Ngành công thương phía nam: Quy mô lớn, tiềm năng mạnh nhưng nhiều điểm nghẽn

Ngày 20.10, tại tỉnh Tây Ninh , Bộ Công thương và UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức Hội nghị "Ngành công thương các tỉnh, thành khu vực phía nam lần 11 - năm 2025".

Theo bà Phan Thị Thắng , Thứ trưởng Bộ Công thương , khu vực công thương phía nam hiện gồm TP.HCM, TP.Cần Thơ và 6 tỉnh là Đồng Nai, Tây Ninh , Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp và Cà Mau, với diện tích hơn 64.000 km² và dân số khoảng 41 triệu người - chiếm hơn 40% dân số Việt Nam.

ẢNH: B.B

Toàn vùng hiện có 2.303 chợ (chiếm hơn 28%) tổng số chợ trên cả nước; 517 siêu thị, 108 trung tâm thương mại; 5.301 cửa hàng tiện lợi và nhiều kho logistics hoạt động hiệu quả; nhiều địa phương đang triển khai các dự án trung tâm logistics, kho lạnh, kho trung chuyển nhằm hỗ trợ lưu thông hàng hóa và phát triển thương mại điện tử.

Đây cũng là vùng kinh tế năng động, đóng góp hơn 35% kim ngạch xuất khẩu, gần 47% tổng mức bán lẻ hàng hóa và là trung tâm công nghiệp - thương mại lớn nhất cả nước.

ẢNH: B.B

Theo báo cáo tại hội nghị, 9 tháng đầu năm 2025, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) các địa phương tăng cao, trong đó An Giang tăng 14,32%, Đồng Nai 14,03%, Tây Ninh 13,4%, Đồng Tháp 12,95% - vượt mức bình quân cả nước 9,1%. Toàn vùng có 150 cụm công nghiệp được thành lập với diện tích gần 7.900 ha, thu hút 1.176 dự án, tạo việc làm cho hơn 120.000 lao động. Hệ thống điện năng cung cấp hơn 72 tỉ kWh, đảm bảo đủ điện cho sản xuất và sinh hoạt. 

Bên cạnh đó, thương mại - dịch vụ của khu vực tiếp tục phục hồi mạnh; tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ khu vực đạt 2,93 triệu tỉ đồng, tăng 12,47% so với cùng kỳ, chiếm 46,8% cả nước. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu 9 tháng đầu năm đạt 124,9 tỉ USD, xuất siêu 18,1 tỉ USD là điểm sáng trong bức tranh thương mại quốc gia.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Phan Thị Thắng cũng cho rằng, bên cạnh thành tựu nổi bật, ngành công thương phía nam vẫn bộc lộ nhiều tồn tại. Công nghiệp hỗ trợ phát triển chậm, chưa hình thành chuỗi cung ứng khép kín. Nội lực sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào doanh nghiệp FDI; tỷ lệ nội địa hóa thấp. Một số cụm công nghiệp chưa hoàn thiện hạ tầng, chỉ 57% có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Chi phí logistics, tín dụng cao, cùng hạn chế trong chuyển đổi số khiến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp còn yếu.

Thứ trưởng Bộ Công Thương cũng nhận định, để "rộng đường phát triển", ngành công thương khu vực phía nam cần tập trung hơn nữa vào công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo, thương mại điện tử và logistics hiện đại; đồng thời tháo gỡ nút thắt về vốn, hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao - tạo nền tảng cho một cực tăng trưởng bền vững mới của Việt Nam.