Chỉ 27% doanh nghiệp tư nhân hoặc chưa niêm yết cam kết ESG

Doanh nghiệp mong có tài trợ tài chính gắn với phát triển bền vững

"Bức tranh" ESG (môi trường, xã hội và quản trị) toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng với các quy định ngày càng nghiêm ngặt, yêu cầu minh bạch cao hơn. Liên minh châu Âu hiện đang dẫn đầu với các chỉ thị như CSRD (Chỉ thị báo cáo về tính bền vững) và CSDDD (Chỉ thị thẩm định về tính bền vững doanh nghiệp).

ẢNH: PWC

Ông Nguyễn Hoàng Nam, Phó tổng giám đốc PwC Việt Nam, cho rằng với một nền kinh tế định hướng xuất khẩu như Việt Nam, việc đáp ứng các tiêu chuẩn ESG quốc tế là điều kiện tiên quyết để duy trì khả năng cạnh tranh.

Báo cáo khảo sát "Tiến trình thực hành ESG năm 2025" được PwC Việt Nam công bố chiều 23.9 cho thấy, 89% đại diện doanh nghiệp tham gia khảo sát đã hoặc đang có kế hoạch cam kết ESG trong vòng 2 - 4 năm tới, tăng đáng kể so với mức 80% vào năm 2022.

Tuy nhiên, các loại hình doanh nghiệp có tốc độ áp dụng ESG khác nhau. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục dẫn đầu với 71% đã triển khai cam kết ESG, chủ yếu do tuân thủ các tiêu chuẩn toàn cầu.

Doanh nghiệp niêm yết: đang bắt kịp nhanh chóng, với 57% đã triển khai kế hoạch ESG, được thúc đẩy bởi áp lực từ nhà đầu tư và quy định pháp lý.

Doanh nghiệp tư nhân hoặc chưa niêm yết: có tiến bộ nhưng đang chậm lại phía sau. Chỉ 27% đã triển khai cam kết ESG, trong khi 23% vẫn chưa có kế hoạch, phản ánh sự tồn tại của những rào cản lớn hơn hoặc mức độ ưu tiên thấp hơn đối với việc thực hành ESG.

Để tăng tốc trên hành trình ESG, các doanh nghiệp được khảo sát mong nhận được nhiều hỗ trợ thực tiễn. Cụ thể, Chính phủ có các tài trợ tài chính gắn với phát triển bền vững, tiêu chuẩn xanh, chứng nhận và luật định liên quan phát triển bền vững kèm theo các ưu đãi...

ESG đem lại rất nhiều lợi ích

Chia sẻ về câu chuyện áp dụng tiêu chuẩn ESG  tại tọa đàm "Kiến tạo lợi thế bền vững" do PwC Việt Nam tổ chức chiều 23.9, ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch HĐQT Công ty CP SHINEC, không ít lần nhấn mạnh những lợi ích của việc áp dụng ESG rất lớn, thể hiện ở nhiều khía cạnh. "Hiện nay, hơn 70% nhà đầu tư đã áp dụng ESG. Khi một khu công nghiệp có sẵn báo cáo ESG hoàn thiện, chuẩn chỉnh để tư vấn, nhà đầu tư đến là thích ngay. Họ tích hợp với ESG của họ, sẵn sàng đầu tư", ông Điệp nói.

Vấn đề quan trọng nhất khi áp dụng ESG, theo ông Điệp là tính thực tiễn. Nếu thu hút đầu tư nhanh hơn, dòng tiền sẽ quay nhanh hơn, chi phí tài chính của doanh nghiệp thấp hơn.

Ông Mạc Quốc Anh, Viện trưởng Viện Kinh tế và phát triển doanh nghiệp, nhìn nhận hiện có một số điểm sáng về triển khai ESG như: tín dụng xanh tăng; nguồn vốn quốc tế vào ESG đã cao hơn so với trước; khung pháp lý rõ ràng hơn…

Tuy nhiên, thực tế là doanh nghiệp nhỏ và vừa rủi ro hơn nên khó tiếp cận được tín dụng xanh từ ngân hàng khi không có tài sản đảm bảo. Cạnh đó, lãi suất cho dự án ESG chưa được ưu đãi nhiều, khả năng hấp thụ vốn công nghệ xanh vẫn còn thấp.

Nhấn mạnh các tiêu chuẩn ESG doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa tiếp cận được nhiều, theo ông Anh, nhiều doanh nghiệp chưa nghe đến ESG, không có nhân sự, khó giữ chân nhân sự am hiểu về ESG.

Theo bà Lăng Trịnh Mai Hương, Phó vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Kiểm toán Nhà nước), trong 2 - 3 năm gần đây, các chiến lược, nghị quyết của Chính phủ đều hướng tới thúc đẩy tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon…

Ví dụ, doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hiện đã được hưởng ưu đãi thuế; các giao dịch tín chỉ carbon hay trái phiếu xanh cũng bắt đầu có cơ chế khuyến khích.

"Tuy nhiên, vấn đề cần hoàn thiện hơn là cơ chế đảm bảo minh bạch, đặc biệt với các dự án sử dụng vốn xanh. Song song, Nhà nước cần xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, minh bạch để doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể dễ dàng tiếp cận. Đây sẽ là động lực lớn thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao hiệu quả thực hành ESG", bà Hương nói.