Live Tiêu dùng phải là 'bệ đỡ' cho nền kinh tế tăng trưởng cao

Phát biểu khai mạc hội thảo , ông Lâm Hiếu Dũng, Phó tổng biên tập Báo Thanh Niên cho hay khi báo khởi động chuẩn bị cho cuộc hội thảo này vào đầu tháng 4, sức mua trong nền kinh tế đang có dấu hiệu sụt giảm. Chiến sự Trung Đông đã kéo tổng mức bán lẻ hàng hóa tháng 3 giảm 2,30% so với tháng trước. Ngay thời điểm đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 88 yêu cầu tập trung thúc đẩy thị trường trong nước và kích cầu tiêu dùng thông qua việc bảo đảm nguồn cung, bình ổn giá cả và đẩy mạnh cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam". Nghị quyết xác định, tiêu dùng trong nước là trụ cột quan trọng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của sản xuất nội địa để bảo đảm nguồn cung bền vững. Nhờ sự chỉ đạo kịp thời này và tác động của kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ và 30.4 - 1.5 kéo dài, sức mua tháng 4 đã hồi phục mạnh mẽ. Cũng giống như dịp Tết nguyên đán vừa rồi, sức mua trong nền kinh tế được hỗ trợ mạnh mẽ từ tiêu dùng cho kỳ nghỉ lớn nhất trong năm cũng như lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng vọt.

ẢNH: ĐỘC LẬP

Sau lễ tết, tiêu dùng có nguy cơ sụt giảm

Theo ông Lâm Hiếu Dũng, dù tính chung 4 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành đạt gần 2.600 tỉ đồng, tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước; ngay cả loại trừ yếu tố giá tăng 6,3%, sức mua của người dân vẫn tăng, cả về giá trị lẫn khối lượng hàng hóa, dịch vụ tiêu thụ. Nhưng nhìn theo từng tháng thì sức mua, vốn được ví như động cơ của nền kinh tế vẫn đang thiếu ổn định, vẫn trồi sụt. Có thể nhận thấy rất rõ, khi được gắn thêm "mô tơ" lễ, tết thì rất mạnh mẽ nhưng hết hội hè lại xìu xuống.

https://www.youtube.com/live/5sHM-NtOuQM

"Chúng ta chưa biết sau những kỳ nghỉ lễ sức mua sẽ diễn biến như thế nào nhưng đặt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều diễn biến khó lường, chiến sự Trung Đông vẫn tiếp tục căng thẳng, chi phí đầu vào tiếp tục tăng cao… Trong khi đó, với mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và cả giai đoạn từ nay đến năm 2030, khiến những người làm báo Thanh Niên không khỏi cảm thấy lo lắng", ông Dũng nhấn mạnh và chia sẻ: "Ở vai trò người tiêu dùng, cá nhân tôi cũng có tâm lý "phòng thủ", ưu tiên chi tiêu thiết yếu và cắt giảm bớt những khoản không cần thiết. Tôi nghĩ nhiều quý vị ở đây có lẽ cũng như vậy. Thậm chí, ngay cả với những người không bị ảnh hưởng thu nhập, nhưng tâm lý bất an cũng có thể khiến họ giảm bớt chi tiêu. Nếu tâm lý này lan rộng và chúng ta không có giải pháp kích cầu hiệu quả thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức mua, kéo theo đó là sản xuất và cuối cùng là ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế là hoàn toàn có thể xảy ra".

Ở góc độ vĩ mô, dù bức tranh kinh tế 4 tháng nhiều điểm sáng nhưng môi trường kinh doanh cũng đang có nhiều dấu hiệu đáng lo. Báo cáo của Cục Thống kê cho thấy, cộng đồng doanh nghiệp đang đối mặt với khó khăn rất lớn, đã có 108.885 doanh nghiệp không trụ nổi, rút lui khỏi thị trường, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Đặc biệt trong đó, số doanh nghiệp giải thể tăng mạnh, tới 15.190 doanh nghiệp, tăng 98,7%, tập trung chủ yếu ở quy mô dưới 10 tỉ đồng và thời gian hoạt động dưới 5 năm.

ẢNH: ĐỘC LẬP

Tiêu dùng nội địa phải là bệ đỡ cho kinh tế tăng trưởng cao

Cũng theo Phó tổng biên tập Báo Thanh Niên, nền kinh tế vẫn đang phải đối mặt với nguy cơ áp lực lạm phát khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 4 tháng đầu năm đã tăng 3,99%; lạm phát cơ bản bình quân tăng 3,89% so với cùng kỳ năm trước. Còn nếu tính riêng CPI tháng 4 đã tăng 5,46% so với cùng kỳ. Một yếu tố không thể bỏ qua đó là biến động cán cân thương mại. Xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh với tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu năm đạt 19,7%, song nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu đạt 28,7%, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 7,11 tỉ USD. Trong khi các chính sách về thuế quan, bảo hộ thương mại của các nền kinh tế lớn vẫn đang tiếp tục. Là nền kinh tế có độ mở lớn, thế giới hắt hơi là tác động ngay đến chúng ta.

Ông Lâm Hiếu Dũng nhấn mạnh, đặt trong bối cảnh này, tiêu dùng nội địa, một trong "tam mã" của tăng trưởng kinh tế càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Tiêu dùng nội địa buộc phải bứt lên để trở thành bệ đỡ cho mục tiêu tăng trưởng cao của đất nước. 

Với hơn 100 triệu dân, đóng góp khoảng 62% vào tăng trưởng GDP hàng năm, thị trường nội địa không chỉ là động lực tăng trưởng quan trọng mà cũng chính dư địa phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn quan trọng hiện nay. Báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho thấy, năm 2025, quy mô thị trường bán lẻ trong nước đã đạt khoảng 269 tỉ USD. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng trưởng từ 9 - 10% so với năm 2024. Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong 5 năm gần đây, ngoại trừ những biến động bất thường thời kỳ dịch bệnh. Con số này cho thấy nội lực mạnh mẽ của thị trường nội địa.

Không chỉ dừng lại ở vai trò tiêu thụ hàng hóa, thị trường nội địa phát triển còn góp phần nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế. Tại hội trường này năm 2025 chúng tôi đã có cuộc hội thảo "Xây dựng nền kinh tế tự lực tự cường" và đến bây giờ, chủ đề này vẫn còn nguyên giá trị. Việc chủ động nguồn cung trong nước, từ nguyên liệu đến phân phối, giúp giảm bớt phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro là nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết, nhất là trong bối cảnh địa chính trị thế giới ngày càng diễn biến khó lường. Đặc biệt, khi sức mua nội địa tiếp tục được duy trì, hệ thống phân phối được hoàn thiện và các nền tảng số phát huy hiệu quả, thị trường nội địa không chỉ là "trụ đỡ" của nền kinh tế mà còn trở thành bệ phóng giúp hàng Việt gia tăng sức cạnh tranh và mở rộng hiện diện trên thị trường khu vực.

Ở góc độ báo Thanh Niên, Phó tổng biên tập Lâm Hiếu Dũng gợi ý 2 vấn đề cùng thảo luận, giải đáp. Thứ nhất, muốn kích thích sức mua thì chất lượng hàng hóa phải tốt, giá cả phải phù hợp. Thế nhưng, chi phí của doanh nghiệp vẫn đang tăng, vậy phải hỗ trợ doanh nghiệp thế nào để giảm giá sản phẩm, phải làm gì để kiểm soát lạm phát, tăng thu nhập cho người dân… từ đó tăng sức mua trong nền kinh tế? Thứ hai, làm thế nào để tối ưu sức mua từ du lịch nói chung và lượng khách quốc tế đến Việt Nam nói riêng? 

"Chúng ta đang chứng kiến cầu tiêu dùng nội địa 4 tháng và sự tăng tốc ngành du lịch đóng góp quan trọng vào tăng trưởng khi lượng khách quốc tế đạt mốc ấn tượng 8,8 triệu lượt người, cao nhất của 4 tháng đầu năm từ trước đến nay. Nhưng chi tiêu của du khách tại Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn, vậy làm thế nào để tối ưu được khu vực này, tương xứng với nỗ lực mà chúng ta đang quyết liệt để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn?", ông Lâm Hiếu Dũng nêu vấn đề.