30% số cây cà phê mới trồng của tôi đã bị chết", ông nói.

Ông Piseth cũng cho biết điều kiện khô hạn đã tạo điều kiện cho sự bùng phát của rệp vảy xanh và rệp sáp, đe dọa đến sự sinh trưởng của cây cà phê và năng suất thu hoạch.

Cần quản lý vườn cà phê hiệu quả

Bernama đưa tin, Mondulkiri đã trở thành vùng sản xuất cà phê trọng điểm của Campuchia nhờ địa hình cao và điều kiện khí hậu thuận lợi.

"Biến đổi khí hậu là điều khó tránh khỏi, nhưng nếu biết cách quản lý vườn cây hợp lý để giảm thiểu tác động, năng suất thậm chí có thể tăng ngay cả trong điều kiện El Nino", bà Thida Phay - chủ vườn cà phê Pida kiêm doanh nhân trong lĩnh vực nông nghiệp - chia sẻ với Bernama.

"Vấn đề cốt lõi nằm ở cách chúng ta quản lý nguồn lực và bảo vệ cây cà phê ", bà nói.

Theo Hiệp hội Cà phê Campuchia , sản lượng cà phê hàng năm của nước này đạt khoảng 1.500 tấn, vẫn thấp hơn nhiều so với nhu cầu nội địa ước tính là 20.000 tấn, qua đó cho thấy tiềm năng tăng trưởng lớn của ngành này.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng đó, cần phải giải quyết các hạn chế về kỹ thuật và tài chính mà người nông dân Campuchia đang đối mặt khi phải xoay xở trước tình trạng nhiệt độ tăng cao và thời tiết diễn biến thất thường.

"Họ đang thiếu hụt kiến thức chuyên môn, kỹ năng kỹ thuật, cũng như năng lực quản lý sau thu hoạch và kỹ năng quản lý tài chính cần thiết", Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Campuchia Piseth cho biết.

"Hiệp hội chúng tôi hiện đang tổ chức các khóa đào tạo nhằm hướng dẫn nông dân cách quản lý vườn cây hiệu quả. Trong đó, hai yếu tố quan trọng nhất là nguồn nước và hệ thống tưới tiêu", ông Piseth nói.

Ông cho biết thêm, những vườn cây được quản lý tốt có thể đạt năng suất lên tới 4 tấn cà phê mỗi héc-ta, gấp đôi mức năng suất trung bình hiện nay là khoảng 2 tấn.