Theo South China Morning Post ngày 2/11, chuyên gia hàng không Trung Quốc Xia Xiaofeng đã công bố nghiên cứu về hiện tượng hư hỏng sớm ở một số cánh tuabin áp suất cao (HPT) thuộc động cơ GE GEnx do GE Aerospace của Mỹ sản xuất.
Đây là dòng động cơ được sử dụng trên nhiều máy bay thân rộng Boeing 787 Dreamliner, một trong những mẫu máy bay chủ lực phục vụ các đường bay quốc tế tầm xa.
Nghiên cứu cho thấy một số cánh tuabin có thể xuất hiện vết nứt sau khoảng 1.000 chu kỳ bay, sớm hơn dự kiến. Trong một số trường hợp, tình trạng hư hỏng còn dẫn đến mất vật liệu trên bề mặt cánh tuabin.
Theo tác giả, đội bay Boeing 787 của một hãng hàng không đã ghi nhận 5 lần phải tháo động cơ do các khiếm khuyết liên quan đến cánh tuabin áp suất cao thuộc phiên bản Phase 2 và Phase 2+.
Các trường hợp được ghi nhận đều xuất hiện hiện tượng mất vật liệu ở khu vực giữa những lỗ làm mát trên bề mặt lồi của cánh turbine.
Phát hiện này đặt các hãng hàng không trước bài toán khó về chi phí và bảo dưỡng. Việc thay thế hoặc tháo động cơ để kiểm tra có thể làm gián đoạn hoạt động khai thác, trong khi tiếp tục vận hành đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt những yêu cầu kiểm tra kỹ thuật.
Tuy nhiên, nghiên cứu đề cập đến một số cánh tuabin và trường hợp khai thác cụ thể, không đồng nghĩa toàn bộ động cơ GEnx hay đội bay Boeing 787 đều gặp vấn đề tương tự.
Đáng chú ý, những phát hiện về cánh tuabin được công bố trong bối cảnh Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã ban hành nhiều chỉ thị an toàn liên quan đến các bộ phận khác nhau của dòng động cơ GEnx.
Tháng 6/2025, FAA ban hành chỉ thị AD 2025-11-03, yêu cầu thay thế một số đĩa tuabin áp suất cao tầng 1 và tầng 2 trên các động cơ GEnx thuộc diện ảnh hưởng. Quyết định được đưa ra sau khi cuộc điều tra của nhà sản xuất phát hiện một số đĩa tuabin được chế tạo từ vật liệu kim loại dạng bột nghi có lẫn tạp chất sắt. Chỉ thị có hiệu lực từ ngày 8/7/2025.
Đến tháng 2/2026, FAA tiếp tục ban hành chỉ thị AD 2026-04-09, yêu cầu thay thế một số bộ phận thuộc tầng 5 của máy nén áp suất cao trên động cơ GEnx. Nguyên nhân là cơ quan quản lý nhận được báo cáo về sai lệch chất lượng tại một số linh kiện được sản xuất từ cùng một phôi kim loại. Chỉ thị có hiệu lực từ ngày 11/3/2026.
Gần đây hơn, tháng 7/2026, FAA ban hành chỉ thị AD 2026-14-03 sau khi ghi nhận báo cáo rò rỉ nhiên liệu liên quan đến một loại ống dẫn bị lỗi trong hệ thống động cơ GEnx. Chỉ thị yêu cầu loại bỏ và thay thế các ống dẫn thuộc diện ảnh hưởng, có hiệu lực từ ngày 21/8/2026.
Dù vậy, những chỉ thị của FAA liên quan đến đĩa tuabin, bộ phận máy nén và ống dẫn nhiên liệu, không phải bằng chứng trực tiếp xác nhận hiện tượng nứt cánh tuabin được chuyên gia Trung Quốc đề cập. Hiện chưa có đủ thông tin để kết luận các trường hợp có chung nguyên nhân.
Đối với các hãng hàng không, những vấn đề liên quan đến động cơ có thể làm phát sinh chi phí kiểm tra, bảo dưỡng và thay thế linh kiện, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng khai thác máy bay nếu phải tháo động cơ khỏi tàu bay.
Phát hiện mới cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục theo dõi độ bền của các bộ phận động cơ trong điều kiện vận hành thực tế. Tuy nhiên, cần có thêm dữ liệu từ nhà sản xuất và cơ quan quản lý hàng không để đánh giá phạm vi ảnh hưởng cũng như mức độ phổ biến của hiện tượng được ghi nhận.
Theo SCMP