Gỡ 'treo' cho Bình Quới - Thanh Đa phải chọn đúng nhà đầu tư chiến lược

Đầu tháng 1/2026, TP.HCM thông tin lựa chọn nhà đầu tư chiến lược cho Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa . Trước đó, ngày 14/11/2025, HĐND TP.HCM đã ban hành Nghị quyết về Danh mục các khu đất thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án có sử dụng đất trên địa bàn. Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa sẽ đấu thầu trong giai đoạn 2025 - 2026.

Xóa "treo" cho bán đảo Thanh Đa

Ghi nhận ở thời điểm hiện tại, trên bán đảo Thanh Đa, các tuyến đường nhỏ hẹp, xuống cấp; các dịch vụ đô thị cao cấp gần như vắng bóng, trái ngược hoàn toàn với vị trí của khu vực rất gần với trung tâm TP.HCM .

Nhiều năm qua, TP.HCM đã liên tục tháo gỡ cho Bình Quới - Thanh Đa thông qua điều chỉnh quy hoạch, thay đổi mô hình phát triển hoặc lựa chọn nhà đầu tư. Tuy nhiên, các giải pháp này đều dừng lại.

Tháng 7/2025, UBND TP.HCM đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 với khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa , với tổng diện tích quy hoạch khoảng 423 ha, chưa bao gồm diện tích mặt nước. Phạm vi nghiên cứu rộng 549,4 ha, trong đó 125,79 ha là mặt nước sông Sài Gòn. Đây là khu vực có quỹ đất lớn hiếm hoi còn sót lại trong khu vực nội đô.

Theo định hướng, nơi đây sẽ phát triển thành khu đô thị sinh thái - du lịch đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và xã hội, kết hợp các vùng chức năng như trung tâm đô thị cao tầng, công viên ngập nước, nhà ở, văn phòng, khách sạn, dịch vụ thương mại và văn hóa ven sông.

Khu vực này cũng sẽ tạo lập các vùng cảnh quan sinh thái tự nhiên, giảm mật độ xây dựng, tăng diện tích không gian xanh, hướng tới sự phát triển bền vững và hài hòa với đặc điểm địa hình đặc thù của bán đảo.

Dự kiến, khu đô thị mới này sẽ đón khoảng 54.000 cư dân.

Phải chọn đúng đầu tư chiến lược

Trả lời Báo Điện tử VTC News , TS, KTS Ngô Viết Nam Sơn - Chuyên gia quy hoạch và kiến trúc cho rằng, việc TP.HCM khởi động lại quá trình lựa chọn nhà đầu tư chiến lược cho Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa là một bước đi cần thiết, nhưng điều quan trọng hơn nằm ở cách lựa chọn đúng khái niệm “nhà đầu tư chiến lược”.

Ông cho rằng, lâu nay khái niệm này thường bị giản lược, thậm chí bị hiểu sai, khi nhiều nơi chỉ nhìn vào năng lực tài chính, mà chưa đặt đúng vai trò của nhà đầu tư trong toàn bộ chuỗi phát triển đô thị.

“Nhà đầu tư chiến lược không chỉ là người có tiền. Đó phải là chủ thể có đủ uy tín để huy động nguồn lực, đủ năng lực tham gia ngay từ khâu hình thành quy hoạch, đủ khả năng tổ chức phát triển dự án quy mô lớn. Quan trọng nhất là có cam kết gắn bó lâu dài với dự án, từ quy hoạch, xây dựng cho đến vận hành", TS Ngô Viết Nam Sơn phân tích.

Theo ông, nếu thiếu một nhà đầu tư như vậy, các dự án đô thị lớn dễ rơi vào vòng luẩn quẩn. Quy hoạch được lập ra nhưng không khả thi, hoặc được điều chỉnh liên tục để “chiều” nhà đầu tư đến sau, dẫn đến kéo dài thời gian và làm mất cơ hội phát triển.

TS Ngô Viết Nam Sơn nhấn mạnh, một trong những sai lầm phổ biến trong phát triển đô thị là làm quy hoạch chi tiết khi chưa có sự tham gia thực chất của nhà đầu tư chiến lược.

“Quy hoạch không chỉ để phục vụ nhu cầu dân sinh, mà còn phải đủ hấp dẫn để thu hút đầu tư. Nếu làm xong quy hoạch chi tiết rồi mới đi tìm nhà đầu tư, khả năng thất bại là rất cao. Đây là bài học thấy rõ ở nhiều dự án", ông nói.

Ông cho rằng, ở giai đoạn quy hoạch phân khu (1/2000), thành phố vẫn còn không gian để định hướng tổng thể. Tuy nhiên, khi bước sang quy hoạch chi tiết (1/500) - giai đoạn làm căn cứ cấp phép xây dựng, thì vai trò của nhà đầu tư chiến lược là yếu tố then chốt, quyết định việc quy hoạch có đi vào đời sống hay không.

TS Ngô Viết Nam Sơn dẫn chứng khu đô thị Phú Mỹ Hưng như một ví dụ điển hình cho việc lựa chọn đúng nhà đầu tư chiến lược. Thành công của Phú Mỹ Hưng không đến từ việc quy hoạch đẹp trên bản vẽ, mà đến từ việc có một nhà đầu tư theo dự án suốt nhiều thập kỷ, kiên trì đúng định hướng ban đầu và liên tục nâng cấp chất lượng đô thị theo thời gian.

“Một khu đô thị không thể được xây dựng trong vài năm. Đó là quá trình kéo dài hàng chục năm. Nếu nhà đầu tư chỉ nhìn vào lợi nhuận ngắn hạn, hoặc chỉ tham gia một giai đoạn rồi rút lui, thì rất khó để tạo ra một không gian sống bền vững", ông nhấn mạnh.

Đặt Bình Quới - Thanh Đa trong bối cảnh mới của TP.HCM , khi không gian phát triển đô thị đã được mở rộng thêm Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng bán đảo này cần được tái định vị vai trò. Không gia tăng mật độ xây dựng, Bình Quới - Thanh Đa cần trở thành một không gian đô thị chất lượng cao, ưu tiên không gian xanh và không gian công cộng ven sông.

“Thanh Đa là khu vực nội thành, có lợi thế lớn về sông nước. Giá trị lớn nhất không nằm ở việc xây bao nhiêu nhà, mà nằm ở việc tạo ra không gian xanh, không gian công cộng, góp phần cải thiện môi trường sống cho cả thành phố", ông phân tích.

Nếu TP.HCM lựa chọn đúng nhà đầu tư chiến lược và thiết lập được kỷ luật quy hoạch ngay từ đầu, Bình Quới - Thanh Đa hoàn toàn có thể trở thành một mô hình phát triển đô thị ven sông mới.