Điểm sáng thu hút FDI: Từ 'công xưởng lắp ráp' đến trung tâm công nghệ cao

FDI thực hiện tăng mạnh, minh chứng niềm tin

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính ), tính đến ngày 30.9, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 28,54 tỉ USD, tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước. Số vốn FDI thực hiện - tức là "tiền tươi thóc thật", rót vào Việt Nam 9 tháng qua đạt 18,8 tỉ USD, tăng 8,5%.

Cả vốn FDI đăng ký và thực hiện trong 9 tháng năm 2025 đều ở mức cao nhất cùng kỳ 5 năm qua.

ẢNH: CHUP MÀN HÌNH

"Điều này thể hiện niềm tin ngày càng tăng lên của nhà đầu tư quốc tế đối với phát triển kinh tế Việt Nam", Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương nhìn nhận.

Nếu như trước đây, Việt Nam chủ yếu được biết đến với với những sản phẩm như dệt may, da giày, nông sản…, thì nay đã khác. Việt Nam có tên trên "bản đồ" thế giới với những sản phẩm mang hàm lượng công nghệ cao, trở thành "cứ điểm sản xuất toàn cầu" của mặt hàng điện tử, máy tính và linh kiện.

Các "đại bàng" như Samsung, LG, Apple, Intel… chọn Việt Nam là điểm đến, xây dựng thành các tổ hợp công nghệ điện tử hàng đầu thế giới.

"Việt Nam đang nổi lên như trung tâm sản xuất mới ở châu Á. Nhiều tập đoàn công nghệ đã quyết định đầu tư những dự án lớn tại Việt Nam. Dòng vốn FDI vào các lĩnh vực như thương mại điện tử, fintech, trí tuệ nhân tạo (AI) dự báo tăng mạnh, đưa Việt Nam thành cứ điểm mới về công nghệ số tại Đông Nam Á", Bộ Tài chính đánh giá.

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Nhiều chuyên gia kinh tế nhìn nhận, việc tổng vốn FDI đăng ký và thực hiện đều ghi nhận kỷ lục trong 5 năm không tự nhiên mà có. Đó là thành quả của chiến lược cải cách môi trường đầu tư mà Chính phủ kiên trì theo đuổi.

Chính phủ đã duy trì ổn định vĩ mô, điều hành tỷ giá linh hoạt, cải thiện mạnh mẽ thủ tục hành chính, đồng thời tăng tốc đầu tư hạ tầng, từ đường cao tốc, cảng biển đến khu công nghiệp để tạo nền tảng thu hút FDI quy mô lớn.

Cạnh đó, chính sách hội nhập quốc tế sâu rộng với hàng loạt hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP, RCEP đã giúp Việt Nam trở thành một trong những trung tâm sản xuất - xuất khẩu kết nối mạnh nhất với chuỗi cung ứng toàn cầu…

"Những năm gần đây, Việt Nam rất tích cực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. So với các quốc gia trong khu vực vẫn còn hạn chế nhưng những cải cách mạnh mẽ này làm tăng đáng kể độ hấp dẫn của Việt Nam", chuyên gia kinh tế Nguyễn Thường Lạng nói.

"Việt Nam sẽ trở thành trung tâm của ngành công nghệ cao"

Việt Nam đang chuyển hướng chiến lược thu hút FDI từ lắp ráp, gia công sang các ngành công nghệ cao, bán dẫn, AI…

Gần đây, Chính phủ ban hành nhiều chính sách mạnh mẽ nhằm phát triển ngành công nghiệp bán dẫn. Tại Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050, Chính phủ đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói đến kiểm thử chip, hướng tới doanh thu 100 tỉ USD vào năm 2050. 

ẢNH: ĐAN THANH

Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn được thành lập để điều phối, tháo gỡ vướng mắc giữa các bộ, ngành. Cạnh đó, chính sách ưu đãi, hỗ trợ tới 50% chi phí đầu tư ban đầu cho các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D) trong lĩnh vực bán dẫn, AI... cũng ra đời.

Từ góc độ doanh nghiệp FDI, Tổng giám đốc Trung tâm R&D Samsung Việt Nam Suk Ji-won nhấn mạnh: "Nếu Chính phủ Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư cho doanh nghiệp bằng cách đơn giản hóa thủ tục cấp phép và có những chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp FDI khi đầu tư vào các dự án công nghệ cao, Việt Nam sẽ trở thành quốc gia trung tâm của ngành công nghệ cao trong tương lai".

Trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu, một số chuyên gia kinh tế cho rằng, Chính phủ cần tiếp tục ưu tiên thu hút FDI vào các lĩnh vực công nghệ cao bằng những ưu đãi hấp dẫn; chuyển từ ưu đãi thuế sang hỗ trợ tài chính trực tiếp, ưu đãi về đất đai, hạ tầng, logistics… Thậm chí, cần có cơ chế đặc thù cho ngành bán dẫn và AI, tương tự Hàn Quốc, Singapore…

Bộ Tài chính nêu rõ, để đạt mục tiêu thành nước phát triển vào 2045, Việt Nam cần chuyển dịch trọng tâm sang thu hút FDI có chọn lọc: ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường.

Chiến lược cạnh tranh của Việt Nam chuyển trọng tâm từ ưu đãi thuế sang nâng cao chất lượng môi trường đầu tư và dịch vụ hỗ trợ.

Chú trọng phát triển hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế đồng bộ; đảm bảo nguồn điện, quỹ đất sạch, nhân lực chất lượng cao; đồng thời cải cách mạnh thủ tục hành chính sau cấp phép (đất đai, xây dựng, phòng cháy chữa cháy...)...