Ngành học gây "dựng tóc gáy": Cả nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới chỉ có hơn 10 trường đào tạo, lương có thể lên tới 112 triệu

Trang cpnews đưa tin, Bộ Giáo dục Trung Quốc vừa chính thức phê duyệt việc thành lập một cơ sở đào tạo mới mang tên Đại học nghề Dân chính. Theo công bố ban đầu, khóa tuyển sinh đầu tiên của trường sẽ triển khai 5 chuyên ngành, trong đó gây chú ý nhất là ngành Quản lý tang lễ hiện đại.

Theo kế hoạch tuyển sinh, riêng chuyên ngành Quản lý tang lễ sẽ tuyển khoảng 120 sinh viên đến từ 16 tỉnh, thành trên toàn Trung Quốc ngay trong năm đầu tiên. Điều này đồng nghĩa với việc Trung Quốc lần đầu tiên có một chuyên ngành đào tạo về tang lễ ở bậc đại học, đánh dấu bước chuyển quan trọng của lĩnh vực vốn từ lâu bị xem là nhạy cảm và khó tiếp cận. Trước đó, giáo dục nghề tang lễ tại quốc gia này mới chỉ dừng lại ở hệ cao đẳng hoặc trường dạy nghề.

Thực tế, ngành liên quan đến tang lễ và an táng đã xuất hiện ở Trung Quốc hơn 20 năm trước. Tuy nhiên, trong suốt khoảng thời gian đó, cả nước chỉ có hơn 10 trường cao đẳng nghề tham gia đào tạo và người học sau khi tốt nghiệp chỉ nhận bằng cao đẳng nghề. Việc thành lập một trường đại học đào tạo trực tiếp, cấp bằng cử nhân được xem là bước đi mang tính chiến lược của chính phủ nhằm nâng tầm ngành nghề này, đồng thời thu hút thêm người trẻ gia nhập lĩnh vực đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng.

Vậy sinh viên sẽ học gì trong chuyên ngành Quản lý tang lễ?

Trong văn hóa phương Đông nói chung và Trung Quốc nói riêng, cái chết từ lâu là điều khiến nhiều người e dè, thậm chí né tránh. Tang lễ vì thế thường bị xem là ngành nghề “nhạy cảm”, ít được lựa chọn khi đứng trước ngã rẽ nghề nghiệp. Thế nhưng, dù xã hội hiện đại đến đâu, tang lễ vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là nghi thức tiễn đưa mà còn là cách để người sống bày tỏ sự tri ân, tưởng nhớ với người đã khuất. Sự ra đời của ngành quản lý tang lễ nhằm đào tạo đội ngũ chuyên nghiệp đáp ứng nhu cầu này.

Nghề quản lý tang lễ không đơn thuần là hỗ trợ tang quyến hay sắp xếp nghi lễ. Theo chia sẻ của những người trong ngành, sinh viên theo học chuyên ngành này sẽ được đào tạo bài bản về nhiều mảng kỹ thuật như ướp xác, bảo quản thi thể, chỉnh sửa và tạo hình khuôn mặt cho người đã mất, cũng như các công nghệ liên quan đến hỏa táng. Đây đều là những công việc đòi hỏi tay nghề cao và sự chuẩn xác tuyệt đối.

Bên cạnh đó, chương trình học còn bao gồm nhiều môn khiến không ít người bất ngờ. Từ toán học nâng cao đến văn hóa tang lễ, từ thư pháp truyền thống đến kỹ năng sử dụng Photoshop, từ nghệ thuật cắm hoa đến viết câu đối tang, tất cả đều được đưa vào giáo trình. Những nội dung tưởng chừng không liên quan này lại đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức một tang lễ trang trọng, chỉn chu và phù hợp với mong muốn của gia đình người đã khuất.

Trong các buổi học thực hành, sinh viên thường xuyên tham gia tổ chức lễ tưởng niệm hoặc mô phỏng một đám tang hoàn chỉnh. Mỗi người đảm nhận một vai trò khác nhau, từ người thân trong gia đình, người chủ lễ, đến nhân viên tiếp đón, đăng ký hay viết câu đối. Thông qua đó, sinh viên được rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống, giao tiếp và làm việc trong bối cảnh đòi hỏi sự nghiêm túc, tinh tế.

Không ít sinh viên thừa nhận rằng trước khi theo học, họ từng nghĩ quá trình hỏa táng chỉ đơn giản là đưa thi thể vào lò. Thực tế, việc vận hành lò hỏa táng phải tuân thủ quy trình đào tạo nghiêm ngặt, từ kiểm soát lượng không khí nạp vào đến việc phân chia các giai đoạn hỏa táng. Tất cả đều nhằm đảm bảo yếu tố kỹ thuật, an toàn và tính nhân văn.

Cơ hội việc làm thế nào?

Về cơ hội việc làm, ngành tang lễ hiện được đánh giá là có triển vọng cao hơn nhiều lĩnh vực khác. Hiện nay, Trung Quốc có khoảng 16 trường cao đẳng nghề đào tạo liên quan đến tang lễ. Trong suốt 20 năm qua, mỗi năm chỉ có khoảng 1.200 học viên tốt nghiệp, con số này vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội. Trong khi nhiều sinh viên các ngành khác chật vật tìm việc, lĩnh vực tang lễ lại rơi vào tình trạng thiếu nhân sự.

Ông Hà Chấn Phong, Trưởng khoa Đời sống và Văn hóa của Đại học nghề Dân chính, cho biết tỷ lệ sinh viên ngành này có việc làm sau tốt nghiệp đạt khoảng 95%. Theo ông, chỉ cần người học thực sự muốn theo nghề, áp lực tìm việc gần như không đáng kể.

Thu nhập trong ngành cũng có sự chênh lệch tùy khu vực. Tại các tỉnh, thành phố lớn như Thượng Hải, Bắc Kinh hay Chiết Giang, mức lương của nhân viên dịch vụ tang lễ khá cao, trong khi ở Hà Nam, An Huy hay Hà Bắc, thu nhập thấp hơn. Trung bình, các vị trí tiếp đón, đăng ký và hỗ trợ tang quyến có mức lương từ 4.000 đến 6.000 nhân dân tệ (khoảng 15 - 25,5 triệu đồng) mỗi tháng. Với những công việc chuyên môn cao như ướp xác hay làm đẹp cho thi thể, thu nhập có thể dao động từ 10.000 đến 30.000 nhân dân tệ (khoảng 33,6-112,8 triệu đồng), thậm chí cao hơn.

Dù vậy, ngành tang lễ vẫn đối mặt với không ít định kiến xã hội. Nhiều người làm nghề cho biết họ không nhận được sự ủng hộ từ gia đình, thậm chí gặp khó khăn trong các mối quan hệ cá nhân. Công việc cũng tạo ra những ảnh hưởng tâm lý nhất định do thường xuyên tiếp xúc với mất mát và đau buồn.

Chia sẻ về trải nghiệm của mình, Trương Thần Thần, một nhân viên tang lễ, kể rằng trong thời gian thực tập, cô từng bật khóc khi chứng kiến người nhà ôm tro cốt và gọi điện cho mẹ giữa nỗi đau quá lớn. Theo thời gian, tiếp xúc với quá nhiều hoàn cảnh tương tự khiến cô dần trở nên chai lì cảm xúc.

Dù còn nhiều rào cản, ông Hà Chấn Phong tin rằng với sự hỗ trợ từ chính phủ và sự thay đổi trong nhận thức xã hội, ngành quản lý tang lễ vẫn sẽ là một hướng đi tiềm năng trong tương lai và thu hút ngày càng nhiều sinh viên theo học.