Gần 16 triệu cổ phiếu “chất mua” giá trần, “đại gia” thép một thời liệu có hồi sinh sau cái bắt tay với Vingroup?

VN-Index giảm sâu, nhóm cổ phiếu thép cũng chung cảnh ngộ với mức giảm phổ biến từ 3% đến 6%. Cá biệt, cổ phiếu POM của Thép Pomina ngược chiều giao dịch khởi sắc.

Đóng cửa phiên 12/12, POM tăng hết biên độ, thậm chí “trắng bên bán” lên 4.200 đồng/cp, đánh dấu phiên tăng trần thứ 6 liên tiếp. Lượng cổ phiếu dư mua giá trần “chất” tới gần 16 triệu đơn vị, tương ứng 5,6% tổng lượng cổ phiếu lưu hành.

Đà tăng bốc của POM cũng đưa thị giá lên cao nhất trong gần 2 năm qua (kể từ hồi tháng 4/2024). Đáng nói, cổ phiếu của Pomina hồi sinh giữa lúc đang trong diện hạn chế giao dịch và chỉ được giao dịch vào phiên thứ 6 hàng tuần.

Mới đây, HĐQT của Pomina đã quyết định triệu tập phiên họp bất thường dự kiến trong tháng 12. Mục đích nhằm thông qua báo cáo tài chính 9 tháng đầu năm 2025 và phương án tái cấu trúc Pomina. Nội dung chi tiết của kế hoạch tái cấu trúc vẫn chưa được công bố. Đây không phải lần đầu, doanh nghiệp thép này tìm cách “tái sinh”.

Năm 2024, Pomina cho biết ký kết hợp tác chiến lược với Tập đoàn thép Nansei (Nhật Bản) để tái cấu trúc bằng cách bán 51% cổ phần cho họ. Tuy nhiên vì vướng quy định pháp lý về giới hạn sở hữu của nước ngoài thời điểm đó, đôi bên không thể hoàn thành thương vụ. Pomina cũng tìm đến các đối tác trong nước như Thaco Industries nhưng bất thành.

Nỗ lực tái cấu trúc lần này của Pomina được chờ đợi khi doanh nghiệp bất ngờ xuất hiện những mối liên hệ với CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinMetal, thành viên của Vingroup. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất thép của tỷ phú Phạm Nhật Vượng mới thành lập hồi đầu tháng 10 và vừa nâng vốn điều lệ lên 15.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, ngay trước khi tăng vốn, VinMetal đã bổ nhiệm ông Đỗ Tiến Sĩ giữ chức Tổng Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật. Ông Đỗ Tiến Sĩ (SN 1967) hiện là Tổng Giám đốc kiêm Phó Chủ tịch HĐQT Pomina và là gương mặt quen thuộc trong giới doanh nhân Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất thép, quản trị doanh nghiệp và đầu tư.

Ở một diễn biến liên quan, Vingroup – thông qua Công ty CP Sản xuất và Kinh doanh VinMetal – mới công bố sẽ cung cấp cho Pomina khoản vay vốn lưu động trong vòng tối đa 2 năm với lãi suất 0%. Nguồn vốn ưu đãi từ Vingroup sẽ giúp Pomina có điều kiện cải thiện dòng tiền, khôi phục chuỗi cung ứng, đảm bảo hoạt động sản xuất diễn ra ổn định và từng bước phục hồi các chỉ số tài chính kinh doanh.

Bên cạnh việc cấp vốn, Vingroup cũng sẽ ưu tiên chọn Pomina là nhà cung cấp thép cho các công ty thành viên trong hệ sinh thái Tập đoàn như VinFast, Vinhomes, VinSpeed… nhằm góp phần đảm bảo đầu ra bền vững cho doanh nghiệp. Việc ưu tiên chọn thép Pomina cũng là một phần trong kế hoạch gia tăng tỷ lệ nội địa hóa vật liệu trong các dự án lớn của Vingroup tại Việt Nam.

Quá khứ "lẫy lừng", từng là đối thủ của Hòa Phát

Về tình hình kinh doanh, trong 3 năm gần nhất 2022-24, Pomina đều lỗ trên dưới nghìn tỷ đồng mỗi năm. Trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh nghiệp này tiếp tục lỗ hơn 500 tỷ đồng, đẩy lỗ luỹ kế lên hơn 3.000 tỷ đồng. Kết quả này chính thức đẩy Pomina vào tình trạng âm vốn chủ sở hữu.

Trong quá khứ, Thép Pomina từng có giai đoạn kinh doanh rất khởi sắc với lợi nhuận dao động từ 400-700 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi bước qua chu kỳ bùng nổ, lợi nhuận của doanh nghiệp lại đi xuống rõ rệt, thậm chí thua lỗ nặng.

Do thua lỗ, Pomina bị hủy niêm yết bắt buộc trên HoSE từ tháng 5/2024 do vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ công bố thông tin, cổ phiếu POM hiện được giao dịch trên sàn UPCoM. Đây là một bước lùi lớn của doanh nghiệp từng là ông lớn ngành thép, đồng thời phản ánh rõ những khó khăn chưa có lối ra rõ ràng.

Thành lập từ năm 1999, Pomina là một trong ba chuỗi nhà máy luyện phôi và cán thép xây dựng với tổng công suất mỗi năm là 1,1 triệu tấn thép xây dựng và 1,5 triệu tấn phôi. Doanh nghiệp này từng là một trong những nhà sản xuất thép xây dựng lớn nhất Việt Nam với thị phần gần 30%. Tuy nhiên, thị phần của Pomina sau đó đã dần bị thu hẹp trước sự vươn lên mạnh mẽ của Hòa Phát.