Ảnh minh họa
Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 tiếp tục giữ được đà tăng trưởng dương với kim ngạch đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Đà tăng đến từ sự phục hồi của một số thị trường châu Á , tăng trưởng mạnh của tôm hùm và tín hiệu tích cực ở một số sản phẩm tôm chế biến, giá trị gia tăng.
Tuy nhiên, đằng sau kết quả này là xu hướng trái chiều giữa các thị trường giữa các thị trường, trong bối cảnh ngành tôm toàn cầu vẫn chịu tác động từ lạm phát, tồn kho cao, cạnh tranh giá và rủi ro thương mại gia tăng.
Dù xuất khẩu phục hồi, ngành tôm Việt Nam vẫn đối mặt với sức ép cạnh tranh rất lớn từ Ecuador , Ấn Độ và Indonesia. Bên cạnh đó, căng thẳng tại Trung Đông đang khiến chi phí vận tải biển tăng trở lại và thời gian giao hàng kéo dài hơn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn làm gia tăng rủi ro cho các đơn hàng xuất khẩu trong thời gian tới.
Dự báo trong tháng 5 và các tháng tiếp theo, xuất khẩu tôm Việt Nam vẫn có cơ hội duy trì tăng trưởng nhờ nhu cầu khá tốt từ Trung Quốc và sự ổn định của các thị trường như Nhật Bản, Anh hay khối CPTPP.
Tuy nhiên, thị trường Mỹ nhiều khả năng vẫn chưa thể phục hồi nhanh do tồn kho cao, sức mua yếu và rủi ro thương mại kéo dài. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, ngành tôm Việt Nam sẽ phải tập trung nhiều hơn vào chế biến sâu, tối ưu chi phí, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững để giữ lợi thế cạnh tranh trong thời gian tới.
Bộ Thương mại Mỹ (DOC) mới đây đã ban hành kết luận sơ bộ trong đợt rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) lệnh áp thuế chống bán phá giá đối với tôm nước ấm đông lạnh của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ trong giai đoạn từ 1/2/2024 đến 31/1/2025.
Hai bị đơn bắt buộc được DOC xác định mức thuế chống bán phá giá là 6,3% và 10,76%; 27 doanh nghiệp nhận mức thuế suất riêng rẽ là 7,56%. 132 doanh nghiệp không chứng minh được điều kiện hưởng thuế suất riêng rẽ tiếp tục nhận mức thuế suất toàn quốc 25,76%. Kết luận sơ bộ này trước mắt sẽ làm gia tăng chi phí và rủi ro thương mại đối với các doanh nghiệp xuất khẩu tôm sang Mỹ, đặc biệt là các doanh nghiệp đang chịu mức thuế riêng rẽ cao hơn kỳ vọng hoặc rơi vào nhóm thuế suất toàn quốc.
Trong thời gian tới, các hiệp định thương mại tự do như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)... tiếp tục tạo dư địa để doanh nghiệp Việt Nam gia tăng lợi thế cạnh tranh nếu biết tận dụng tốt quy tắc xuất xứ, ưu đãi thuế và đáp ứng yêu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, sự thiếu hụt nguồn cung ở một số khu vực, đặc biệt đối với các loài cá thịt trắng, nhuyễn thể và một số dòng thủy sản chất lượng cao cũng đang tạo thêm không gian cho hàng thủy sản Việt Nam mở rộng thị phần.