Lãi suất tiết kiệm neo cao, hút tiền vào ngân hàng

Lãi suất duy trì trên 9%/năm, hút lượng tiền gửi lên kỷ lục

Cách đây 2 ngày, chị Hoàng Ân (ngụ P.Phú Nhuận, TP.HCM) đáo hạn lại sổ tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng tại một ngân hàng (NH) thương mại thì vẫn nhận được lãi suất 9,1%/năm, cao hơn nhiều so với mức lãi suất đầu kỳ. Mức lãi suất này có giảm nhẹ so với giữa tháng 8 khi chị được NH chào là 9,3%/năm nhưng đây vẫn là mức rất cao so với giữa năm nay.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Trên nhiều hội nhóm, nhân viên tín dụng chào mời khách hàng gửi tiết kiệm và đưa ra mức lãi suất lên đến 9,2 - 9,4%/năm khá phổ biến. Thậm chí, tùy vào số tiền gửi nếu ở mức đủ lớn tùy mỗi nhà băng, khách hàng cá nhân có thể thỏa thuận riêng lãi suất với mức cao hơn lên đến 9,5%/năm.

Khảo sát cho thấy một số NH đang công bố các chương trình khuyến mãi dành cho khách hàng gửi tiết kiệm với các cơ hội trúng quà giá trị cao như vàng, căn hộ hàng tỉ đồng cũng thu hút được sự quan tâm của người có tiền nhàn rỗi. Lãi suất tiết kiệm liên tục đi lên trong thời gian qua và neo ở mức cao đã đẩy lượng tiền gửi của người dân vào hệ thống NH tăng mạnh.

NH Nhà nước vừa công bố lượng tiền gửi khách hàng cá nhân gửi vào hệ thống các tổ chức tín dụng tiếp tục tăng mạnh trong tháng 7. Cụ thể, lượng tiền gửi của người dân trong tháng 7 tăng 152.000 tỉ đồng so với tháng trước, lên 11,22 triệu tỉ đồng. Đây là lượng tiền gửi cao nhất từ trước đến nay. So với cuối năm vừa qua, lượng tiền gửi của khách hàng cá nhân tăng 8,56%, tương đương số tiền tăng thêm 885.000 tỉ đồng. Đây là tháng thứ 9 liên tiếp lượng tiền gửi giữ nhịp tăng. Trước đó, tháng 10.2025 là lần đầu tiên hệ thống NH ghi nhận tiền gửi của người dân vượt 10 triệu tỉ đồng và tăng liên tục cho đến nay. Ngược lại, các tổ chức kinh tế giảm tiền gửi vào NH trong tháng 7 khoảng 131.000 tỉ đồng, đưa lượng tiền gửi xuống 6,24 triệu tỉ đồng. Điều này khiến tốc độ tăng tiền gửi của khối tổ chức kinh tế xuống 0,98%, tương đương số tiền tăng thêm chỉ còn 60.000 tỉ đồng so với cuối năm trước.

TS Huỳnh Thanh Điền, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, nhận định: Lãi suất neo cao từ 9% trở lên là nguyên nhân chính giúp hệ thống NH thu hút được lượng tiền gửi kỷ lục của người dân. Bởi thực tế, để đầu tư sinh lời được trên 9%/năm hiện nay cũng hơi khó. Đối với cá nhân, các kênh đầu tư truyền thống như bất động sản, chứng khoán hay vàng đều đang khó. Khi các kênh đầu tư không thể sinh lời, thậm chí độ rủi ro gia tăng thì dòng tiền nhàn rỗi sẽ tạm thời trú ẩn vào NH.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), thừa nhận trong vài tháng qua không có kênh đầu tư nào mang lại hiệu quả cao cho đa số cá nhân. Thị trường bất động sản thanh khoản kém, giá một vài phân khúc đang đi xuống. Thị trường chứng khoán đi ngang về chỉ số nhưng rất nhiều cổ phiếu liên tục giảm giá, làm nản lòng nhà đầu tư. Riêng vàng, nếu như năm trước luôn thu hút được dòng vốn vì giá liên tục tăng thì hiện nay sau đợt lao dốc có hồi phục trở lại nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với đầu năm. Chính vì vậy, khi lãi suất tiết kiệm lên cao thì dòng vốn chảy vào NH là tất yếu.

Thêm nguồn vốn cung cấp cho nền kinh tế

Theo NH Nhà nước, đến ngày 28.8, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt gần 20,5 triệu tỉ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. Trong khi đó, lượng tiền gửi của khách hàng cá nhân hết tháng 7 tăng 8,56%. Như vậy tốc độ tiền gửi vẫn đang thấp hơn tốc độ tiền cho vay ra của các NH. Điều này tương đương các NH vẫn phải tìm cách thu hút tiền gửi của người dân để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.

Ông Nguyễn Thế Minh phân tích: Xu hướng lãi suất tiết kiệm ở mức cao vẫn sẽ tiếp tục diễn ra từ nay đến cuối năm khi nhu cầu huy động vốn của các NH vẫn cao. Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong năm nay, nhu cầu vốn để thực hiện các dự án rất lớn. Nhưng thị trường vốn của VN vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu này và nguồn vốn được cung cấp cho doanh nghiệp, tổ chức chủ yếu vẫn từ kênh NH. Khi lãi suất ở mức cao, người dân sẽ tiếp tục tìm đến NH để gửi tiền.

"Xu hướng lãi suất cao đang diễn ra trên toàn cầu chứ không chỉ riêng ở VN. Mới đây, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất thêm 25 điểm phần trăm (0,25%) sau hơn 3 năm và phát tín hiệu sẽ có thêm một lần tăng nữa nhằm nỗ lực kiềm chế lạm phát. Trước đó, NH Trung ương châu Âu đã tăng lãi suất và mới nhất là hôm qua, NH Trung ương Nhật Bản (BOJ) cũng nâng lãi suất tham chiếu từ 1% lên 1,25% - mức lãi suất cao nhất trong vòng 31 năm. Trong đó, việc Fed nâng lãi suất sẽ tác động đến chính sách hối đoái của nhiều nước, bao gồm VN. Áp lực với tỷ giá USD/VND gia tăng và do vậy, dư địa để kéo giảm mặt bằng lãi suất ở VN đi xuống không có nhiều", ông Nguyễn Thế Minh nhấn mạnh. Tuy nhiên, ở một khía cạnh khác, ông Minh cho rằng khi lượng tiền gửi vào NH lên cao, giúp giảm áp lực về thanh khoản cho các nhà băng. Như vậy cuộc đua huy động sẽ không còn diễn ra mạnh và cũng có thể lãi suất sẽ giảm nhẹ.

Theo TS Huỳnh Thanh Điền, nhiều NH trung ương đồng loạt tăng lãi suất do lạm phát vẫn ở mức cao thì VN không thể đứng ngoài xu hướng này. Hơn nữa, Fed tăng lãi suất cũng gây áp lực lên tỷ giá hối đoái trong nước. Đáng chú ý, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 8 tháng năm 2026 tăng 4,45%, gần chạm mức trần mà Quốc hội đã phê duyệt ở mức 4,5%. Như vậy lạm phát cả năm có thể vượt mục tiêu đề ra. Cộng chung nhiều yếu tố thì lãi suất sẽ khó giảm trong năm nay. Lãi suất tiết kiệm cao thì lãi suất cho vay của các NH cũng sẽ ở mức cao. Nhưng vay với lãi suất cao thì không còn lãi, lại dẫn đến câu chuyện rủi ro bị nợ xấu...

"Lãi suất vay cao thì các cá nhân muốn mua nhà hay hộ kinh doanh muốn làm ăn, doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn kinh doanh cũng sẽ không dám vay mà co cụm hơn. Người có chút tiền thì gửi trong NH lấy lãi là an toàn nhất. Vì vậy, xét về một góc độ nào đó, tiền chảy vào NH sẽ giúp hệ thống này cung ứng vốn cho nền kinh tế. Nhưng nếu kéo dài lâu cũng không phải là tốt, nhất là mặt bằng lãi suất quá cao khiến cộng đồng doanh nghiệp gặp khó. Chính phủ vẫn phải tạo điều kiện hơn nữa, tạo động lực cho người dân, nhất là hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ mạnh dạn làm ăn", ông Điền lưu ý.