Hàng trăm nghìn tấn hàng của Việt Nam vừa đổ bộ Campuchia: Được mệnh danh ‘cứu tinh’ cho láng giềng, nước ta có sản lượng 8 triệu tấn mỗi năm

Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong tháng 8/2025, xuất khẩu phân bón của nước ta đạt hơn 204 nghìn tấn với trị giá hơn 93 triệu USD, tăng 13,6% về lượng và tăng 15,1% về kim ngạch so với tháng trước đó. Lũy kế trong 8 tháng đầu năm 2025, phân bón Việt Nam đã thu về hơn 624 triệu USD với hơn 1,5 triệu tấn, tăng 29% về lượng và tăng 30,4% về kim ngạch so với 8T/2024.

Giá xuất khẩu bình quân đạt 415 USD/tấn, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm 2024.

Phân bón của Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang thị trường Campuchia , chiếm 32,5% về lượng và chiếm 31,3% về kim ngạch trong tổng xuất khẩu phân bón của cả nước. Kể từ đầu năm đến nay, nước ta xuất sang láng giềng gần 500 nghìn tấn hàng với trị giá hơn 195 triệu USD, tăng 33% về lượng và tăng 28% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Giá trung bình 399 USD/tấn, giảm 4% so với cùng kỳ.

Đứng thứ 2 là thị trường Hàn Quốc với hơn 109 nghìn tấn, trị giá hơn 45 triệu USD, giảm 11% về lượng và giảm 12% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024. Giá bình quân 411 USD/tấn, tương đương với mức giá của cùng kỳ năm trước.

Malaysia là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của phân bón Việt Nam với hơn 93 nghìn tấn, trị giá gần 40 triệu USD, tăng 11% về lượng và tăng 21% về kim ngạch. Giá tăng 10% so với cùng kỳ, tương ứng 420 USD/tấn.

Đối với ngành phân bón Việt Nam, Campuchia đóng vai trò là khách hàng lớn nhất trong nhiều năm qua. Trước đó trong năm 2024 vừa qua, Campuchia đã mua 592.121 tấn phân bón từ Việt Nam, tăng 1,4% so với năm 2023. Giá trị xuất khẩu đạt 240,82 triệu USD, giá trung bình 406,7 USD/tấn giảm 3,6% về giá so với năm 2023.

Trên thị trường Campuchia hiện có sản phẩm phân bón của nhiều công ty phân bón, trong đó có các công ty lớn như Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền, Công ty Phân bón Quốc tế Năm sao và Công ty Đạm Phú Mỹ, Công ty Bảo vệ thực vật An Giang.

Đặc biệt, Campuchia là thị trường trọng điểm trong xuất khẩu của Đạm Cà Mau bởi nhu cầu tiêu thụ phân bón không ngừng tăng trưởng liên tục với tốc độ cao qua các năm. Theo dữ liệu của Chứng khoán An Bình, nhu cầu tiêu thụ ure hàng năm của Campuchia ở mức 380.000 - 410.000 tấn, phân DAP là từ 250.000 - 280.000 tấn/năm, và phân NPK là từ 260.000 - 300.000 tấn/năm.

90% nhu cầu tiêu thụ ure của Campuchia là ure hạt đục, tập trung tại các vùng nông nghiệp trọng điểm như khu vực Biển Hồ và các tỉnh giáp ranh. Trong khi đó, Đạm Cà Mau hiện là doanh nghiệp phân bón Việt Nam duy nhất sản xuất được loại sản phẩm này.

Sản lượng phân bón của Việt Nam đáp ứng khoảng 8 triệu tấn/năm, trong khi nhu cầu trong nước ước tính trên 11 triệu tấn, bao gồm cả phân bón vô cơ và hữu cơ. Việt Nam có sự mất cân đối trong cơ cấu sản xuất, dẫn đến tình trạng dư thừa một số loại phân bón nhưng lại thiếu hụt ở các loại khác.

Thời gian gần đây, việc xuất khẩu ure từ Việt Nam đã bị cạnh tranh gay gắt bởi nguồn hàng ure từ một số quốc gia như Indonesia, Malaysia, Brunei…, nơi các nhà sản xuất không phải chịu thuế xuất khẩu 5% như Việt Nam.

Vì vậy, mức thuế suất thuế xuất khẩu 5% như hiện nay đã làm giảm đi cơ hội kinh doanh, giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh của các nhà sản xuất trong nước, đồng thời giảm năng lực cạnh tranh của các nhà sản xuất ure tại Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng Bộ Tài chính cần xem xét trình Chính phủ áp thuế suất thuế xuất khẩu phân bón ure là 0% để góp phần tháo gỡ những bất cập nêu trên trong chính sách thuế nhằm hỗ trợ các nhà sản xuất và đồng thời cũng chính là hỗ trợ nông dân.