Nghề truyền thống có thể trở thành một động lực kinh tế nếu được nhìn nhận đúng cách

Trong số tiếp theo của chương trình đối thoại Kiến tạo Đất nước - Tự hào Việt Nam, nhân vật chính không phải kỹ sư công nghệ, không phải chuyên gia tài chính, mà là một nghệ nhân kiêm doanh nhân gắn bó hàng chục năm với nghề kim hoàn. Xuất hiện giữa trường quay là ông Vũ Mạnh Hải, nghệ nhân ưu tú và người sáng lập Bảo Tín Mạnh Hải, một đại diện hiếm hoi của làng nghề bước ra khỏi mô hình sản xuất gia đình để xây dựng thương hiệu ở quy mô doanh nghiệp. Sự có mặt của ông đặt ra một câu hỏi thú vị: liệu văn hóa và nghề truyền thống có thể trở thành một trụ cột kinh tế trong tương lai hay không.

Tập phát sóng tới đây hứa hẹn mang lại cái nhìn rất khác về câu chuyện phát triển kinh tế dựa trên bản sắc Việt Nam. Khác với những cuộc thảo luận thiên về chính sách hay công nghệ thường thấy, cuộc trò chuyện với ông Hải bắt đầu từ những điều rất đời thường: bàn tay người thợ, lò nung, những sản phẩm thủ công gắn với văn hóa bản địa. Nhưng càng đi sâu, khán giả sẽ thấy ở đó không chỉ là câu chuyện gìn giữ truyền thống mà là một cách tiếp cận đầy lý tính về kinh tế.

Thủ công mỹ nghệ mang tiềm năng thúc đẩy phát triển kinh tế

Một trong những chủ đề chính được chương trình đặt ra là mục tiêu 1 triệu doanh nghiệp tư nhân vào năm 2030. Đây là chủ trương lớn của Chính phủ, nhưng phần lớn khán giả thường chỉ hình dung nó qua những lĩnh vực tăng trưởng nhanh như công nghệ, logistics hay dịch vụ tài chính. Xuất hiện trong bối cảnh đó, ông Hải mang đến một góc nhìn hoàn toàn khác: ngành thủ công mỹ nghệ, với hơn 5.000 làng nghề, có thể là một lực lượng đóng góp đáng kể nếu được chuyển đổi đúng cách. Trong chương trình, ông sẽ phân tích vì sao nhiều cơ sở sản xuất truyền thống có khả năng trở thành doanh nghiệp nhỏ và vừa, và đâu là các mắt xích đang bị bỏ trống khiến tiềm năng này chưa được khai phá.

Cũng trong tập này, khán giả sẽ được nghe ông Vũ Mạnh Hải bàn về thực trạng nhân lực trong lĩnh vực kim hoàn và mỹ nghệ. Đây là chủ đề ít khi được nhắc đến trên truyền thông, nhưng lại là chìa khóa để lý giải vì sao nghề truyền thống Việt Nam có thể vươn ra ngoài biên giới. Khán giả sẽ bất ngờ khi biết rằng rất nhiều thợ Việt đang làm việc cho các tập đoàn trang sức lớn trên thế giới. Câu chuyện đặt ra là Việt Nam có thể làm gì để thu hút lực lượng này trở về xây dựng ngành công nghiệp trong nước. Trong chương trình, ông Hải đưa ra đánh giá khá cụ thể về những điều kiện cần thiết để hình thành chuỗi giá trị trang sức tinh xảo trong nước, từ thiết kế đến xuất khẩu.

Số hóa doanh nghiệp truyền thống, bí kíp giữ nghề thời hiện đại

Một điểm đáng chú ý khác sẽ xuất hiện trong tập phát sóng sắp tới là cách ông Hải mô tả hành trình số hóa doanh nghiệp của mình. Dù xuất phát điểm là một cơ sở thủ công, Bảo Tín Mạnh Hải đã áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử, tiêu chuẩn hóa quy trình và đồng bộ trải nghiệm bán hàng trên toàn hệ thống. Khán giả sẽ thấy một ví dụ rất rõ ràng cho việc nghề truyền thống hoàn toàn có thể bước vào quỹ đạo công nghệ mà không đánh mất bản sắc. Câu chuyện này cũng mở ra thảo luận về việc ứng dụng công nghệ thông tin để tăng năng suất, giảm sai sót và chuẩn hóa hoạt động kinh doanh trong ngành thủ công mỹ nghệ, một lĩnh vực lâu nay thường bị xem là chậm thay đổi.

Chương trình cũng dành nhiều thời lượng cho câu chuyện thương hiệu, một mảng mà các doanh nghiệp làng nghề thường yếu nhất. Tại đây, MC sẽ đặt ra câu hỏi quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ trả lời: vì sao sản phẩm thủ công của Việt Nam đẹp, tinh xảo, nhưng số thương hiệu mạnh có thể vươn ra quốc tế lại không nhiều. Ông Hải phân tích lý do chính nằm ở tư duy còn thiên về sản xuất đơn lẻ và thiếu chiến lược kể câu chuyện thương hiệu. Theo hướng tiếp cận của ông, thương hiệu không phải hình thức trang trí mà là cách doanh nghiệp truyền tải chiều sâu văn hóa qua không gian cửa hàng, phong cách phục vụ và câu chuyện đằng sau sản phẩm. Tập phát sóng sẽ hé lộ những yếu tố mà ông cho là tối quan trọng để nâng tầm thương hiệu thủ công Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Một nội dung đáng chú ý khác là phần thảo luận về văn hóa trong chiến lược phát triển kinh tế. Đây là đoạn hội thoại nhiều cảm xúc nhất trong buổi ghi hình. Xuất phát từ phạm vi ngành nghề của mình, ông Vũ Mạnh Hải còn đưa ra góc nhìn rộng hơn về việc Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa cực kỳ lớn. Tuy nhiên, ông dự kiến phân tích rằng trụ cột này vẫn chưa được nhìn nhận đúng vai trò trong mô hình kinh tế quốc gia. Khán giả sẽ được thấy quan điểm của ông về việc văn hóa có thể trở thành nền tảng cho mô hình doanh nghiệp sáng tạo, du lịch trải nghiệm, và các ngành dịch vụ đi kèm nếu được tổ chức bài bản và có chiến lược quốc gia rõ ràng.

Điểm mấu chốt của tập này nằm ở cách một nghệ nhân nhìn kinh tế. Không phải bằng biểu đồ tăng trưởng hay thuật ngữ quản trị phức tạp, mà bằng việc chỉ ra rằng giá trị văn hóa khi được hệ thống hóa và hỗ trợ đúng cách có thể tạo nên sự bứt phá thật sự. Số tiếp theo của Kiến tạo Đất nước - Tự hào Việt Nam với sự tham gia của nghệ nhân ưu tú Vũ Mạnh Hải sẽ được phát sóng trong thời gian tới trên truyền hình HTV9 và các nền tảng trực tuyến của VCCorp. Khán giả có thể chờ đón những phân tích sắc sảo nhưng rất đời thường về làng nghề Việt, về cách xây dựng doanh nghiệp dựa trên bản sắc và về khả năng tạo ra giá trị kinh tế từ văn hóa - một hướng đi hứa hẹn mang lại nhiều suy ngẫm trong bối cảnh Việt Nam đang đặt mục tiêu phát triển kinh tế dựa trên những lợi thế riêng có của mình.