Đặc sản triệu đô của Việt Nam được Trung Quốc siêu mê, mệnh danh là 'vương giả chi quả', diện tích trồng hơn 68.000 ha

Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, trị giá xuất khẩu nhãn và các sản phẩm chế biến của Việt Nam trong quý III/2025 đạt 40,6 triệu USD. Trong đó, sản phẩm chế biến từ nhãn như long nhãn tăng khủng hơn 1.200% so với cùng kỳ, đạt gần 23 triệu USD trong quý III. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu sản phẩm chế biến từ nhãn tăng trưởng gần 300%. 

Nhãn hiện là một trong những mặt hàng nông sản của Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc, bên cạnh sầu riêng, tổ yến, khoai lang, thanh long, chôm chôm, xoài, mít… với nhu cầu khoảng 700.000 tấn nhãn /năm. 

Nước ta sở hữu nhiều vùng trồng nhãn lớn như Sơn La, Hưng Yên và các tỉnh miền Bắc với tổng diện tích lên tới 68 nghìn ha. Trong đó, Hưng Yên được xem là thủ phủ nhãn của Việt Nam, toàn tỉnh hiện có khoảng 5.800 ha trồng nhãn . Trong đó, từ 15 – 20% diện tích là các giống nhãn đặc sản quý như nhãn đường phèn, nhãn cùi cổ – những loại quả nổi tiếng bởi hương vị ngọt thanh, cùi dày, hạt nhỏ, được trồng tập trung ở Hồng Châu, Tân Hưng, Đức Hợp, Hồng Quang, Khoái Châu, Châu Ninh, Triệu Việt Vương…

Đây là những vùng đất có thổ nhưỡng phù hợp, khí hậu thuận lợi, đồng thời người dân nơi đây cũng có truyền thống lâu đời và kinh nghiệm canh tác. Nhờ vậy, nhãn Hưng Yên có chất lượng vượt trội: cùi dày, ráo nước, thơm dịu, hạt nhỏ và vị ngọt đậm, đồng thời ổn định về năng suất, được thị trường trong nước và quốc tế ưa chuộng.

Vụ nhãn năm 2025 được chia thành ba trà chính: Nhãn chín sớm thu hoạch trước 30/7, chiếm khoảng 10% diện tích; Nhãn chính vụ thu hoạch từ 1 – 30/8, chiếm khoảng 50% diện tích; Nhãn chín muộn: thu hoạch từ 30/8 – 20/9, chiếm khoảng 40% diện tích. Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, sản lượng năm nay tăng khoảng 15% so với năm ngoái, đạt hơn 50.000 tấn quả.

Điểm đáng chú ý là trên 60% sản lượng đạt chứng nhận VietGAP và hữu cơ, đáp ứng yêu cầu khắt khe từ các thị trường cao cấp như Mỹ, EU, Nhật Bản, đồng thời tiếp tục duy trì xuất khẩu sang Trung Quốc – thị trường tiêu thụ lớn. 

Sản phẩm chế biến long nhãn được xem là đặc sản nổi tiếng nơi đây và nghề làm long nhãn đã gắn bó lâu đời. Hiện nay, tỉnh Hưng Yên hiện có khoảng 400 hộ làm nghề sản xuất, chế biến long nhãn , tập trung ở các xã: Tân Hưng, Khoái Châu, Ân Thi, Tiên Hoa, Hiệp Cường… Trung bình mỗi hộ có thể chế biến từ 1 tấn đến 5 tấn nhãn tươi/ngày, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động thời vụ. 

Nhãn được bóc trong phòng kín, có điều hòa, sát khuẩn nghiêm ngặt để sản xuất ra long nhãn và long nhãn ôm sen đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Sản phẩm long nhãn có giá bán từ 300.000-400.000 đồng/ kg, cao hơn hẳn so với mặt bằng chung nhờ quy trình sản xuất nghiêm ngặt, chất lượng đồng đều, hương vị thơm vượt trội.

Hiện toàn tỉnh Hưng Yên có hơn 20 sản phẩm long nhãn , long nhãn ôm sen của các cơ sở sản xuất được chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao. Đây là sự chuyển mình rõ rệt trong chế biến nông sản từ nhỏ lẻ sang chuyên nghiệp, có thương hiệu và khả năng vươn ra thị trường quốc tế.