Phí trên sàn tăng phi mã
Anh Hồ Trọng Tường, chủ shop tại Nghệ An, cho biết: "Thuế phí trên sàn hiện nay khoảng 30 - 40% rồi, giá nhập hàng phải tính thêm thuế phí, cộng lãi 10 - 15% và chi phí vận chuyển nữa thì giá trên sàn đang cao hơn giá sản phẩm bên ngoài. Người bán buộc phải tăng giá để đảm bảo lợi nhuận nhưng cạnh tranh khó khăn hơn".
Anh Lê Công Vũ, chủ một tiệm bán đồ điện gia dụng tại TP.HCM, chia sẻ: "Những shop bán sản phẩm nhỏ như thế này không biết như thế nào, chứ bên cửa hàng mình bán đồ điện, với mức phí hiện nay trên sàn thương mại điện tử thì bán qua mạng xã hội bao luôn phí vận chuyển vẫn còn lãi hơn. Lúc trước khách mua hàng từ mạng xã hội Facebook chuyển sang mua sắm trên sàn vì phí vận chuyển cao, nhưng hiện nay thì đã đảo chiều rồi".
Nhà bán lẻ qua sàn thương mại bị bào mòn lợi nhuận vì phí tăng phi mã
ẢNH: QUANG THUẦN TẠO BẰNG AI
Trên nhiều hội nhóm kinh doanh trực tuyến, không ít người bán bày tỏ sự lo lắng khi chi phí ngày càng tăng nhưng khả năng cạnh tranh lại giảm dần. Một số cho biết sau khi cộng toàn bộ chi phí, lợi nhuận gần như không còn đáng kể. Nhiều cửa hàng đang tính toán mở rộng sang các kênh khác như Facebook, website riêng hoặc kết hợp bán offline để giảm phụ thuộc vào sàn thương mại điện tử.
Theo phản ảnh của nhiều chủ shop, với biên độ lợi nhuận hiện nay chỉ vào khoảng 5 - 8%, việc tăng phí vô tội vạ của các sàn đã "ăn hết" phần lợi nhuận của người bán . Ông Trần Công Hoan, Giám đốc vận hành Công ty SwiftHub, đơn vị chuyên hỗ trợ hoàn tất đơn hàng online, nhận định: Mức thuế phí trên sàn tăng cao, bắt buộc người bán phải tăng giá sản phẩm mới đảm bảo lợi nhuận . Tuy nhiên, đây không phải giải pháp tối ưu bởi sức mua hiện nay khá nhạy cảm với giá. Khi sản phẩm bị đẩy giá lên quá cao so với giá trị thực, người tiêu dùng sẽ cân nhắc kỹ hơn hoặc chuyển sang lựa chọn khác rẻ hơn.
Nền tảng tổng hợp và phân tích dữ liệu Metric dự báo: Trong quý 2/2026, doanh số trên các sàn thương mại điện tử có thể đạt 142.200 tỉ đồng, giảm 4,28% so với quý 1/2026. Trong khi đó, sản lượng dự báo đạt khoảng 1,153 triệu sản phẩm, tăng 1,27% so với quý trước. Diễn biến này cho thấy quy mô tiêu thụ hàng hóa duy trì tăng nhẹ về lượng, nhưng giá trị doanh số trong quý được dự báo thấp hơn, đồng nghĩa lợi nhuận của người bán sẽ giảm và cạnh tranh sẽ khó khăn hơn.
Bức xúc càng dâng cao khi những mức phí này được các sàn áp dụng một cách đơn phương và không hề có một sự giải thích hay thỏa thuận nào. "Tất cả quá trình tăng phí đều do phía sàn chủ động áp đặt, các cửa hàng là người bán như chúng tôi không có quyền ý kiến, không được lắng nghe tâm tư. Nhiều người nói rằng sàn là của doanh nghiệp, họ tăng phí mình thấy không bán được thì nghỉ, nhưng cuộc chơi nào cũng phải sòng phẳng, đôi bên cùng có lợi chứ áp đặt một chiều như thế này thì rất bức xúc", đại diện cộng đồng nhà bán trên sàn chia sẻ.
Cơ quan quản lý cần vào cuộc
Trước những bức xúc ngày càng tăng cao của cộng đồng nhà bán lẻ, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia cho biết thời gian gần đây đã nhận được nhiều thông tin phản ánh liên quan đến việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh, áp dụng các chính sách phí mới đối với người bán hàng trên nền tảng kể từ tháng 5.2026.
Theo phản ánh, việc điều chỉnh tăng các loại phí cố định, phí xử lý giao dịch và một số loại phí dịch vụ có thể tác động đáng kể đến chi phí vận hành chung của các nhà bán hàng trên nền tảng. Từ đó, gián tiếp ảnh hưởng đến giá bán dành cho người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Trên cơ sở các thông tin, phản ánh tiếp nhận được, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đã có văn bản đề nghị các doanh nghiệp liên quan cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ công tác rà soát, giám sát theo quy định của pháp luật về cạnh tranh, đồng thời đề nghị doanh nghiệp cử đại diện làm việc với Ủy ban Cạnh tranh quốc gia để trao đổi, làm rõ một số nội dung liên quan đến việc áp dụng và điều chỉnh các chính sách phí đối với người bán hàng trên nền tảng. Cơ quan này cũng cho biết đang tiếp tục làm việc với các nhà bán hàng và các đơn vị liên quan nhằm thu thập thêm thông tin, đánh giá tác động của các việc điều chỉnh chính sách phí nói trên của một số nền tảng số đối với môi trường cạnh tranh, hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng trên môi trường số tại VN.
Mức phí trên sàn được điều chỉnh tăng từ ngày 23.5
ẢNH: Q.T
Trong bối cảnh lĩnh vực thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng nhanh và có mức độ tập trung cao trên thị trường nền tảng số trung gian bán lẻ, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá các diễn biến của thị trường, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để xem xét, xác minh các dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh hoặc quan ngại về cạnh tranh có thể phát sinh. Qua đó, kịp thời can thiệp, góp phần bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch và bền vững trên không gian số. Đối với những kiến nghị, phản ảnh của nhà bán, được biết vào tuần tới Ủy ban Cạnh tranh quốc gia sẽ có buổi tiếp xúc trực tiếp với các chủ cửa hàng kinh doanh qua sàn để lắng nghe ý kiến, thu thập bằng chứng và có những bước xử lý tiếp theo.
Theo số liệu tổng hợp của Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, quy mô tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ giao dịch thương mại điện tử B2C tại VN năm 2025 ước đạt khoảng 31 - 32 tỉ USD, tăng khoảng 25 - 27% so với năm 2024 và thuộc nhóm thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực ASEAN. Dự báo trong năm 2026, quy mô thị trường có thể đạt khoảng 35 - 40 tỉ USD, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh nhờ tỷ lệ người dùng internet cao, dân số trẻ và sự phát triển của xu hướng "shoppertainment" - mua sắm kết hợp giải trí thông qua video ngắn và livestream. Doanh số kinh doanh qua sàn tăng trưởng mạnh trong khoảng 5 năm trở lại đây. Tuy nhiên, trước phản ứng ngày càng mạnh của các chủ shop vì thuế phí tăng vô tội vạ, cũng như các chính sách quản lý đang siết chặt lại, có thể doanh số của sàn thương mại điện tử sẽ sụt giảm trong thời gian tới.