Thị trường nhôm toàn cầu đang bước vào một giai đoạn biến động hiếm thấy khi các tổ chức giao dịch hàng hóa và ngân hàng lớn đồng loạt phát đi cảnh báo về cú sốc nguồn cung nghiêm trọng nhất kể từ năm 2000, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn mạnh dòng chảy nguyên liệu qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược của thế giới.
Theo Mercuria, tập đoàn giao dịch hàng hóa có trụ sở tại Thụy Sĩ, quy mô gián đoạn hiện tại đã đủ để được xem là một “thiên nga đen” của thị trường kim loại cơ bản – một biến cố hiếm gặp nhưng có sức ảnh hưởng cực lớn. Ông Nick Snowdon, chuyên gia phân tích hàng hóa của Mercuria, nhận định đây có thể là cú sốc nguồn cung đơn lẻ lớn nhất mà thị trường kim loại cơ bản từng chứng kiến trong kỷ nguyên hậu năm 2000.
Nguyên nhân chính đến từ khu vực Vùng Vịnh, nơi đang cung cấp khoảng 9% sản lượng nhôm toàn cầu. Một số nhà máy luyện nhôm lớn đã buộc phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng, trong khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị tắc nghẽn nghiêm trọng, khiến chuỗi cung ứng nguyên liệu đầu vào và kim loại thành phẩm đồng loạt chịu sức ép.
Mercuria ước tính thị trường có thể thiếu hụt ít nhất 2 triệu tấn nhôm vào cuối năm nay, trong khi tổng lượng tồn kho nhôm toàn cầu hiện chỉ nhỉnh hơn 3 triệu tấn. Điều này đồng nghĩa phần đệm an toàn của thị trường đang bị thu hẹp nhanh chóng, khiến bất kỳ cú sốc bổ sung nào cũng có thể đẩy giá lên mạnh hơn nữa.
Diễn biến thực tế đã phản ánh lo ngại đó khi giá nhôm tăng lên mức cao nhất trong 4 năm. Các chuyên gia cảnh báo nếu xung đột Mỹ - Iran kéo dài và luồng hàng qua Hormuz tiếp tục bị hạn chế, mức thiếu hụt có thể còn lớn hơn dự báo hiện tại.
Không chỉ Mercuria, JPMorgan cũng cho rằng thị trường nhôm đang tiến gần tới một “điểm không thể quay đầu”, với nguy cơ bước vào giai đoạn thiếu hụt kéo dài ngay cả khi tuyến vận tải qua Hormuz sớm được khôi phục. Trong khi đó, Goldman Sachs đánh giá đây là một trong những cú sốc nguồn cung kim loại lớn nhất trong nhiều thập kỷ.
Nhôm là vật liệu thiết yếu trong sản xuất ô tô, máy bay, thiết bị điện, hạ tầng năng lượng và công nghiệp quốc phòng, vì vậy bất kỳ cú sốc nào đối với nguồn cung cũng có thể tạo hiệu ứng dây chuyền lên nhiều ngành sản xuất toàn cầu, từ chi phí đầu vào đến giá hàng hóa thành phẩm. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng, kim loại và logistics cùng lúc chịu áp lực, thị trường hàng hóa thế giới đang đứng trước một biến số lớn mới.