Dựa theo dữ liệu Bộ Tài chính Nga công bố ngày 9/7, ngân sách liên bang Nga trong tháng 6 thặng dư khoảng 279 tỷ rúp (3,7 tỷ USD). Đây là tháng đầu tiên trong năm 2026 Moscow ghi nhận thặng dư ngân sách, sau nhiều tháng liên tiếp thâm hụt. Nguồn thu từ dầu khí tăng 38% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi nguồn thu ngoài dầu khí cũng tăng khoảng 1/3, giúp bức tranh tài khóa ngắn hạn bớt u ám hơn.
Tuy nhiên, điểm sáng này được đánh giá là khó kéo dài. Cú nhảy vọt của nguồn thu phần lớn đến từ đợt tăng giá hàng hóa do chiến sự Trung Đông gây ra trong quý II.
Sau khi Iran và Mỹ ký dự thảo thỏa thuận hòa bình trong tháng 6, giá dầu Nga dùng để tính thuế đã giảm nhanh. Theo dữ liệu Bộ Kinh tế Nga, mức giá này giảm xuống còn 63,52 USD/thùng trong tháng 6, từ 86,52 USD/thùng của tháng 5 và 94,87 USD/thùng trong tháng 4. Điều đó đồng nghĩa nguồn thu ngân sách từ dầu khí trong tháng 7 nhiều khả năng sẽ yếu đi đáng kể.
Áp lực càng lớn hơn khi dầu Urals, loại dầu xuất khẩu chủ lực của Nga, đầu tháng 7 đã quay về mức giá trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát.
Theo dữ liệu từ Argus Media, dầu Urals tại các cảng phía tây Nga chỉ còn bình quân 41,66 USD/thùng, thấp hơn một nửa so với đỉnh giá trong tháng 4. Diễn biến này báo hiệu sức ép mới đối với ngân khố Điện Kremlin trong những tháng tới.
Trong khi nguồn thu có dấu hiệu hụt hơi trở lại, tốc độ chi tiêu của chính phủ Nga vẫn rất cao. Theo Bộ Tài chính Nga, chi ngân sách trong tháng 6 tăng 11% sau khi đã tăng tới 28% trong tháng 5. Tính chung 6 tháng đầu năm, chính phủ Nga đã chi khoảng 24.350-24.400 nghìn tỷ rúp, tương đương 55% kế hoạch chi cả năm. Con số này cho thấy dư địa để giảm tốc chi tiêu trong nửa cuối năm là rất hẹp, nhất là khi chi ngân sách của Nga thường tăng mạnh hơn vào những tháng cuối năm.
Đáng chú ý, chi cho các đơn hàng nhà nước trong nửa đầu năm tăng tới 47% so với cùng kỳ năm trước, trong khi gần 3/4 hạn mức mua sắm công của cả năm đã được sử dụng. Điều đó cho thấy kế hoạch cắt giảm chi tiêu quân sự lần đầu tiên kể từ khi chiến sự Ukraine nổ ra đang ngày càng xa tầm với. Theo ngân sách năm 2026, Nga từng dự kiến giảm khoảng 11% chi quốc phòng, còn tổng chi ngân sách chỉ tăng 4%, thấp hơn cả mức lạm phát dự kiến. Nhưng thực tế diễn ra hoàn toàn ngược lại.
Dù thâm hụt lũy kế đã thu hẹp nhẹ so với cuối tháng 5, mức thâm hụt ngân sách của Nga đến hết tháng 6 vẫn ở khoảng 5.731 nghìn tỷ rúp, tương đương 2,5% GDP, cao hơn đáng kể so với mục tiêu cả năm là 1,6% GDP.
Đây là mức chênh lệch lớn trong bối cảnh Bộ Tài chính Nga đang cố hướng tới một trạng thái “cân bằng cơ cấu”, tức thâm hụt không vượt quá chi phí trả nợ. Mục tiêu này được đặt ra nhằm giảm áp lực lạm phát từ tài khóa và tạo thêm không gian để Ngân hàng Trung ương Nga nới lỏng chính sách tiền tệ nhanh hơn.
Tuy nhiên, triển vọng đó gặp rủi ro. Ngân hàng Trung ương Nga tháng trước cảnh báo có thể phải tạm dừng chu kỳ nới lỏng lãi suất đã kéo dài một năm, do rủi ro lạm phát tăng lên cùng với sức ép từ chính sách tài khóa.
Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov cũng thừa nhận mục tiêu đưa ngân sách về thế cân bằng cơ cấu đã phải lùi lại vài năm, đồng thời cho biết thâm hụt năm nay sẽ lớn hơn dự kiến trước đó. Cuối tháng trước, Duma Quốc gia Nga còn thông qua các sửa đổi cho phép chính phủ tăng chi mà không cần quy trình phê duyệt như trước trong luật ngân sách.
Theo Yahoo Finance