Công ty chứng khoán 'đua' tăng vốn

Cuộc đua vốn điều lệ của ngành chứng khoán nóng trở lại khi các doanh nghiệp liên tiếp hoàn tất những đợt phát hành quy mô lớn. Theo thông tin công bố ngày 5/10, Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) đã hoàn tất phát hành gần 555 triệu cổ phiếu để trả cổ tức, nâng vốn điều lệ từ khoảng 27.744 tỷ đồng lên 33.293 tỷ đồng. TCBS qua đó trở lại vị trí công ty chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất thị trường.

Diễn biến này diễn ra chỉ hơn một tháng sau khi Công ty cổ phần Chứng khoán SSI hoàn tất phát hành hơn 500 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu, nâng vốn điều lệ lên 30.032,94 tỷ đồng và giành lại vị trí dẫn đầu. Hồi đầu năm, SSI cũng chào bán hơn 415 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, đưa vốn điều lệ lên gần 25.000 tỷ đồng.

Như vậy, TCBS và SSI hiện là hai công ty chứng khoán có vốn điều lệ vượt 30.000 tỷ đồng. Khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu đang được nới rộng về quy mô tuyệt đối, nhưng thứ hạng lại thay đổi liên tục sau mỗi đợt phát hành.

Ở nhóm bám đuổi, Công ty cổ phần Chứng khoán VIX có vốn điều lệ gần 26.000 tỷ đồng, trong khi Công ty cổ phần Chứng khoán VPS đạt hơn 24.000 tỷ đồng.

Công ty cổ phần Chứng khoán TPHCM (HSC) cũng tăng tốc sau khi hoàn tất hai phương án phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu và người lao động, nâng vốn điều lệ từ gần 10.808 tỷ đồng lên gần 13.728 tỷ đồng. Doanh nghiệp đặt kế hoạch tăng vốn vượt 15.000 tỷ đồng trong năm nay thông qua ba phương án phát hành.

Một trong những động lực quan trọng thúc đẩy cuộc đua là hoạt động cho vay ký quỹ (margin). Theo quy định, tổng dư nợ cho vay của công ty chứng khoán không được vượt quá hai lần vốn chủ sở hữu. Với giới hạn này, năng lực vốn có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng dư nợ cho vay, bên cạnh yêu cầu quản trị rủi ro và chất lượng tài sản bảo đảm.

Đến hết quý II, dư nợ cho vay ký quỹ trên thị trường chứng khoán ước đạt 435.000 tỷ đồng. Thị phần cho vay tập trung chủ yếu ở nhóm doanh nghiệp dẫn đầu như TCBS, SSI, VPS, VPBankS và HSC. Nguồn lực tài chính lớn giúp các công ty có thêm dư địa cung cấp dịch vụ cho khách hàng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát rủi ro khi quy mô cho vay tăng lên.

Cạnh tranh về vốn cũng đi cùng cuộc đua thị phần môi giới. Theo số liệu từ HoSE, trong quý III/2026, VPS dẫn đầu thị phần môi giới cổ phiếu với 11,54%, SSI đạt 11,09% và TCBS đạt 10,03%. Tuy nhiên, vốn điều lệ lớn không đồng nghĩa doanh nghiệp tự động có lợi thế vượt trội về lợi nhuận hay thị phần. Hiệu quả sử dụng vốn, chi phí huy động, khả năng quản trị rủi ro và chất lượng dịch vụ vẫn là những yếu tố quyết định sức cạnh tranh trong dài hạn.