Ngày 19.3 vừa qua, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng có thư ngỏ gửi doanh nghiệp ngành nông nghiệp kêu gọi chủ động các giải pháp ứng phó với tác động, ảnh hưởng từ xung đột quân sự ở Trung Đông. Đến nay, nhiều doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng đã triển khai các giải pháp cụ thể theo tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ".
Nỗ lực kìm giá thức ăn chăn nuôi
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngành công nghiệp thức ăn chăn nuôi trong nước phụ thuộc phần lớn vào nguyên liệu nhập khẩu, chủ yếu đến từ các nước châu Mỹ. Từ khi xảy ra xung đột Trung Đông, giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu bị tác động mạnh khi các tàu biển chở đậu nành, ngô... buộc phải tránh Biển Đỏ, đi vòng qua mũi Hảo Vọng để về Việt Nam.
Các doanh nghiệp đang áp dụng nhiều giải pháp để kìm giá thức ăn chăn nuôi, hỗ trợ người nông dân vượt qua khó khăn
ẢNH: T.Q
Dù chịu áp lực lớn về chi phí sản xuất thức ăn chăn nuôi nhưng nhiều công ty đang có những hành động thiết thực để chia sẻ với người chăn nuôi.
Ông Chamnan Wangakkarangkul, Phó tổng giám đốc điều hành C.P. Việt Nam cho biết, doanh nghiệp này đang nỗ lực kìm giữ giá thức ăn chăn nuôi thành phẩm nhưng nếu chi phí nguyên liệu, chi phí sản xuất, vận chuyển thức ăn chăn nuôi tăng cao và kéo dài, buộc phải tăng giá thì doanh nghiệp sẽ cố gắng tăng ở mức chậm nhất và thấp nhất có thể.
Đại diện Công ty Japfa Comfeed Việt Nam, Nguyễn Minh Trí, khẳng định công ty này vẫn tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, con giống cho người chăn nuôi để giúp họ đạt hiệu quả kinh tế ngay cả khi giá thức ăn tăng. Japfa đang đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và dinh dưỡng, tập trung vào việc tối ưu hệ số chuyển đổi thức ăn, cải thiện hiệu quả chăn nuôi, triển khai các chương trình hỗ trợ con giống, tăng cường đào tạo và tư vấn kỹ thuật.
Chủ động thu mua lúa dự trữ, tìm thị trường mới
Xung đột Trung Đông khiến ngành lúa gạo đang ở "thế khó" nhưng từ góc nhìn của ông Phạm Hoàng Lâm, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Lam Rice Group Inc (TP.HCM), thời điểm này "là cơ hội lịch sử của ngành gạo Việt Nam".
Ông Lâm phân tích, các quốc gia ngày càng quan tâm đến nguồn cung ổn định và dài hạn, đây là cơ hội để Việt Nam trở thành đối tác chiến lược về lương thực. Các thị trường như: Mỹ, Canada, EU chuyển hướng mạnh sang phân khúc gạo thơm, sạch và truy xuất nguồn gốc, là cơ hội cho các giống gạo như ST25 của Việt Nam. Giá trị gạo hiện không chỉ nằm ở sản xuất mà là thương hiệu, hệ thống phân phối và kênh bán lẻ.
Ông Lâm cho rằng, để Việt Nam trở thành quốc gia dẫn dắt thị trường thì phải xây dựng thương hiệu gạo quốc gia thực sự, không chỉ là "Vietnam Rice" mà là "Vietnam Premium Rice" có định vị rõ ràng, tiêu chuẩn và câu chuyện sẽ tạo ra sự đột phá cho ngành hàng lúa gạo.
Ngoài ra, ngành lúa gạo cần phát triển 5 - 10 doanh nghiệp đủ mạnh, để cạnh tranh quốc tế. Những doanh nghiệp này phải đảm bảo về vốn, có chiến lược, hệ thống toàn cầu để không chỉ đóng vai trò xuất khẩu mà còn xây dựng thị trường. Đặc biệt, những doanh nghiệp này phải xây dựng được hệ thống phân phối tại nước ngoài để làm chủ thị trường.
Một trong những nhà xuất khẩu gạo lớn vào thị trường Trung Quốc, ông Nguyễn Vĩnh Trọng, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng (tỉnh Đồng Tháp), cho hay từ đầu năm nay Trung Quốc tăng nhập khẩu gạo Việt Nam, hiện đã tiêu thụ hơn 60% hạn ngạch nhập khẩu gạo năm 2026, dự kiến còn khoảng 500.000 tấn từ nay đến cuối năm. Trong khi đó, thị trường châu Phi vẫn còn nhu cầu cao nên sẽ tiếp tục tăng mua những tháng tới.
Doanh nghiệp tăng mua tạm trữ lúa, nỗ lực tìm cách mở rộng thị trường xuất khẩu gạo
ẢNH: T.Q
Ông Trọng nhận định, thời gian tới doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm dư địa tăng trưởng, chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, thu mua tạm trữ cho nông dân.
Ông Trương Văn Chính, Giám đốc Công ty Chơn Chính cho biết, doanh nghiệp này đang nỗ lực mở rộng, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, mục đích nhằm "nếu tắc đường này sẽ đi đường khác". Trong vụ đông xuân 2025 - 2026, doanh nghiệp đang đẩy mạnh thu mua khoảng 200.000 tấn lúa. Một phần sản lượng gạo được giao dịch thông qua đối tác tại châu Phi, sau đó chuyển đến trung tâm giao dịch tại Dubai.
Khẳng định doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường để giữ ổn định sản xuất, thị trường lúa gạo, ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An (TP.Cần Thơ), cho biết doanh nghiệp này đang tích cực thu mua lúa tạm trữ cho nông dân trong các cánh đồng liên kết.
Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), cho biết để ứng phó với "bão giá", hiệp hội kiến nghị Ngân hàng Nhà nước có chính sách ưu đãi lãi suất (5 - 7%) cho doanh nghiệp có hợp đồng thu mua tạm trữ, giúp ổn định giá lúa và đưa doanh nghiệp vượt qua sức ép của thị trường ngoài nước.
Cam kết duy trì nguồn cung ổn định, giá bán hợp lý
Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam, các doanh nghiệp hội viên đang tích cực hưởng ứng lời kêu gọi của Bộ trưởng Trần Đức Thắng về tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ".
Trong đó, nhiều doanh nghiệp lớn: C.P. Việt Nam, Dabaco Việt Nam, De Heus Việt Nam, Hùng Nhơn, Công ty CP Thú y Xanh (Greenvet), Công ty CP Dược và vật tư Thú y (Hanvet)... cam kết duy trì nguồn cung ổn định, giá bán hợp lý, hạn chế tối đa việc chuyển toàn bộ áp lực chi phí logistics sang giá thành sản phẩm. Các doanh nghiệp cũng cam kết duy trì việc thu mua gia cầm thương phẩm cho các hộ liên kết ngay cả khi thị trường biến động hoặc cung vượt cầu.
Để giúp ngành gia cầm trụ vững trước các cú sốc từ xung đột địa chính trị và chi phí đầu vào tăng cao, TS Nguyễn Thanh Sơn kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai gói vay ưu đãi lãi suất, thấp hơn 2 - 3% so với mặt bằng chung, dành riêng cho hộ chăn nuôi và doanh nghiệp gia cầm để duy trì sản xuất; cho phép gia hạn nợ, giữ nguyên nhóm nợ đối với các doanh nghiệp đang gặp khó khăn tạm thời do chi phí logistics và thức ăn tăng vọt, tránh đứt gãy dòng vốn sản xuất.
Tăng giá phân bón rất tội cho nông dân, chấp nhận giảm lợi nhuận
Trong ngành phân bón, một số doanh nghiệp hàng đầu đã có những hành động thiết thực để chia sẻ khó khăn với nông dân.
Ông Phan Văn Tâm, Phó tổng giám đốc Công ty CP Phân bón Bình Điền cho biết, dù nhiều loại phân bón trên thị trường đã tăng giá nhưng doanh nghiệp vẫn giữ nguyên giá so với cuối năm 2025, dù từ ngày 26.3, nguồn nguyên liệu cũ đã cạn, phải sản xuất từ nguồn nguyên liệu mới đã tăng giá khá nhiều do ảnh hưởng của xung đột Trung Đông.
Để chia sẻ cùng nông dân, Bình Điền chỉ tăng giá phân bón từ 5 - 10% trong khi giá nhiều loại nguyên liệu tăng rất mạnh (giá urê từ khoảng 12.000 đồng/kg tăng lên 18.000 đồng/kg, tức là tăng tới 50%).
Ông Vũ Đình Tuấn, Trưởng phòng kinh doanh Đạm Cà Mau khẳng định doanh nghiệp sẽ phải có những điều chỉnh giá bán cho phù hợp nhưng nếu đưa mặt bằng giá của doanh nghiệp theo mặt bằng giá thế giới thì "rất tội cho người nông dân".
Ông Trần Xuân Định, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội thương mại giống cây trồng Việt Nam (VSTA) cho biết, biến động tỷ giá, chi phí vận chuyển và bảo hiểm tăng từ xung đột Trung Đông có thể làm đội giá thành hạt giống khi đến tay nông dân. Điều này đáng lưu ý với nhóm hạt giống rau, Việt Nam phải nhập khẩu khoảng 75 - 85%.
Để ứng phó với tình hình khó khăn hiện nay, ông Định khẳng định, các doanh nghiệp hội viên của VSTA sẽ chủ động tiết giảm chi phí, tối ưu ở tất cả các khâu trong chuỗi sản xuất nhằm ổn định giá thành, chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ ổn định thị trường.