'Làng số' ở Tuyên Quang

Lên mạng đổi đời, tháng thu nhập nghìn đô

Ngày 30.4, mạng xã hội, giới truyền thông xôn xao bởi sự kiện UBND xã Lâm Bình (Tuyên Quang ) công bố Đề án làng sáng tạo nội dung số Lâm Bình gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030 và ra mắt sản phẩm du lịch trải nghiệm: Một ngày làm YouTuber.

ẢNH: UBND XÃ LÂM BÌNH CUNG CẤP

Lâm Bình là xã miền núi nhưng đang sở hữu "tài nguyên số" khiến nhiều địa phương mơ ước. Người dân tại đây sở hữu trên 50 kênh YouTube, TikTok sản xuất nội dung về đời sống vùng cao, phong tục tập quán, lao động sản xuất, ẩm thực dân tộc, cảnh quan thiên nhiên, trải nghiệm du lịch sinh thái và văn hóa truyền thống của đồng bào Tày, Dao, Mông. Trong đó, khoảng trên 20 kênh sở hữu lượng tương tác "khủng", thu hút hàng triệu lượt xem trong và ngoài nước như: Lý Thị Ca, Triệu Thị Thủy, Triệu Mai Hương, Dự Đông Bắc, Lý Phúc An, Highland Boy, Chúc Thị Dương…

Đổi đời nhờ lên mạng làm nghề sáng tạo nội dung là câu chuyện của chị Lý Thị Líu, nhà ở thôn Nà Khậu, chủ kênh YouTube Triệu Mai Hương có gần 220.000 người theo dõi, phần lớn là người nước ngoài. Líu cũng nằm trong số YouTuber theo đuổi mục tiêu "cày view ngoại" được các nền tảng trả tiền cao hơn so với view của khán giả trong nước.

Theo chị Líu, kênh được xây dựng từ năm 2022. Trước đó, công việc hàng ngày của chị Líu là làm ruộng, chăn nuôi thêm lợn gà. Khi nông nhàn, chị Líu đi bắt thêm cá, tôm để cải thiện thu nhập. Nhưng khi thấy địa phương có nhiều người kiếm được nhiều tiền từ nghề làm YouTuber, chị Líu quyết định đi học làm YouTuber. 

Nhờ sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của những người từng thành công, khoảng 3 tháng sau, chị Líu có sản phẩm đầu tiên, kênh Triệu Mai Hương chính thức lên sóng.

Cũng theo chị Líu, kênh YouTube Triệu Mai Hương chuyên quay video chủ đề: thu hoạch nông sản địa phương, giới thiệu về hành trình đem ra chợ tiêu thụ, chăm sóc vật nuôi, nấu các món ăn địa phương... Những nội dung này thu hút rất đông người nước ngoài ghé xem, bình luận.

Khảo sát trên kênh này cho thấy các video đều có phụ đề tiếng Anh. Người xem để lại bình luận đến từ khắp thế giới. Trong đó, nhiều video ghi lại cảnh chị Líu chăm đàn lợn, chế biến các món ăn từ thịt lợn thu hàng trăm nghìn người xem, có những video đạt 3,7 triệu lượt xem.

Đi theo xu hướng "cày view trong nước" kết hợp bán hàng, Dự Đông Bắc là tài khoản nổi tiếng với cư dân mạng trên khắp các nền tảng: Facebook, TikTok, YouTube. Hiện kênh Dự Đông Bắc trên Facebook có trên 179.000 người theo dõi, TikTok là trên 236.000 người theo dõi, còn trên YouTube cũng có trên 25.000 người theo dõi.

Chủ sở hữu kênh này là anh Quan Văn Dự, nhà ở thôn Bản Bon, xã Lâm Bình. Chia sẻ với chúng tôi, anh Dự tiết lộ thêm, tài khoản Facebook mang tên anh đang có hơn 235.000 người theo dõi. 

Trước khi đến với nghề này, anh Dự từng có 2 năm sống xa nhà, làm công nhân ở Bắc Ninh. Đam mê sáng tạo nội dung số , anh Dự quyết định trở về nhà, chọn chính bản làng, công việc nhà nông làm chất liệu để khởi nghiệp. Không có người hướng dẫn, anh Dự tự lên mạng học quay phim bằng điện thoại, học cách kể chuyện, tự dựng các video...

ẢNH: NVCC

"Trở về làm nghề sáng tạo nội dung sướng nhất là được gần gũi bố mẹ và thu nhập thì chắc chắn cao hơn lương công nhân, chỉ tính trên lượt xem các nền tảng đều đặn mỗi tháng hơn 1.000 USD", anh Dự tiết lộ.

Phát triển du lịch, tiêu thụ nông sản trên nền tảng số

Theo anh Quan Văn Dự, nghề sáng tạo nội dung mở ra nhiều cơ hội để giúp đỡ người dân địa phương tiêu thụ nông sản, thương lái không thể ép giá. Dẫn chứng mùa thu hoạch măng nứa, thương lái chỉ mua giá 15.000 đồng/kg nhưng anh Dự sẵn sàng thu mua giá cao hơn, hỗ trợ bà con bán hàng thông qua các nền tảng số. 

Không chỉ măng nứa, anh Dự đang hợp tác với UBND xã Lâm Bình để lên kế hoạch đẩy mạnh tiêu thụ các sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương.

Thống kê của UBND xã Lâm Bình cho thấy, năm 2024, tổng doanh thu từ các kênh YouTube, TikTok toàn xã đạt khoảng 41,5 tỉ đồng. Các cá nhân, đơn vị đã nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân 965,7 triệu đồng. 

Trong năm 2025, cộng đồng làm sáng tạo nội dung của xã đạt doanh thu hơn 40,7 tỉ đồng; nộp thuế vào ngân sách nhà nước đạt trên 896 triệu đồng. Đặc biệt, hoạt động sáng tạo nội dung số trên nền tảng số đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân. Một số cá nhân có thu nhập từ vài chục triệu đồng đến vài trăm triệu đồng mỗi tháng từ hoạt động sáng tạo nội dung và kinh doanh trên nền tảng số.

Ông Tô Viết Hiệp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND, Trưởng ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Lâm Bình, cho biết thông qua đề án thí điểm xây dựng Làng sáng tạo nội dung số , chính quyền địa phương luôn trân trọng, bảo vệ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để mỗi người dân, các gia đình tham gia kinh tế số .

"Chúng tôi luôn mong muốn mỗi người dân Lâm Bình, dù già hay trẻ, sẽ trở thành một "người kể câu chuyện bản làng". Không chỉ bán nông sản, mà còn quảng bá du lịch, văn hóa, thiên nhiên và con người Lâm Bình. 

Mục tiêu xa hơn nữa, không chỉ dừng lại ở các video quay sẵn, chúng tôi sẽ tổ chức những phiên "chợ số phát trực tiếp" (livestream) ngay tại nương rẫy, ngay tại bản làng để tạo ra nhiều việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân ngay tại quê hương", ông Hiệp nói.