Ngày 17/4/2026, Tổng công ty Điện lực Ecuador (CELEC EP) và Tập đoàn Sinohydro của Trung Quốc ký biên bản nghiệm thu, chính thức tiếp nhận nhà máy thủy điện Coca Codo Sinclair. Đây là công trình có công suất thiết kế 1.500 MW và là nhà máy thủy điện lớn nhất Ecuador .
Theo thông tin công bố trên website chính thức của CELEC EP, dự án có tổng chi phí 2,245 tỷ USD (hơn 57.000 tỷ VNĐ), bao gồm xây dựng, thiết bị cơ điện, giám sát và quản lý, chưa tính các loại thuế. Dự án được tài trợ một phần bằng vốn vay từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc, với khoản vay được CELEC công bố là khoảng 1,683 tỷ USD.
Coca Codo Sinclair được xây dựng trên sông Coca, thuộc khu vực hai tỉnh Napo và Sucumbíos. Nhà máy gồm 8 tổ máy, mỗi tổ công suất 187,5 MW, bắt đầu vận hành từ năm 2016 và giữ vai trò quan trọng trong hệ thống cung cấp điện của Ecuador .
Tuy nhiên, việc nghiệm thu chính thức kéo dài do những vấn đề kỹ thuật được ghi nhận tại công trình. Theo báo cáo của cơ quan kiểm toán nhà nước Ecuador được báo El Comercio dẫn lại, đến năm 2019, các bộ phận phân phối nước bằng thép của nhà máy đã ghi nhận 17.661 vết nứt. Đây là những thiết bị dẫn nước áp lực cao tới các tua-bin phát điện.
Để giải quyết các bất đồng, CELEC EP và Sinohydro nhờ đến trọng tài quốc tế từ năm 2021. Ngày 3/4/2026, Tòa Trọng tài thuộc Phòng Thương mại Quốc tế thông báo phán quyết ghi nhận thỏa thuận giữa hai bên.
Theo Văn phòng Tổng Chưởng lý Ecuador , thỏa thuận đặt mục tiêu bảo đảm tuổi thọ vận hành 50 năm của nhà máy. Một phần các điều khoản được giữ bí mật theo quy định của quá trình trọng tài.
Chính phủ Ecuador khẳng định việc tiếp nhận công trình không đồng nghĩa với chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát nhà máy. Một số bảo đảm liên quan đến hoạt động của thiết bị vẫn được CELEC EP lưu giữ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia.
Trong năm 2026, Coca Codo Sinclair tiếp tục đối mặt với những thách thức trong vận hành. Theo báo Primicias, nhà máy đã phải tạm ngừng phát điện ba lần trong 5 tháng đầu năm do lượng bùn cát trên sông Coca tăng cao. Riêng ngày 21/5, công trình ngừng hoạt động gần 5 giờ để bảo vệ thiết bị trước tình trạng dòng nước cuốn theo lượng lớn bùn đất, đá và vật liệu khác.
Bộ Môi trường và Năng lượng Ecuador cho biết nhà máy đã khôi phục phát điện trong sáng 22/5, đạt công suất 1.200 MW lúc 9 giờ. Cơ quan này nhấn mạnh đợt gián đoạn liên quan đến điều kiện thủy văn bất thường, không phải do hư hỏng tại công trình đê chắn bảo vệ ở hạ lưu.
Đến ngày 10/7, Ủy ban Phát triển Kinh tế của Quốc hội Ecuador thông qua quyết định giám sát các vấn đề pháp lý, kỹ thuật, tài chính và vận hành liên quan đến thỏa thuận giữa CELEC EP và Sinohydro. Hoạt động này nhằm kiểm tra việc tuân thủ pháp luật, bảo vệ lợi ích nhà nước và bảo đảm tính liên tục của hoạt động cung cấp điện.
Theo phương án được công bố, PowerChina, công ty mẹ của Sinohydro, dự kiến đảm nhận hoạt động quản lý, vận hành và bảo dưỡng nhà máy trong 25 năm. Thỏa thuận giải quyết tranh chấp cũng bao gồm khoản bồi hoàn trị giá 400 triệu USD cho Ecuador , trong đó 200 triệu USD bằng tiền mặt và 200 triệu USD dành cho các dự án năng lượng.
Tổng hợp