Hàng trăm doanh nghiệp và xe buýt TP.HCM dùng khí thiên nhiên có thể... ngừng hoạt động?

Chưa thể ký gia hạn hợp đồng do chưa đủ thông tin về nguồn cung

Theo PV GAS D, doanh nghiệp cung cấp khí thiên nhiên ở Việt Nam qua các hình thức khí thấp áp qua đường ống, LNG, CNG , với khối lượng khí tiêu thụ hàng năm trên 1 tỉ Sm³ từ nguồn khí trong nước và nhập khẩu. PV GAS D sở hữu và vận hành hệ thống phân phối khí thiên nhiên trên toàn quốc. Hơn 23 năm qua, doanh nghiệp đã cung cấp an toàn, ổn định hơn 13 tỉ Sm³ khí làm nhiên liệu cho hơn 130 nhà máy hộ tiêu thụ qua hệ thống đường ống và cho khách hàng sản xuất CNG để vận chuyển khí đến các hộ tiêu thụ xa hệ thống đường ống.

"PV GAS D luôn tuân thủ cam kết và quy định hợp đồng mua bán khí thiên nhiên với khách hàng. Trước tình hình các nguồn khí trong nước hiện nay đã vào giai đoạn suy giảm mạnh, theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công thương, hằng năm, nguồn khí thiên nhiên của PV GAS được ưu tiên cung cấp cho sản xuất điện, nếu cần thiết có thể giảm sản lượng khí cấp cho các hộ tiêu thụ khác nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Do đó, trên nguyên tắc đảm bảo cơ sở thực hiện hợp đồng, giai đoạn vừa qua, PV GAS D chưa thể ký kết gia hạn hợp đồng mua bán khí với khách hàng sản xuất CNG khi chưa đủ thông tin đảm bảo về nguồn khí cung cấp", PV GAS D thông tin.

ẢNH: KMN

Theo nội dung văn bản số 803 của PV GAS D gửi khách hàng trước đó, các hợp đồng mua bán khí giữa hai bên sẽ hết hiệu lực vào thời điểm 24 giờ ngày 31.12.2025 và PV GAS D sẽ chấm dứt giao nhận khí, đồng thời đề nghị KMN "chủ động phương án nhiên liệu thay thế".

Ngày 24.12, trong thông cáo báo chí, Công ty CP kinh doanh Khí miền Nam (KMN) cho biết, việc ngừng cung cấp khí của PV GAS D khiến KMN và khách hàng CNG của KMN bao gồm gần 500 xe buýt công cộng tại TP.HCM cùng hàng trăm doanh nghiệp công nghiệp đang sử dụng CNG đứng trước nguy cơ phải ngừng hoạt động từ ngày 1.1.2026.

Trong thực tế, PV GAS - công ty mẹ của PV GAS D là đơn vị duy nhất được Nhà nước giao nhiệm vụ thu gom, vận chuyển và phân phối khí từ các mỏ khí tại Việt Nam. Do đó, theo KMN, việc "tự tìm phương án thay thế" trong vòng 13 ngày (kể từ này PV GAS D gửi văn bản là 18.12) là không khả thi.

Khí miền Nam: không có lựa chọn thay thế

KMN cho rằng, tại Việt Nam không tồn tại bất kỳ nguồn cung khí thiên nhiên thương mại nào khác ngoài hệ thống do PV GAS quản lý. Việc chấm dứt cung cấp khí trong điều kiện độc quyền tuyệt đối này đặt KMN và các khách hàng đang sử dụng CNG vào tình thế không có lựa chọn thay thế về mặt kỹ thuật và thương mại.

Hiện KMN đang nhận từ PV GAS D tại khu công nghiệp Mỹ Xuân (Phú Mỹ) và Hiệp Phước (TP.HCM) để nén thành CNG . KMN đang cung cấp CNG cho nhiều doanh nghiệp sản xuất trong các lĩnh vực thép, kim loại, gạch men, gốm sứ, thủy tinh, thực phẩm và dệt nhuộm, nhiều doanh nghiệp đầu tư nước ngoài… đồng thời cung cấp nhiên liệu cho gần 500 xe buýt công cộng tại TP.HCM. Riêng năm 2024, KMN đã cung cấp khoảng 146 triệu Sm³ CNG , phục vụ hàng trăm khách hàng trong các khu công nghiệp tại TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Cần Thơ... Đa số khách hàng nằm xa hệ thống đường ống khí, phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn CNG do KMN cung cấp. Nếu nguồn khí bị cắt, hoạt động sản xuất sẽ bị gián đoạn, chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng và giao thông công cộng có nguy cơ tê liệt.

ẢNH: KMN

Trong thông cáo báo chí, KMN cũng cho biết, từ ngày 26.8 - 18.12, công ty đã gửi 6 văn bản liên tiếp đề nghị PV GAS và PV GAS D gia hạn hợp đồng mua bán khí nhằm đảm bảo hoạt động liên tục cho doanh nghiệp và khách hàng nhưng không nhận được phản hồi thỏa đáng; ngày 6.11, KMN đã gửi đơn phản ánh, kiến nghị đến Ủy ban Cạnh tranh quốc gia về vấn đề này. Trong khi Ủy ban Cạnh tranh quốc gia chờ thông tin cung cấp từ PV GAS thì ngày 18.12 PV GAS D có văn bản 803 về việc ngừng cung cấp khí thiên nhiên để sản xuất CNG cho KMN.

Đáng lưu ý, theo KMN, tháng 11 vừa qua, Petrovietnam đã ban hành văn bản số 10821 chỉ đạo PV GAS xem xét, giải quyết dứt điểm các vướng mắc để tránh ảnh hưởng đến uy tín của Tập đoàn. Tuy nhiên, cho đến nay, việc chỉ đạo này vẫn chưa được thực hiện trên thực tế. KMN thông tin thêm, PV GAS cũng đã trả lời KMN rằng việc gia hạn hợp đồng là trách nhiệm của KMN và PV GAS D, nhưng không đưa ra giải pháp cụ thể để xử lý vấn đề trong khi PV GAS là đơn vị duy nhất nắm nguồn khí.