Kỳ tích cắt 'đỉnh', giảm giá xăng dầu

3 lớp công cụ "hạ nhiệt" giá xăng dầu

Bộ Công thương đánh giá, 2026 là năm xảy ra những biến động chưa từng có trên thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu Brent trước xung đột quân sự Mỹ - Iran là 98,96 USD/thùng, sau đó có thời điểm lên 118,35 USD/thùng, tăng 67% đẩy giá xăng dầu trong nước lập đỉnh chưa từng có.

ẢNH: BÁO CÔNG THƯƠNG

Cụ thể, giá dầu diesel vọt từ 19.279 đồng/lít (trước ngày 5.3) lên mức kỷ lục 44.788 đồng/lít vào ngày 3.4. Cùng thời điểm, giá xăng E10RON 95 cũng lập đỉnh ở mức 33.840 đồng/lít tại kỳ điều hành ngày 24.3.2026.

Trước áp lực lớn từ thị trường thế giới, Bộ Công thương phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá linh hoạt và 3 lớp công cụ được kích hoạt đồng thời nên đỉnh giá xăng dầu được cắt kịp thời trước khi lan sang sản xuất, đời sống.

Ở lớp tài chính, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu lần đầu tiên được chi sử dụng sau hơn 3 năm đã "xả" hơn 5.418 tỉ đồng ngay trong quý 1. Để "tiếp sức" cho quỹ, ngày 27.3, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 69/NQ-CP bổ sung 8.000 tỉ đồng tạm ứng từ ngân sách, đây là lần đầu tiên ngân sách nhà nước tạm ứng trực tiếp cho quỹ để bình ổn giá xăng dầu .

Lớp công cụ thứ hai là chuỗi các đợt giảm thuế quy mô lớn liên tiếp được ban hành để giữ giá xăng dầu trong nước ổn định. Ngay từ ngày 9.3.2026, Nghị định số 72/2026/NĐ-CP đưa thuế nhập khẩu ưu đãi xăng dầu về 0%. Sau đó, Nghị quyết số 19/2026/QH16 ngày 12.4 của Quốc hội cho phép áp mức thuế bảo vệ môi trường 0 đồng/lít, miễn thuế giá trị gia tăng (VAT) và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%.

Đặc biệt, gần đây nhất, ngày 31.10, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng là 0%, áp dụng có hiệu lực từ ngày 1.11.2026 đến hết ngày 31.3. 

Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, cho rằng chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt này giúp giảm từ 1.500 - 1.700 đồng/lít xăng, dầu sẽ tác động tích cực để kiểm soát lạm phát cuối năm.

Trước đó, ngày 31.10, cho ý kiến thảo luận tại Quốc hội về điều hành giá xăng dầu , Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cả năm 2026 đã miễn, giảm thuế khoảng 240.000 tỉ đồng, gia hạn khoảng 120.000 tỉ đồng, tổng cộng hỗ trợ khoảng 360.000 tỉ đồng để giữ ổn định nền kinh tế trước cú sốc giá xăng dầu năm 2026.

Giá xăng dầu Việt Nam thấp hơn nhiều nước

Cũng theo Bộ Công thương, tính từ đầu năm đến ngày 1.10, sau 45 kỳ điều hành, Việt Nam đã đưa giá xăng trong nước về thấp hơn mức ngày 26.2, trước khi xảy ra xung đột quân sự Mỹ - Iran: xăng E5RON 92 là 19.359 đồng/lít so với 19.523 đồng/lít; giá xăng RON 95 là 19.916 đồng/lít so với 20.151 đồng/lít.

Đến ngày 26.10, giá xăng bán lẻ của Việt Nam chỉ bằng khoảng 63%, giá dầu diesel khoảng 68% bình quân thế giới. Giá xăng thấp nhất trong 16 nền kinh tế so sánh, thấp hơn Thái Lan khoảng 35%, thấp hơn Trung Quốc khoảng 28%, bằng 50% giá xăng Lào. 

Năm 2025, giá xăng bán lẻ tại Việt Nam bình quân khoảng 0,735 USD/lít, bằng khoảng 56% bình quân thế giới 1,31 USD/lít. Cả trước cú sốc lẫn sau đỉnh giá năm 2026, giá xăng trong nước đều duy trì ở mức thấp so với thế giới.

Chia sẻ tại diễn đàn An ninh năng lượng - Khơi thông nguồn lực, nâng cao tự chủ, tạo động lực tăng trưởng, do Bộ Công thương tổ chức ngày 10.11, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh, việc chủ động "cắt đỉnh" giá xăng dầu không chỉ giữ vững ổn định vĩ mô mà còn đặt nền móng cho chiến lược nâng cao năng lực tự chủ năng lượng quốc gia.

Từ bài học điều hành trong cú sốc giá xăng dầu năm nay, đại diện lãnh đạo Bộ Công thương yêu cầu, chuyển mạnh từ ứng phó sự việc sang chủ động quản trị rủi ro; đa dạng hóa thị trường, nguồn và tuyến vận tải nhập khẩu dầu thô. Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cũng yêu cầu nghiên cứu xây dựng lộ trình nâng mức dự trữ xăng dầu quốc gia.

Thông tin tại diễn đàn, đại diện Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết, tập đoàn đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 gia tăng trữ lượng 15 - 20 triệu tấn quy dầu mỗi năm, đưa 20 mỏ, công trình vào khai thác. 

Petrovietnam đang phối hợp nghiên cứu kho dự trữ dầu thô và xăng dầu tại Nghi Sơn, bổ sung phần còn thiếu của dự trữ quốc gia để hướng tới mục tiêu 90 ngày nhập ròng, góp phần đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước.

Giá xăng dầu hôm nay 11.11 áp dụng theo quyết định điều hành của liên bộ Công thương - Tài chính từ 15 giờ ngày 5.11. Cụ thể, giá xăng E5RON 92 không cao hơn 20.898 đồng/lít. Giá xăng E10RON 95 không cao hơn 21.156 đồng/lít. Giá dầu diesel không cao hơn 28.696 đồng/lít. Giá dầu mazut không cao hơn 22.000 đồng/kg.