Láng giềng Việt Nam âm thầm tích trữ 135 nghìn tấn 'vàng lỏng' mỗi ngày: Xây kho dự trữ gần 300 triệu tấn, mua nhiều hơn mức tiêu thụ, chuyện gì đang xảy ra?

Mặc dù không công bố dữ liệu tồn kho như Mỹ, nhưng thông qua việc theo dõi sản lượng nội địa, lượng dầu nhập khẩu và tỷ lệ lọc dầu , giới phân tích có thể ước tính được rằng lượng dầu đang được bơm vào các kho dự trữ chiến lược và thương mại của Trung Quốc đang ở mức cao kỷ lục.

Từ tháng 3 đến nay, Trung Quốc đã duy trì lượng nhập khẩu dầu ở mức cao liên tục, dù nhu cầu thực tế trong nước không có dấu hiệu tăng mạnh. Thay vào đó, theo Frédéric Lasserre - Giám đốc phân tích toàn cầu tại tập đoàn Gunvor, quốc gia này đã tích trữ gần 1 triệu thùng (khoảng 135 nghìn tấn) mỗi ngày kể từ mùa xuân.

Dữ liệu từ hãng theo dõi tàu biển Vortexa cho thấy phần lớn mức tăng trưởng nhập khẩu không đến từ nhu cầu lọc dầu , mà là từ các đợt mua vào để dự trữ. Trong quý III/2025, lượng tồn kho tại các nhà máy lọc dầu nhà nước bắt đầu chững lại, trong khi các kho tư nhân ở Sơn Đông - nơi tập trung các nhà máy lọc dầu nhỏ, vẫn tiếp tục đầy lên nhờ nguồn cung ổn định từ Iran.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là Luật Năng lượng mới được Trung Quốc ban hành hồi tháng 1/2025, với mục tiêu tăng cường an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh các kho SPR (dự trữ chiến lược quốc gia) đã đầy khoảng 60%, chính phủ Trung Quốc đã trao trách nhiệm tích trữ dầu cho các công ty tư nhân, thúc đẩy họ giữ mức tồn kho dầu ở mức cao, qua đó trở thành đối tác chiến lược dài hạn trong hệ sinh thái năng lượng.

IEA cho biết Trung Quốc cũng đang lên kế hoạch xây dựng 11 kho dầu mới trong 2 năm tới, với tổng sức chứa lên đến 169 triệu thùng, tương đương 2 tuần nhập khẩu dầu thô của nước này.

Trong khi đó, một số nguồn tin trong ngành cho biết, Trung Quốc thực chất đang nhắm đến mục tiêu dự trữ tương đương 6 tháng nhập khẩu dầu , tức khoảng 2 tỷ thùng (khoảng 270 triệu tấn).

Giới quan sát đưa ra nhiều lý do lý giải hành động “găm hàng” quy mô lớn này. Trước hết là yếu tố kinh tế, giá dầu kể từ đầu năm 2025 liên tục giảm do cung vượt cầu, khiến Trung Quốc tranh thủ mua vào số lượng lớn để tận dụng thời điểm giá thấp. Ngoài ra, lượng dầu giảm giá đến từ các nhà cung cấp bị cấm vận như Nga và Iran, những nước đang bán dầu với mức chiết khấu sâu cho người mua ít ỏi còn lại, trong đó Trung Quốc là khách hàng lớn nhất.

Ngoài ra, việc Washington vẫn duy trì sức ép trừng phạt với Moscow và Tehran khiến rủi ro gián đoạn nguồn cung là điều không thể bỏ qua. Trong bối cảnh đó, tăng dự trữ dầu là hành động hợp lý nhằm củng cố an ninh năng lượng.

Thậm chí, có những phân tích “xa hơn” cho rằng Trung Quốc đang chuẩn bị đối phó với rủi ro xung đột tiềm tàng hoặc lệnh cấm vận năng lượng, trong trường hợp xảy ra biến động nghiêm trọng tại eo biển Hormuz hoặc các tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược khác.

Tuy nhiên, Robin Mills, CEO Qamar Energy, cho rằng những giả định về một cuộc xung đột gần kề “khó có khả năng xảy ra sớm”.

Vortexa dự đoán tốc độ tích trữ dầu của Trung Quốc sẽ bắt đầu chững lại từ quý IV/2025, nhất là khi sức chứa hiện tại không còn nhiều chỗ trống cho các đợt gom hàng quy mô lớn. Nếu không có thêm kho mới được vận hành trong thời gian ngắn, nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc sẽ sớm quay về mức phản ánh đúng nhu cầu thực tế.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm đó, chiến lược gom dầu giá rẻ của Trung Quốc đã góp phần giữ giá dầu thế giới dao động trong vùng 60-70 USD/thùng, bất chấp sức ép nguồn cung tăng từ cả OPEC+ lẫn các nước ngoài khối.

Tham khảo Oilprice