Giới trẻ Hàn Quốc ồ ạt xin trợ cấp thất nghiệp thay vì tìm việc: Nằm chơi cũng được phát 34 triệu đồng/tháng, nhóm 25-29 tuổi tăng xin nhiều nhất

Trong bối cảnh nền kinh tế Hàn Quốc chững lại và thị trường lao động ngày càng phân cực, một nghịch lý đáng báo động đang nổi lên: ngày càng nhiều thanh niên chọn nhận trợ cấp thất nghiệp thay vì tìm kiếm hoặc duy trì công việc.

Hiện tượng này không chỉ làm gia tăng áp lực lên ngân sách quốc gia mà còn đặt ra câu hỏi nghiêm túc về tính bền vững và hiệu quả của hệ thống an sinh xã hội.

Hệ lụy đạo đức

Trong nhiều năm, trợ cấp thất nghiệp ở Hàn Quốc được thiết kế như một tấm đệm tạm thời để người lao động vượt qua giai đoạn khó khăn và tìm được công việc mới. Nhưng khi cấu trúc thị trường lao động thay đổi, kinh tế trì trệ kéo dài và mức trợ cấp liên tục tăng, tấm đệm ấy đang dần trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn cả việc đi làm đối với một bộ phận thanh niên.

Điểm gây tranh cãi lớn nhất nằm ở mức chênh lệch rất nhỏ, thậm chí đảo chiều giữa thu nhập thực nhận từ trợ cấp và lương tối thiểu.

Năm 2024, Viện Pi-Touch cảnh báo mức trợ cấp thất nghiệp tối thiểu xấp xỉ 1,89 triệu Won mỗi tháng, được đánh giá là cao hơn hoặc ngang với lương thực nhận của người làm toàn thời gian ở mức lương tối thiểu, khoảng 1,84 triệu won (sau khi trừ thuế và 4 loại bảo hiểm).

Điều nghịch lý này biến Hàn Quốc thành quốc gia thành viên Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) duy nhất nơi người thất nghiệp có thể nhận nhiều hơn người đi làm lương thấp, dẫn đến những hệ lụy đạo đức (moral hazard) như tính ỷ lại.

Với những lao động trẻ đang chật vật trong thị trường việc làm nhiều bất ổn, sự chênh lệch nhỏ nhưng mang tính tâm lý mạnh mẽ ấy đủ để khiến lựa chọn “ở nhà nhận trợ cấp” bớt mang tiếng và thậm chí trở thành một chiến lược sống tạm thời hợp lý.

"Trợ cấp thất nghiệp hào phóng mang lại sự ổn định tài chính cho người tìm việc, nhưng chúng cũng tiềm ẩn rủi ro khuyến khích rủi ro đạo đức”, Viện Pi-Touch cho biết.

Chính sách chi trả tới 60% mức lương trung bình ba tháng cuối, thời gian hưởng kéo dài và đặc biệt là việc không giới hạn số lần nhận nếu người lao động đáp ứng điều kiện đóng bảo hiểm đang khiến hệ thống trở nên hấp dẫn. Thậm chí nếu con số này thấp hơn, chính phủ sẽ nâng lên bằng 80% lương tối thiểu.

Dữ liệu của Kiểm toán Hàn Quốc (BAI) cho thấy rõ mức độ nghiêm trọng. Số tiền chi trả trợ cấp thất nghiệp đã tăng kỷ lục, lên tới gần 12 nghìn tỷ Won trong năm 2023. Đáng chú ý, nhóm tuổi 25-29 tuổi có số người nhận trợ cấp tăng mạnh nhất, lên tới gần 83% trong vòng 5 năm.

Nguyên nhân sâu xa là do quy định quá lỏng lẻo. Hệ thống hiện không giới hạn số lần nhận trợ cấp, miễn là người nộp đơn có ít nhất 180 ngày đóng bảo hiểm trong 18 tháng trước đó. Tỷ lệ duyệt hồ sơ nhận trợ cấp gần như tuyệt đối, đạt tới 99,7%, khiến Liên đoàn Doanh nghiệp Hàn Quốc (KEF) phải thốt lên rằng hệ thống được "thiết kế để hầu như ai nộp đơn cũng được chấp thuận".

Điều này đã dẫn đến sự gia tăng số lượng người nhận lặp lại, tức là những người yêu cầu trợ cấp ba lần trở lên trong năm năm. Tờ Koreatimes cho hay số người hưởng trợ cấp lặp lại từ ba lần trở lên trong năm năm đã tăng liên tục, từ hơn 100.000 người năm 2021 lên hơn 112.000 người năm 2024.

Trong mắt nhiều người trẻ, việc chuyển việc liên tục và hưởng trợ cấp như một “khoảng nghỉ có lương” không còn là điều lạ lẫm.

Không ít trường hợp thừa nhận họ coi đây là cơ hội để lấy lại tinh thần sau những trải nghiệm công việc ngắn ngủi và áp lực cao. Một số người trẻ phản ánh rằng việc đi làm lương thấp sau khi trừ chi phí sinh hoạt không khác biệt mấy so với trợ cấp, trong khi phải chịu khối lượng công việc nặng nề và tương lai nghề nghiệp bấp bênh.

Đối với họ, thời gian nhận trợ cấp không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là quãng nghỉ cần thiết để chuẩn bị cho một lựa chọn nghề nghiệp khác.

Việc số người trẻ chọn hưởng trợ cấp thay vì lao động khiến gánh nặng tài khóa ngày càng lớn. Số liệu của Bộ lao động Hàn Quốc (MEL) cho thấy chỉ riêng tháng 9/2025, tổng chi cho trợ cấp thất nghiệp đã vượt 1,1 nghìn tỷ Won, tháng thứ tám liên tiếp vượt mốc 1 nghìn tỷ Won, chuỗi dài nhất từ trước tới nay.

Trong bối cảnh dân số già nhanh và thị trường việc làm co cụm, chi phí này có nguy cơ trở thành gánh nặng bền vững cho hệ thống phúc lợi quốc gia.

Cùng lúc đó, gian lận và lợi dụng trợ cấp lại trở thành chủ đề nóng. Tính đến tháng 8, tổng giá trị các vụ xử lý gian lận tiền trợ cấp thất nghiệp lên tới 23 tỷ Won với 17.246 trường hợp, trong đó chỉ có 66,3% số tiền được thu hồi.

Tổng giá trị yêu cầu gian lận đã tăng từ 28,2 tỷ Won năm 2021 lên 32,2 tỷ Won năm 2025, bao gồm các trường hợp bị bắt quả tang đang đi nghỉ mát ở nước ngoài nhưng vẫn khai báo tìm việc tại Hàn Quốc.

Thậm chí, nhiều "mẹo" hướng dẫn cách nghỉ việc đúng quy trình để dễ dàng nhận trợ cấp còn được chia sẻ công khai trên mạng xã hội. Quan ngại về tính ỷ lại của giới trẻ khi chính sách trợ cấp quá tốt vô tình khuyến khích hành vi thụ động ngày càng được nhắc đến.

Áp lực cải cách

Theo Koreatimes, các chuyên gia đồng thuận rằng Hàn Quốc sẽ phải cải cách hệ thống trợ cấp để đảm bảo tính bền vững. Đề xuất đang được xem xét bao gồm hạ mức trợ cấp tối thiểu, thắt chặt điều kiện hưởng, kéo dài thời gian đóng bảo hiểm bắt buộc và giảm mạnh trợ cấp cho những người nhận lặp lại nhiều lần.

Tuy nhiên, việc siết chặt một chính sách mang tính an sinh cao luôn kéo theo tranh luận về bảo vệ người lao động yếu thế, đối tượng thật sự cần những trợ cấp thất nghiệp này, nhất là trong bối cảnh thị trường việc làm chưa có dấu hiệu phục hồi rõ rệt.

Câu chuyện thanh niên ồ ạt hưởng trợ cấp thất nghiệp không chỉ phản ánh một chính sách phúc lợi đang gặp vấn đề mà còn hé lộ thực trạng sâu hơn của xã hội Hàn Quốc: công việc chất lượng giảm dần, áp lực lao động cao và triển vọng nghề nghiệp không rõ ràng đối với thế hệ trẻ.

Việc lựa chọn nghỉ việc thay vì gắn bó dài hạn không đơn giản là hành vi hưởng lợi từ hệ thống, mà còn là dấu hiệu cảnh báo về một thị trường lao động đang mất dần sức hấp dẫn.

Trong lúc các nhà hoạch định chính sách tranh luận về cải cách, một câu hỏi lớn hơn vẫn treo lơ lửng: làm thế nào để lao động trẻ không chỉ quay lại thị trường việc làm, mà còn cảm thấy việc đi làm thực sự đáng để nỗ lực?

*Nguồn: Koreatimes, SCMP, BI