Ông Trump vừa cảnh báo tăng thuế với trùm xuất khẩu gạo của châu Á: Đang bị áp thuế 53%, là nhà cung cấp lớn thứ 2 cho Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cáo buộc Ấn Độ “bán phá giá” gạo vào thị trường Mỹ và cảnh báo sẽ áp thêm thuế nếu Washington xác định có hành vi cạnh tranh không công bằng.

Phát biểu được đưa ra trong cuộc họp tại Nhà Trắng với Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, các nghị sĩ và đại diện nông dân, khi ông Trump bày tỏ lo ngại rằng hàng nhập khẩu giá rẻ từ châu Á đang gây thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp nội địa.

Trả lời câu hỏi của Tổng thống, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khẳng định Ấn Độ không được hưởng ưu đãi thuế quan đối với gạo và Mỹ vẫn đang xử lý các nội dung liên quan đến thỏa thuận thương mại song phương. Tuy vậy, ông Trump cho rằng thuế quan mới có thể “giải quyết vấn đề trong hai phút”, hàm ý tiếp tục sử dụng công cụ thuế để bảo vệ nông dân Mỹ trước tình trạng giá nông sản sụt giảm.

Cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh gạo Ấn Độ vào Mỹ vốn đã chịu mức thuế thực tế khoảng 53%. Ngay sau tuyên bố của ông Trump, giá dự trữ gạo ghi nhận xu hướng điều chỉnh, phản ánh lo ngại rằng dòng chảy thương mại có thể bị gián đoạn nếu căng thẳng thuế quan leo thang.

Dữ liệu nhập khẩu cho thấy thị phần gạo của Ấn Độ tại Mỹ hầu như không thay đổi trong bảy năm qua. Phân tích của Moneycontrol cho thấy thị phần này chỉ nhích nhẹ từ 25,6% năm 2017 lên 25,9% năm 2024, dù tổng kim ngạch nhập khẩu gạo của Mỹ đã tăng hơn gấp đôi lên 1,6 tỷ USD. Ngược lại, Thái Lan vẫn duy trì vị trí chi phối với gần 55% thị phần, còn Trung Quốc đã tăng thị phần từ 1,3% lên 3,5%.

Sự hiện diện của Ấn Độ trên thị trường Mỹ chủ yếu tập trung vào các dòng sản phẩm đặc thù như gạo basmati hạt dài, gạo hữu cơ xay xát và gạo đồ, nơi nước này giữ vai trò dẫn đầu. Tuy nhiên, ở những phân khúc quan trọng khác như gạo thơm, gạo hạt ngắn và hạt trung bình, Ấn Độ chỉ nắm tỷ trọng nhỏ, trong khi Thái Lan và các nước châu Mỹ lại áp đảo. Điều này lý giải vì sao thị phần của Ấn Độ giữ ổn định dù nhu cầu gạo nhập khẩu tăng mạnh.

Cơ cấu xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ cũng thay đổi đáng kể. Gạo hạt dài không phải basmati tăng mạnh từ 119 triệu USD năm 2017 lên khoảng 333 triệu USD năm 2024, trong khi gạo hỗn hợp tăng hơn gấp đôi. Ngược lại, xuất khẩu gạo basmati giảm xuống còn khoảng 11,2 triệu USD, cho thấy sự suy yếu của mặt hàng truyền thống trong bối cảnh thị hiếu tiêu dùng Mỹ dịch chuyển sang các loại gạo phổ thông.

Động thái gia tăng sức ép thuế quan của ông Trump diễn ra cùng thời điểm Nhà Trắng công bố gói hỗ trợ 12 tỷ USD cho nông dân nhằm giảm bớt ảnh hưởng của lạm phát và chi phí sản xuất tăng cao. Giới phân tích nhận định chính sách thương mại với Ấn Độ sẽ tiếp tục trở thành điểm nóng trong thời gian tới.