Bức tượng "vàng" 2kg trong phiên đấu giá.
Theo hồ sơ vụ án, tháng 5/2023, Công ty TNHH Đấu giá tài sản công Thái Nguyên, đơn vị được Sở Tài chính tỉnh Sơn Tây ủy quyền, tổ chức phiên đấu giá trực tuyến đối với một lô tài sản bị tịch thu từ các vụ án tham nhũng. Trong danh mục tài sản có một bức tượng Quan Âm nặng 2 kg, được giới thiệu là vàng nguyên chất, có giá khởi điểm 790.400 nhân dân tệ (3,3 tỷ đồng). Sau 212 lượt trả giá, ông Khâu trở thành người trúng đấu giá với mức 845.100 nhân dân tệ (khoảng 3,3 tỷ đồng).
Không chỉ mua bức tượng, vị doanh nhân còn chi hơn 5 triệu nhân dân tệ (20 tỷ đồng) để sở hữu hơn 90 hiện vật khác trong cùng phiên đấu giá, phần lớn là vàng thỏi.
Khoảng 1 tuần sau, ông đến kho lưu giữ tài sản công của Sở Tài chính tỉnh Sơn Tây để nhận toàn bộ số tài sản đã mua. Do số lượng hiện vật lớn và quá trình bàn giao diễn ra khá gấp, ông Khâu không kiểm tra từng món ngay tại chỗ.
Ông cho biết bản thân hoàn toàn tin tưởng vào đơn vị tổ chức đấu giá, đặc biệt khi bức tượng đi kèm giấy chứng nhận kiểm định có đóng dấu đỏ của cơ quan chuyên môn.
Giấy chứng nhận này được cấp bởi Trung tâm Kiểm định và Thử nghiệm Chất lượng Sản phẩm Vàng bạc Quốc gia tại Nam Kinh. Khi nhập mã xác thực trên website của trung tâm, hệ thống cũng hiển thị đúng thông tin về một tượng Quan Âm bằng vàng 24K , trọng lượng 2.000 gram.
Tuy nhiên, sau khi đưa bức tượng về nhà, ông Khâu nhận thấy bề mặt hiện vật bắt đầu xuất hiện dấu hiệu phai màu bất thường. Nghi ngờ chất liệu không đúng như hồ sơ, ông sử dụng máy quang phổ để kiểm tra thành phần kim loại.
Kết quả khiến ông bất ngờ: bức tượng chứa 79,9% đồng, 20,08% kẽm và chỉ 0,01% bạc, hoàn toàn không phát hiện vàng. Sau đó, ông lập tức mang bức tượng quay trở lại kho tài sản công của Sở Tài chính tỉnh Sơn Tây để yêu cầu hủy giao dịch và hoàn tiền.
Yêu cầu này không được chấp nhận. Ông Khâu để lại bức tượng tại phòng an ninh của kho rồi rời đi. Sau nhiều lần thương lượng bất thành, các bên thống nhất niêm phong hiện vật và gửi vào két an toàn của một ngân hàng dưới sự chứng kiến của công chứng viên để bảo quản trong thời gian giải quyết tranh chấp.
Tháng 5/2024, sau khi các kiến nghị hành chính không mang lại kết quả, ông Khâu khởi kiện Công ty Đấu giá tài sản công TP Thái Nguyên cùng Sở Tài chính tỉnh Sơn Tây.
Ngoài việc yêu cầu hoàn trả toàn bộ số tiền đã thanh toán và khoản lãi phát sinh, ông còn đề nghị tòa buộc các bị đơn bồi thường số tiền tương đương gấp ba lần giá trúng đấu giá.
Quá trình xét xử cho thấy bức tượng vốn là tang vật bị tịch thu trong một vụ án đưa hối lộ xảy ra từ năm 2012. Đến năm 2021, Viện Kiểm sát quận Kiến Cao Bình, TP Thái Nguyên bàn giao hiện vật cho Sở Tài chính tỉnh Sơn Tây quản lý.
Theo hồ sơ thẩm định lúc bàn giao, đây là tượng Quan Âm bằng vàng nguyên chất, nặng 2.000 gram, thuộc nhóm kim loại quý với giá trị được xác định là 790.400 nhân dân tệ.
Sau khi phát sinh tranh chấp, tòa án yêu cầu Công an TP Thái Nguyên giám định dữ liệu điện tử nhằm xác định bức tượng ông Khâu nhận khi bàn giao có phải chính là hiện vật ông mang trả sau đó hay không. Kết quả cho thấy hai vật phẩm là một.
Phía Sở Tài chính tỉnh Sơn Tây không đồng tình và đề nghị thực hiện thêm giám định sinh trắc học để xác minh. Tuy nhiên, 3 tổ chức chuyên môn đều từ chối với lý do vượt quá năng lực kỹ thuật hiện nay và không thể đưa ra kết luận đáng tin cậy bằng công nghệ hiện có.
Do phía bị đơn không xuất trình được chứng cứ bác bỏ kết quả điều tra của cơ quan công an, tòa án chấp nhận kết luận này. Đồng thời, kết quả giám định độc lập cũng xác định bức tượng tranh chấp chủ yếu được làm từ đồng và kẽm, hoàn toàn không có vàng.
Tòa sơ thẩm vì vậy buộc các bị đơn phải hoàn trả số tiền mà ông Khâu đã bỏ ra để mua bức tượng. Song, yêu cầu bồi thường gấp 3 lần giá trị giao dịch không được chấp nhận vì tòa cho rằng chưa đủ căn cứ chứng minh các bị đơn có hành vi gian dối hoặc cố ý lừa đảo.
Không đồng ý với phán quyết, cả Công ty Đấu giá tài sản công TP Thái Nguyên và Sở Tài chính tỉnh Sơn Tây đều kháng cáo. Dù vậy, cấp phúc thẩm đã giữ nguyên toàn bộ bản án sơ thẩm, khiến vụ kiện chính thức khép lại.
Theo The Paper