Đây là cách ông vua pin xe điện Trung Quốc CATL bảo vệ 'ngai vàng' - vài năm nữa cũng không có đối thủ bắt kịp nhưng vẫn lo một điểm duy nhất

Contemporary Amperex Technology, hay còn gọi là CATL, đang trở thành đế chế hùng mạnh khi các nhà đầu tư đặt cược vào tương lai của xe điện và công nghệ lưu trữ năng lượng xanh.

Được thành lập cách đây 10 năm, nhà sản xuất pin này đã trở thành công ty đại chúng có giá trị lớn thứ 3 ở Trung Quốc sau nhà sản xuất rượu Kweichow Moutai và Ngân hàng Công thương Trung Quốc. Tuần trước, cổ phiếu của CATL tại Thâm Quyến đóng cửa ở mức 651,19 nhân dân tệ (102,16 USD)/cổ phiếu, vốn hoá đạt 1,52 nghìn tỷ nhân dân tệ (238,45 tỷ USD). Mức định giá đã tăng 1,6 lần kể từ đầu năm và 6,4 lần so với đầu năm 2020.

CATL thống trị ngành sản xuất pin xe điện nhưng các đối thủ đang trỗi dậy mạnh mẽ. Công nghệ pin vẫn đang phát triển nhanh chóng với các công ty Nhật Bản dẫn đầu trong nhiều năm.

Được dẫn dắt bởi người sáng lập kiêm chủ tịch Zeng Yuqun, còn được gọi là Robin Zeng, CATL đang đương đầu với những thách thức lớn. Công ty huy động hàng tỷ nhân dân tệ để tài trợ cho việc nghiên cứu pin thế hệ mới và rót thêm hàng tỷ nhân dân tệ khác vào việc xây dựng hệ sinh thái công nghiệp cũng như mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Với việc kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và rót vốn liên tục để đầu tư, CATL đã xây dựng một "chiến hào" để bảo vệ ngai vàng của mình, CEO một công ty pin cho biết.

Các nhà đầu tư đã đẩy chỉ số P/E (price-earnings ratio) của CATL lên 150, cao hơn nhiều so với hầu hết công ty sản xuất. "Cổ phiếu có thể đang được định giá quá cao nhưng mọi người vẫn tiếp tục đổ xô vào", một nguồn tin nói với Nikkei. "Điều mà họ đang nghĩ chính là – tôi không thể bỏ qua cơ hội này".

Tăng trưởng của CATL trong 4 năm gần nhất.

CATL có trụ sở tại Ninh Đức, Phúc Kiến, hiện chiếm hơn một nửa thị trường pin xe điện Trung Quốc và hơn 30% thị phần toàn cầu. Việc Trung Quốc thúc đẩy phát triển xe điện và chuyển sang sử dụng năng lượng sạch để giảm phát thải carbon được kỳ vọng sẽ mang lại cơ hội tăng trưởng lớn hơn cho CATL.

"Đứng sau CATL là thị trường xe điện với doanh số hàng triệu chiếc và đang tiếp tục tăng lên", một nhà nghiên cứu tại Hiệp hội Kỹ sư Ô tô Trung Quốc cho biết. "Nhưng ngoài ngành công nghiệp ô tô sử dụng năng lượng mới, còn có một thị trường lớn hơn là lưu trữ năng lượng".

Thời thế tạo anh hùng

Được thành lập vào tháng 12/2011 bởi Zeng, CATL có lẽ là công ty Trung Quốc phát triển nhanh nhất trong thập kỷ qua. Trước khi thành lập công ty, Zeng lấy bằng tiến sĩ vật lý tại Học viện Khoa học Trung Quốc. Năm nay 53 tuổi, ông sở hữu khối tài sản ròng hơn 58 tỷ USD. Forbes xếp ông ở vị trí thứ 3 ở Trung Quốc trong khi Bloomberg xếp ông ở vị trí thứ 23 thế giới.

Zeng trước đây từng làm việc 10 năm trong ngành pin và thành lập công ty có tên Amperex Tecnology Ltd (ATL) vào năm 1999. ATL là nhà cung cấp pin tiêu dùng cho Apple và Samsung Electronics, được mua lại bởi TDK của Nhật Bản năm 2005.

Zeng Yuqun hiện là người giàu thứ 3 Trung Quốc, theo Forbes với khối tài sản 58 tỷ USD.

Năm 2009, chính phủ Trung Quốc công bố kế hoạch đầy tham vọng để phát triển ngành NEV (xe sử dụng năng lượng mới) trong nước và năm 2011 bắt đầu cung cấp các khoản trợ cấp hào phóng. Zeng lập ra CATL để chuyên phát triển pin xe điện. Họ trở thành nhà cung cấp pin cho xe điện BMW tại Trung Quốc.

Thị trường NEV của Trung Quốc bùng nổ và vượt qua Mỹ để trở thành thị trường lớn nhất thế giới vào năm 2015. Doanh số bán hàng xe NEV đã tăng lên 330.000 chiếc trong năm 2015 so với mức 23.000 xe 2 năm trước đó.

Năm 2019, chính phủ Trung Quốc bắt đầu giảm trợ cấp cho xe điện và mở cửa cho các nhà sản xuất pin nước ngoài. Tuy nhiên, CATL đã giành được một hợp đồng quan trọng để cung cấp pin cho Tesla vào năm 2020. Doanh số bán hàng tăng vọt của Tesla tại Trung Quốc tạo một cú hích lớn cho CATL. Theo công ty nghiên cứu thị trường năng lượng SNE Research, CATL chiếm 34% thị trường pin EV trong tháng 10, vượt xa đối thủ xếp thứ 2 là LG với 15,6%.

Gia tăng cạnh tranh

Sự bùng nổ xe điện toàn cầu kể từ cuối năm 2020 đã khuyến khích các nhà sản xuất pin mở rộng công suất, các nhà sản xuất mới tham gia cuộc đua. LG tách rời bộ phận pin để chuẩn bị cho việc bán cổ phần vào năm 2022.

Đối thủ trong nước của CATL là BYD cũng tăng dung lượng pin để cung cấp cho các nhà sản xuất gồm Ford và Toyota. Tesla đang xem xét mua pin từ BYD để giảm phụ thuộc vào CATL. Các nhà sản xuất ô tô cũng cũng đẩy mạnh việc tự phát triển pin hoặc đầu tư vào một loạt nhà sản xuất pin để đa dạng hoá chuỗi cung ứng.

Năm 2020, Tesla tiết lộ một loại cell pin do hãng tự phát triển có tên 4680, chuẩn bị cho việc sản xuất hàng loạt. Volkswagen của Đức đã đầu tư vào hàng loạt nhà sản xuất pin, bao gồm cả Gotion High Tech của Trung Quốc để khai thác thị trường đang lên.

Các chuyên gia cho biết vị thế thống lĩnh thị trường và sản lượng khổng lồ của CATL vẫn là lợi thế mà công ty khác khó có thể cạnh tranh. CATL có khả năng kiểm soát chất lượng tốt và các đối thủ sẽ khó bắt kịp trong ngắn hạn, một vị CEO công ty ô tô cho biết.

CATL cũng liên tục đầu tư. Tính đến cuối tháng 9/2021, hãng đã đầu tư 2,59 tỷ nhân dân tệ vào 21 nhà sản xuất vật liệu pin và 3,11 tỷ nhân dân tệ vào các nhà sản xuất thiết bị. Công ty này đầu tư và tạo quan hệ đối tác với hơn 100 cong ty, thành lập liên doanh với các nhà sản xuất ô tô. Tháng 8/2021, CATL tiết lộ kế hoạch huy động 58,2 tỷ nhân dân tệ thông qua phát hành cổ phiếu, mức lớn nhất cho một công ty tư nhân Trung Quốc.

Không chỉ sản xuất pin

CATL cũng tìm cách mở rộng phạm vi kinh doanh. Thông qua quan hệ đối tác với các nhà sản xuất ô tô, họ đang nghiên cứu thứ gọi là công nghệ khung gầm di động (CTC) để tích hợp thẳng pin vào cấu trúc thân xe, giúp giảm chi phí, đồng thời tăng phạm vi hoạt động của xe. CATL kỳ vọng vào khoảng năm 2025, xe điện có thể chạy trên 1.000 km cho một lần sạc.

CATL cũng hợp tác với các công ty điện lực để khởi động các dự án lưu trữ năng lượng trên khắp Trung Quốc. Hồi tháng 7, Zeng cho biết công ty có 3 định hướng chiến lược gồm pin EV, lưu trữ năng lượng và các giải pháp năng lượng thông minh.

Mối đe doạ thực sự

Những người quen thuộc với vấn đề cho biết có rất ít khả năng sự thống trị của CATL bị lung lay trong ngắn hạn bởi các đối thủ cạnh tranh còn kém rất xa.

Mối đe doạ thực sự ở phía trước có thể là bước đột phá trong công nghệ pin, Quyang Minggao, một chuyên gia ngành xe điện tại Học viện Khoa học Trung Quốc cho biết.

Trong khi các công ty Trung Quốc có lợi thế về công nghệ pin lithium-ion, các đối thủ nước ngoài đã chú trọng phát triển pin thể rắn. Pin này mạnh hơn, an toàn hơn và sạc nhanh hơn. Tuy nhiên, loại pin mới đỏi hỏi sự cải tiến hoàn toàn với cơ sở sản xuất hiện tại.

Một chuyên gia trong ngành cho biết các công ty Nhật Bản đang dẫn đầu trong nghiên cứu pin thể rắn. Dự kiến loại pin mới sẽ chiếm 1% thị phần vào năm 2025. Vị chuyên gia cho biết công nghệ pin mới của Trung Quốc đang đi sau Nhật Bản khoảng 5 năm. Mặc dù không có mối lo ngắn hạn với CATL nhưng họ không nên bỏ qua rủi ro dài hạn.

Tham khảo: Nikkei Asia Review