Theo tờ “Tin tức Hải quân” (Naval News) của Mỹ, việc bầu trời và vùng biển gần Ukraine tràn ngập máy bay và tàu mặt nước không người lái đang bắt đầu thách thức vị thế lãnh đạo của Hải quân Nga trên Biển Đen, bất chấp họ vẫn là lực lượng quân sự mạnh nhất trong vùng biển này.
Các nhà phân tích Mỹ tin rằng, Hải quân Nga vẫn chưa giải quyết được vấn đề về sự thống trị này và giành lại vị thế lãnh đạo không thể tranh cãi trong khu vực.
Naval News chỉ ra, các vấn đề của Nga ở Biển Đen dường như sâu sắc và mang tính hệ thống hơn so với những biểu hiện bên ngoài mà người ta thường thấy, ví dụ như việc các tàu chiến của Hạm đội Biển Đen phải rút khỏi các căn cứ ở bán đảo Crimea, về các căn cứ sâu trong lãnh thổ Nga.
Đây không chỉ đơn thuần là vấn đề về những tổn thất tiềm tàng hay những thất bại tạm thời, mà là một sự thay đổi cơ bản trong cán cân quyền lực, đặt ra câu hỏi về chính sự hiện diện của Hải quân Nga trong vùng biển giáp với Ukraine và nhiều quốc gia thuộc NATO.
“Trong khi Nga thống trị Biển Đen vào năm 2022, tình hình hiện nay đã thay đổi hoàn toàn: Ukraine dù không có lực lượng hải quân chính quy, đã thiết lập được luật chơi mới và tước đoạt quyền tự do hành động của hải quân Nga”, bài báo nêu rõ.
Hiện nay, các tàu chiến của Hạm đội Biển Đen không còn có thể hoạt động hoàn toàn an toàn ở phía Tây Biển Đen và vùng nước gần bờ biển Ukraine. Bất kỳ sự hiện diện nào ở đó đều tiềm ẩn nguy cơ bị tấn công cao, cả bằng tên lửa, tàu mặt nước và máy bay không người lái hải quân.
Điều này có nghĩa là Hải quân Nga đã không còn thực hiện được các chức năng chính của mình: Gây áp lực lên bờ biển Ukraine, giám sát hoạt động hàng hải của Ukraine và các quốc gia NATO, đồng thời hỗ trợ hỏa lực cho các hoạt động quân sự khác, cả trên biển và trên bộ.
Rõ ràng, động lực chính của sự thay đổi là sự xuất hiện và sử dụng rộng rãi máy bay không người lái hải quân, vốn cũng không ngừng cải thiện tiềm năng tấn công và độ chính xác.
Chính quyền Ukraine đã dựa vào chiến lược bất đối xứng, trong đó các phương tiện rẻ tiền và số lượng lớn như UAV có thể gây thiệt hại cho các trang, thiết bị đắt tiền và phức tạp hơn như các chiến hạm hạng nặng của Hải quân Nga.
Tác giả bài viết là chuyên gia H.I. Sutton nhấn mạnh, không chỉ chiến thuật chiến đấu đang thay đổi, mà cả chiến lược tấn công và phòng thủ cũng như vậy; đồng thời, tính kinh tế cũng đóng vai trò không nhỏ trong sự thay đổi của chiến lược hải quân.
Điều này đã làm thay đổi logic của chiến tranh hải quân: Các tàu lớn trở nên dễ bị tổn thương, chi phí phòng thủ tăng lên và các lợi thế truyền thống của một lực lượng hải quân lớn đang bị xói mòn.
Bài viết dẫn lời một nhà phân tích chuyên ngành hải quân của Nga cho biết, bất chấp những nỗ lực thích ứng, Hạm đội Biển Đen vẫn chưa thể đáp trả hiệu quả mối đe dọa này, khiến các hoạt động của họ bị hạn chế và dĩ nhiên là mặt trận trên biển trở thành điểm yếu nhất trong Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine.
Chuyên gia H.I. Sutton kết luận: Biển Đen là một lưu vực khép kín và việc đưa tàu chiến vào vùng biển này thông qua các tuyến đường thủy nội địa hoặc từ bên ngoài vào sẽ gặp nhiều khó khăn cả từ chính trị đến kỹ thuật.
Do đó, Lực lượng Hải quân Nga sẽ phải giải quyết vấn đề cấp bách này một cách nhanh chóng và nga y lập tức, nếu không muốn Hạm đội Biển Đen bị vô hiệu hóa hoàn toàn.