Nghỉ hưu năm 2026, đóng BHXH 10 năm, người lao động có được hưởng lương hưu?

Theo Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, điều kiện hưởng lương hưu đối với người lao động làm việc trong điều kiện bình thường là đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại Khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên.

Những người khi nghỉ việc có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên thì được hưởng lương hưu nếu đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 65 Luật BHXH số 41/2014/QH15 như: Đủ tuổi nghỉ hưu; Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi quy định và có từ đủ 15 năm trở lên làm công việc khai thác than trong hầm lò theo quy định của Chính phủ; Bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao

Như vậy, theo quy định hiện hành, điều kiện tối thiểu để hưởng lương hưu là đủ tuổi nghỉ hưu và có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên. Do đó, nếu người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng mới đóng BHXH 10 năm thì chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Trong trường hợp này, người lao động không bị mất quyền lợi, mà có thể lựa chọn các chế độ thay thế phù hợp theo quy định của pháp luật.

Hai lựa chọn thay thế lương hưu khi chưa đóng đủ 15 năm BHXH

Ngoài trợ cấp thất nghiệp, người lao động có thể chọn một trong hai chế độ sau:

Hưởng BHXH một lần

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 70 Luật BHXH 2024, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH, đã chấm dứt tham gia BHXH và có yêu cầu thì được hưởng BHXH một lần.

Mức hưởng:

- Trước năm 2014: 1,5 tháng × mức bình quân tiền lương × số năm đóng;

- Từ năm 2014 trở đi: 2 tháng × mức bình quân tiền lương × số năm đóng.

Ví dụ: Đóng BHXH từ 01/2016 đến 01/2026 (10 năm), mức bình quân 9,5 triệu đồng/tháng thì được hưởng BHXH một lần = 2 × 9.500.000 × 10 = 190.000.000 đồng.

Trợ cấp hàng tháng cho người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu

Căn cứ khoản 1 Điều 23 Luật BHXH 2024, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu, chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, không nhận BHXH một lần và có yêu cầu thì được hưởng trợ cấp hàng tháng từ chính phần đã đóng.

Theo Nghị định 176/2025/NĐ-CP, mức trợ cấp hưu trí xã hội hiện hành là 500.000 đồng/tháng.

Thời gian hưởng trợ cấp hàng tháng được tính theo công thức:

(Mức bình quân tiền lương × 2 × số năm đóng BHXH) / Mức trợ cấp hưu trí xã hội

Ví dụ: Lương bình quân: 9.500.000 đồng. Thời gian đóng: 10 năm

Thời gian hưởng = (9.500.000 × 2 × 10) / 500.000 = 380 tháng

Trong khi thời gian từ 57 tuổi đến 75 tuổi chỉ là 216 tháng, nên người lao động được hưởng mức trợ cấp hàng tháng cao hơn, cụ thể: 879.630 đồng/tháng (cao hơn mức trợ cấp hưu trí xã hội).

Lưu ý: Mức trợ cấp hưu trí xã hội có thể được điều chỉnh theo chính sách từng thời kỳ; Nếu người đang hưởng trợ cấp hàng tháng qua đời trước khi hưởng hết, thân nhân được nhận trợ cấp một lần cho thời gian còn lại và trợ cấp mai táng.