Những ngày gần đây, Bảo tàng Hà Nội đón lượng lớn người dân đến tham quan triển lãm giới thiệu Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Nhiều người dành thời gian theo dõi các mô hình, bản đồ quy hoạch với mong muốn hình dung diện mạo Thủ đô trong tương lai.
Theo định hướng được công bố, quy hoạch xác định xây dựng Hà Nội theo quan điểm “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm của quá trình phát triển. Cấu trúc đô thị sẽ được tổ chức theo mô hình “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, đồng thời lựa chọn sông Hồng là trục cảnh quan, sinh thái và văn hóa chủ đạo, đóng vai trò quan trọng trong tổ chức không gian toàn đô thị.
Tại khu vực tầng 4 của Bảo tàng Hà Nội, sơ đồ minh họa không gian trục sông Hồng cùng các bản vẽ mặt cắt đô thị thu hút nhiều người dừng lại theo dõi. Những hình ảnh này phác họa định hướng phát triển dọc hai bên bờ sông trong tương lai với hệ thống công viên, quảng trường, không gian công cộng và các công trình điểm nhấn được bố trí hài hòa với cảnh quan tự nhiên.
Theo quy hoạch , khu vực bãi giữa sông Hồng cùng các bãi sông tiếp giáp khu vực nội đô sẽ được ưu tiên phát triển thành hệ thống công viên cây xanh, không gian vui chơi, giải trí và các quảng trường quy mô lớn.
Đây được xem là hướng phát triển nhằm gia tăng diện tích không gian xanh, mở rộng không gian công cộng phục vụ người dân.
Đặc biệt, trên đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, quy hoạch định hướng xây dựng 10 công viên với các chủ đề khác nhau như công viên thể dục thể thao sinh thái, công viên nghệ thuật tái sinh, công viên du thuyền, công viên giải trí ven sông và công viên văn hóa nông nghiệp. Mỗi công viên được định hướng phát triển theo chức năng riêng, góp phần hình thành chuỗi không gian văn hóa, sinh thái và dịch vụ dọc sông Hồng.
Bên cạnh đó, quy hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển không gian đô thị hai bên bờ sông theo hướng tạo dựng các điểm nhấn mang tính biểu tượng về văn hóa và sáng tạo của Thủ đô, qua đó phát huy giá trị của dòng sông trong quá trình phát triển đô thị
Theo đồ án được công bố, quy hoạch Hà Nội được xây dựng theo các giai đoạn đến năm 2035, năm 2045 và tầm nhìn sau năm 2065. Mục tiêu hướng đến là đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, thành phố toàn cầu, nằm trong nhóm các thủ đô có chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc ở mức cao trên thế giới.
Đồ án cũng đánh dấu sự chuyển đổi trong tư duy phát triển khi định hướng Hà Nội theo mô hình chùm đô thị liên kết vùng, với 9 cực tăng trưởng chiến lược, 9 trung tâm đa chức năng và 9 trục động lực phát triển, thay cho mô hình phát triển tập trung trước đây.
Về tổ chức không gian đô thị, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình đa tầng, đa lớp, kết hợp không gian ngầm, không gian trên cao và các khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Trong khi đó, khu vực nội đô lịch sử tiếp tục được tái cấu trúc với các định hướng dành cho vùng Hồ Gươm, khu phố cổ, khu phố Pháp, Hồ Tây và trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Ở lĩnh vực hạ tầng, thành phố đặt mục tiêu xây dựng mạng lưới đường sắt đa cấp dài khoảng 1.200 km, trong đó hệ thống đường sắt đô thị chiếm khoảng 979 km. Cùng với đó là hoàn thiện các tuyến vành đai, trục hướng tâm, phát triển giao thông đường thủy và quy hoạch thêm một cảng hàng không quốc tế ở phía Nam.
Đối với khu vực nông thôn, quy hoạch định hướng chuyển từ quy hoạch điểm dân cư sang quy hoạch không gian phát triển cấp xã tích hợp đa chức năng. Mô hình “làng trong phố, phố trong làng” sẽ được thúc đẩy gắn với phát triển làng nghề, du lịch OCOP, mở rộng không gian xanh và từng bước xây dựng đô thị thông minh dựa trên dữ liệu thời gian thực và trí tuệ nhân tạo.